Возможности использования инновационных маркетинговых систем в автомобильной отрасли

Аннотация

Автосаноат корхоналарида инновацион маркетинг тизимидан фойдаланиш имкониятларига боғлиқ таклифлар, йўналишлар берилган. Автосаноат корхоналари инновацион фаолиятини ташкил этишнинг умумий методикаси ўрганилган. Калит сўзлар: автосаноат, бозор, инфратузилма, маркетинг, савдо, ишлаб чиқариш, сотиш, экспорт, импорт. Аннотация. Даны предложения и направления использования инновационных маркетинговых систем в автомобильной промышленности. Изучена общая методология организации инновационной деятельности автомобильной промышленности. Ключевые слова: автомобили, рынок, инфраструктура, маркетинг, торговля, производство, продажа, экспорт, импорт. Annotation. Suggestions and directions for the use of innovative marketing systems in the automotive industry are given. The general methodology of the organization of innovative activity of the automobile industry is studied. Key words: automotive, market, infrastructure, marketing, trade, manufacturing, sales, export, import. Кириш. Иқтисодиётни модернизация- Автосаноат корхоналарининг бозор фаол- лаш, ишлаб чиқаришни техник ва технологик лиги ишлаб чиқариш самарадорлигини оши- жиҳатдан янгилаш мамлакатимиз иқтисоди- риш ва сифат жиҳатидан такомиллаштириш, ётига ва унинг корхоналарига иқтисодий фао- корхоналарнинг экспорт салоҳиятини ошириш, лиятни янада ривожлантиришни талаб қил- бозорга йўналтирилган маркетинг стратегия- моқда. Бунга саноат корхоналарида маркетинг сидан фойдаланиш орқали халқаро ва миллий фаолиятини ташкил этиш ва унинг самарасини бозорлардаги рақобатбардошлигини ошириш- орттириш орқали эришиш мумкин. ни талаб этади. Иқтисодий жиҳатдан ривожланган илғор Мавзуга оид адабиётлар таҳлили. Авто- давлатларнинг йирик фирмалари тажрибаси саноат корхоналарининг фаолият йўналишла- шуни кўрсатадики, маркетинг фаолияти корхо- рини такомиллаштириш, саноат корхоналари- на ва ташкилотларнинг узоқ вақт яшаб қоли- нинг иш ва бозор фаоллигини ошириш доира- шига ва унумдорлигини орттириб боришига сидаги кенг кўламли илмий тадқиқотлар хо- имконият яратади. Маркетинг фаолиятини рижлик иқтисодчи олимлар А.Банкин, Г.Беквит, амалга ошириш маркетинг назарияси ва ама- С.Н.Бердышев, С.Божук, М.Горштейн, А.Карасев, лиётининг равнақига боғлиқдир. Маркетинг Р.Фатхуддинов, Г.Хардинг, В.Шкардунлар ва назарияси ва амалиётининг равнақи бевосита бошқалар томонидан амалга оширилган[1]. маркетинг изланишлари ва тадқиқотлари йў- Мамлакатимиз саноат корхоналарининг налишларига боғлиқ. Ҳар бир саноат корхонаси бозор фаолиятини тадқиқ этишда бозор иш- ўзининг турли фаолиятлари қаторида марке- тирокчилари ва харидорлар билан боғлиқ му- тинг фоалиятига катта эътибор қаратиши ке- носабатлар, автосаноат корхоналарида иннова- рак ва уни мунтазам равишда такомиллашти- цион маркетинг тизимидан фойдаланиш имко- риб бориши лозим. ниятлари, саноат корхоналарининг маркетинг Мамлакатимизда автомобиль саноати стратегиясини шакллантиришда ички ва ташқи фаолиятини тубдан такомиллаштириш билан маркетинг муҳитининг ўрни билан боғлиқ му- боғлиқ ислоҳотлар самарадорилиги соҳанинг носабатларнинг илмий-назарий асослари иқти- иш ва бозор фаоллигини оширишни талаб эта- содчи олимлардан Ш.Эргашходжаева, У.Шариф- ди. Соҳанинг иш ва бозор фаоллиги бевосита хўжаев, М.Икрамов, Л.Т.Абдухалилова, Н.М.На- инвестицион жараён, унинг самарадорлиги ва биева, С.А.Салимов, Т.А.Акрамов, Г.Б.Мумино- сиғимига боғлиқ ҳисобланиб, автосаноат кор- ва[2] ва бошқалар томонидан маълум даражада хоналари таркибига кирувчи акциядорлик жа- тадқиқ этилган. мияти акцияларини маҳаллий ва халқаро фонд Таҳлил ва натижалар. Инновацион фао- бозорларида оммавий жойлаштириш орқали лиятни бошқариш механизми у ёки бу субъ- намоён бўлади. ектнинг инновацион ривожланиш мақсадлари- дан келиб чиқиб, ўзида турли хил усул ва во- Иқтисодиёт ва таълим / 2020 № 5 6 САНОАТ ИҚТ ИСОДИЁТИ ситалар йиғиндисини мужассамлаштиради. жуд имконият ва чекланишларни ҳисобга олган Инновацион соҳадаги бошқарув қарорларининг ҳолда, ушбу соҳада самаралироқ сиёсат ишлаб натижавий тайёр маҳсулотга айланишини таъ- чиқишга имкон берувчи аниқ таклифларга минловчи самарали механизмни ишлаб чиқи- эҳтиёж сезадилар. Шу нуқтаи назардан, авто- лиши миллий корхоналаримиз олдида турган саноат корхоналарининг инновацион фаолият бугунги кундаги долзарб масалаларидан бири. методикасини ишлаб чиқиш масаласи алоҳида Айни пайтда мазкур механизмнинг муҳим тар- аҳамият касб этади. кибий элементларини шакллантиришнинг ме- Фикримизча, автосаноат корхоналари- тодологик асосларини шакллантирмай туриб, нинг инновацион фаолиятини ташкил этиш- мазкур масалани ижобий ҳал қилиш мумкин нинг умумий методикаси қуйидаги тамойил- эмас. Аслида инновацион соҳага тегишли ту- ларга асосланади: (1-расм). шунчалар ҳали тўла шакллантирилмаган. Шу- – мақсадлилик; нинг учун инновацион фаолиятнинг табиати ва – тизимлилик; мазмун-моҳиятига турлича қарашлар мавжуд – ташкил этувчи барча таркибий қисм- бўлган бир пайтда хўжалик субъектлари мав- ларни концептуал бирлиги. 1-расм. Автосаноат корхоналарининг инновацион фаолиятини та