ЗАРУБЕЖНЫЙ ОПЫТ РАЗВИТИЯ ПИЩЕВОЙ ПРОМЫШЛЕННОСТИ И ТЕНДЕНЦИИ ЕЁ РАЗВИТИЯ

Аннотация

Мазкур мақолада озиқ-овқат саноатини ривожлантиришда хорижий тажрибалар таҳлил қилинган ва уларнинг Ўзбекистон саноати учун аҳамияти ўрганилган. Тадқиқот доирасида соҳанинг долзарб муаммолари кўриб чиқилди ва хорижий амалиёт асосида кластер моделларини жорий этиш имкониятлари таҳлил қилинди. Методология сифатида иқтисодий таҳлил ва қиёсий услублар қўлланилди. Тадқиқот натижасида инновацион технологияларни жорий этиш ва ишлаб чиқариш самарадорлигини ошириш йўналишлари кўрсатилган. Ушбу ишнинг илмий ва амалий аҳамияти шундаки, озиқ-овқат саноатини модернизация қилиш учун амалий тавсиялар тақдим этилган. Калит сўзлар: озиқ-овқат саноати, ривожланиш тенденциялари, хорижий тажриба, кластерлар, инновациялар, экспорт, қайта ишлаш. ЗАРУБЕЖНЫЙ ОПЫТ РАЗВИТИЯ ПИЩЕВОЙ ПРОМЫШЛЕННОСТИ И ТЕНДЕНЦИИ ЕЁ РАЗВИТИЯ Дехканова Нилуфар Ташкентский государственный аграрный университет Галимова Фируза Ташкентский государственный экономический университет Аннотация. В статье проанализирован зарубежный опыт развития пищевой промышленности и его значимость для промышленности Узбекистана. В рамках исследования рассмотрены актуальные проблемы отрасли и проведен анализ возможностей внедрения кластерных моделей на основе международного опыта. Методология включала экономический анализ и сравнительные методы. Результаты исследования подчеркивают необходимость внедрения инновационных технологий и повышения эффективности производства. Научная и практическая значимость работы заключается в предложении практических рекомендаций для модернизации пищевой промышленности. Ключевые слова: пищевая промышленность, тенденции развития, зарубежный опыт, кластеры, инновации, экспорт, переработка. XI SON - NOYABR, 2024 440-452 440 Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil, 2024-yil, noyabr www.e-itt.uz FOREIGN EXPERIENCE IN DEVELOPMENT OF THE FOOD INDUSTRY AND TRENDS IN ITS DEVELOPMENT Dehkanova Nilufar Tashkent State Agrarian University Galimova Firuza Tashkent State University of Economics Annotation. The article analyzes international experiences in the development of the food industry and their relevance for Uzbekistan's industry. The study examines pressing issues in the sector and evaluates the potential for adopting cluster models based on international practices. The methodology involved economic analysis and comparative methods. The findings emphasize the importance of implementing innovative technologies and enhancing production efficiency. The scientific and practical significance lies in providing practical recommendations for modernizing the food industry. Keywords: food industry, development trends, international experience, clusters, innovations, export, processing. Кириш. Озиқ-овқат саноати ҳар бир мамлакатнинг иқтисодиётида стратегик аҳамиятга эга бўлган соҳалардан бири ҳисобланади. У инсоннинг асосий эҳтиёжларини қондириш билан бир қаторда, иқтисодий барқарорлик ва жаҳон бозорида рақобатдошликни таъминлашда муҳим ўрин тутади. Замонавий глобаллашув жараёнлари ва аҳоли сонининг ўсиши озиқ-овқат маҳсулотларига бўлган талабнинг доимий равишда ортиб боришига олиб келмоқда. Шу боис озиқ-овқат саноатини ривожлантириш, хусусан, инновацион ёндашувларни жорий этиш долзарб масала сифатида туради. Мазкур тадқиқотнинг асосий мақсади – озиқ-овқат саноатини инновацион ривожлантириш бўйича хорижий тажрибаларни таҳлил қилиш ва уларни Ўзбекистон шароитида қўллаш имкониятларини ўрганишдан иборат. Тадқиқот доирасида соҳанинг халқаро миқёсдаги тенденциялари, ривожланган мамлакатларнинг муваффақиятли амалиётлари ва уларнинг миллий саноатга татбиқ этиш имкониятлари таҳлил қилинган. Тадқиқот методологияси сифатида иқтисодий таҳлил, қиёсий тадқиқот ва аналитик таҳлил усуллари қўлланилди. Ушбу тадқиқот натижалари озиқ-овқат саноатини модернизация қилиш, кластер моделларини жорий этиш ва инновацион технологияларни татбиқ қилишга йўналтирилган амалий тавсиялар ишлаб чиқиш имконини берди. Мазкур ишнинг илмий аҳамияти шундаки, у Ўзбекистон озиқ-овқат саноати учун долзарб бўлган муаммоларни ҳал этишда халқаро тажрибаларнинг қўлланилишини асослаб беради. Шу билан бирга, таклиф қилинган тавсиялар соҳанинг барқарор ривожланиши ва жаҳон бозорида рақобатдошлигини оширишга қаратилган. Тадқиқотнинг умумий мазмуни ҳар бир бўлимда изчил ва тизимли равишда баён этилган бўлиб, муаммонинг долзарблиги, методологияси, натижалари ва амалий таклифлари кириш қисмидан бошлаб ёритиб борилган. Тадқиқот методологияси. Мазкур тадқиқотда озиқ-овқат саноатини ривожлантириш бўйича хорижий тажрибаларни ўрганиш ва уларни миллий саноатга татбиқ этиш имкониятларини ёритишда қуйидаги методологик ёндашувлардан фойдаланилди: таққослаш, анализ, синтез, иқтисодий таҳлил ва аналитик таҳлил усуллари. Тадқиқот давомида ривожланган ва ривожланаётган мамлакатларнинг озиқ-овқат 441 Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil, 2024-yil, noyabr www.e-itt.uz саноати ривожи, ишлаб чиқариш жараёнларидаги инновациялар ва технологияларнинг аҳамияти кенг ўрганилди. Айниқса, соҳага оид кластерлар модели ва унинг муваффақиятли амалиётлари тақ