Совершенствование методики оценки эффективности маркетинговой стратегии хлопкоочистительного предприятия

Аннотация

Мақолада пахта тозалаш корхоналарининг келгусида ривожланиш маркетинг стратегияси самарадорлигини баҳолаш усулини такомиллаштириш масаласи ўрганилган. Калит сўзлар. Маркетинг, маркетинг стратегияси, ривожланиш стратегияси, усул, баҳолаш, самарадорлик. Аннотация. В статье рассматривается вопрос совершенствования методики оценки эффективности маркетинговой стратегии будущего развития хлопкоочистительных заводов. Ключевые слова. Маркетинг, маркетинговая стратегия, стратегия развития, метод, оценка, эффективность. Annotation. The article discusses the issue of improving the methodology for assessing the effectiveness of the marketing strategy for the future development of cotton ginning plants. Keywords. Marketing, marketing strategy, development strategy, method, assessment, efficiency. Кириш. Бозор иқтисодиёти шароитида диверсификация қилиш ҳисобига унинг ишлаб чиқариш корхоналари ишлаб чиқариш рақобатбардошлигини ошириш, ...» бўйича самарадорлиги барча мавжуд ресурслардан муҳим вазифалар белгилаб берилган[1]. оқилона фойдаланиш орқали сифатли маҳсу- Бинобарин, пахтачилик мажмуи ва уни қайта лот ишлаб чиқариш ҳамда уни бозорда му- ишловчи турдош тармоқларда якуний маҳсу- ваффақиятли сотишга боғлиқ бўлади. Ҳозир- лот ишлаб чиқаришга қаратилган таркибий ги вақтда республикамиз экспорт салоҳияти- ўзгаришларни амалга ошириш муҳим вази- ни мустаҳкамлашда муҳим тармоқлардан би- фалардан саналади. Шу билан биргаликда, ри саналган – пахтачилик мажмуи тараққиё- пахта тозалаш саноатида етарлича хом ашё тига жиддий эътибор қаратилмоқда. Шу би- етишмаслиги сабабли мавжуд ишлаб чиқа- лан биргаликда, иқтисодиётда таркибий ўз- риш қувватларидан, ресурсларидан самара- гаришлар сиёсатини амалга ошириш орқали сиз фойдаланиш ҳолатлари кузатилмоқда. тайёр маҳсулот ишлаб чиқаришларни йўлга Жаҳон бозорида рақобатнинг шароитда маъ- қўйиш масаласи долзарблигича қолмоқда. лум даражада келгуси ривожланиш жараёни- Шунинг учун пахта толасига чуқур ишлов нинг ноаниқлигини кучайтираётган вазият- бериш натижасида тайёр маҳсулотлар ишлаб да, корхона мақсади ва вазифаларига жавоб чиқаришга ҳукуматимиз жиддий эътиборини берадиган, ички ва ташқи омилларга ўз таъ- қаратмоқда. Шу сабабли 2017-2021 йилларда сирини ўтказа оладиган муқобил ривожла- Ўзбекистон Республикасини янада ривожлан- ниш стратегик вариантларни амалиётга му- тириш бўйича Ҳаракатлар стратегиясида, ваффақиятли жорий этиш муҳим масалалар- жумладан «...таркибий ўзгартиришларни дан бири ҳисобланади. Шу сабабли марке- чуқурлаштириш, миллий иқтисодиётнинг тингнинг тамойиллари ва қоидаларини чу- етакчи тармоқларини модернизация ва қур ўрганиш натижалари асосида пахта тоза- Иқтисодиёт ва таълим / 2020 № 6 146 МЕНЕЖМЕНТ ВА МАРКЕТИНГ лаш корхоналарида самарали маркетинг хиз- • ишлаб чиқилган стратегик муқобил- матини ташкил этиш, танланган маркетинг ларни компания учун яроқлилигини, мақсад- стратегияси самарадорлигини баҳолаш дол- га мувофиқлигини, мақбуллигини ва мустаҳ- зарб масала саналади. камлигини аниқлаш учун баҳолаш; Мавзуга оид адабиётлар таҳлили. • стратегияни амалга ошириш натижа- Стратегияни амалиётга татбиқ этиш бирин- ларини режалаштирилган натижалар билан чидан, пахта тозалаш корхонасининг ташқи таққослаш. ва ички муҳитлари ўзгаришларини ҳисобга Бироқ, мақсадли моделни қўллашда олган ҳолда тузиладиган мукаммал страте- бир қатор муаммолар мавжуд: гияга, иккинчидан, стратегияни амалга оши- - компаниялар кўплаб мақсадларга эга риш механизмларининг такомиллашганли- бўлиши мумкин; гига, хусусан, стратегияни ишлаб чиқишда - компаниянинг мақсадлари етарлича фойдаланиладиган восита, дастак, усул, мат- ўзига хосликка эгадир; рицаларнинг замонавийлигига, учинчидан, - вақтинчалик истиқболдан фойдала- уни амалга оширишда иштирок этувчилар- ниш: қисқа муддатга муваффақиятли натижа нинг билим ҳамда малака даражасига боғлиқ узоқ вақт давомида муваффақияциз бўлиши бўлади. Ҳозирги босқичда стратегиянинг са- мумкин; марадорлигини баҳолашга бир қанча ёнда- - ташкилот ичидаги ва ташқарисидаги шувлар мавжуд. Стратегиянинг самарадор- воқеалар оқибатидаги фарқлар муаммоси. лиги лойиҳалар самарадорлигига таянилиши Шунинг учун стратегиянинг мақсадли мумкин эмас ва алоҳида хусусиятларни талаб самарадорлигини ўлчаш муаммоси фирма- қилади. Масалан, Ю.Н. Лапыгин потенциал са- нинг мақсадли кўрсаткичларининг аниқли- марали стратегиянинг қуйидаги асосий хусу- гига боғлиқ [5]. сиятларини аниқлайди [2]: Мақсадларни белгилашда қуйидаги асо- 1) танланган стратегиянинг моҳиятан сий талаблар бажарилиши керак: тўғрилиги; - мақсадлар бевосита бизнес мантиқ ва 2) стратегиянинг ягоналиги (муваффа- танланган стратегик кўрсатмаларни акс қиятга эришиш учун компания стратегияси эттириши лозим; ўзининг кучли томонлари ва рақобат устун- - мақсадлар аниқ бўлиши ва назорат ликларини яратадиган имкониятларини ўз қилиниши ва назорат қилиниши мумкин бўл- ичига олиши керак); ган миқдорий кўрсаткичлар сифатида тақ- 3) келажакдаги ноаниқлик стратегик дим этилиши керак; имконият сифатида (ташқи муҳитдаги ўзга- - миқдорий кўрсат