Эффективность профессоров-учителей особые аспекты оценки

Аннотация

This article reveals the features of an objective assessment of the activities of Customs Institute faculty, which is entrusted with the training of qualified personnel for the customs system of the country, determines the effectiveness of their activities. And also, practical proposals have been developed to determine rating score, monitor performance and create a transparent mechanism for encouraging work activities. Keywords: Educational and methodological activities, scientific and research activities, organizational and educational work, spiritual and educational work, educational load, evaluation criteria, quality of education, performance indicators, rating, monitoring, encouragement, motivation. КИРИШ Бугунги кунда ҳар қандай давлат ва жамиятда эришилган тараққиётнинг туб замирида билим, илм, фан ва таълим, назария ва амалиётнинг уйғунлиги ётганлиги ҳеч кимга сир эмас. Айниқса, инсон ақлий салоҳияти(интеллекти)ни оширишга сарфланган маблағ (капитал) ҳар қандай соҳа ва тармоқ фаолиятига сарфланган маблағдан бир неча ўн баравар кўп самара бериши ҳар қачон, яъни ҳар қайси макон ва замонда ўз исботини топган. Сўнгги йилларда иқтисодиётнинг барча соҳа ва тармоқларида бўлгани каби ташқи иқтисодий фаолият (кейинги ўринларда – ТИФ) субъектларига ташқи савдо бўйича божхона хизматини кўрсатиш борасида ҳам иш ҳажми ошди. Шунингдек, ташқи савдо ҳажми кундан кунга ошиши билан бир қаторда ТИФ субъектларидан давлат бюджетига ундирилиши зарур бўлган божхона тўловлари миқдори ҳам ортиб бормоқда. Бироқ, божхона органларида хизмат олиб бораётган ходимлар сони ўша- ўшалигича қолмоқда. Бу эса, биринчидан божхона органлари олдида ТИФ субъектларига кўрсатилаётган божхона хизматларини рақамли форматга ўтказиш, улар сони ва сифатини кўтариш заруратини келтириб чиқарса, иккинчидан уни кундалик хизмат фаолиятида ишлата оладиган зукко ва ақли теран ходимларни тайёрлашни тақозо этади. Шу боис, божхона хизматини кўрсатишнинг кундалик фаолиятига янги инновацион технологиялар(дастурий маҳсулотлар)ни жорий этиш орқали божхона инспекторларининг иш ҳажмини янада соддалаштириш, шу асосда ТИФ субъектларига кўрсатилаётган божхона хизматлари сифати ва миқдорини мунтазам ошириб бориш, шундан келиб чиққан ҳолда ходимларнинг ҳаёт кечириш турмуш даражасини янада кўтариш, уларни кенгроқ ижтимоий қўллаб-қувватлаш, улар малакасини илғор ривожланган хорижий давлатлар тажрибалари ҳамда халқаро ҳуқуқ нормалари асосида муттасил ошириб бориш – бугунги куннинг энг муҳим шартига айланиб улгурди. Бугунги кунда, мамлакатда таълим тизими фаолияти натижаларини ҳам рақамлаштиришмасликнинг имкони 50 Иқтисодиётни рақамлаштириш шароитида қулай ишбилармонлик муҳитини ривожлантириш йўналишлари қолмаяпти. Буни ҳозирги даврнинг ўзи тақозо этмоқда. Буни тизимда янги билимларни амалда қўллай оладиган, божхона соҳасида ҳам инновацион илғор технологияларни ишлата оладиган зукко ва билимли ходимларга бўлган эҳтиёж кундан кунга тобора ошиб бораётганлигидан яққол англаш мумкин. Бу эса, уларга таълим берадиган муассасаларда хизмат олиб борадиган профессор-ўқитувчиларнинг курсант ва тингловчиларга берадиган таълим сифатини ошириш борасида ҳозирги замон руҳига мос ва хос бўлган, муайян амалиёт учун зарур бўлган мутлақо янги бўлган фанларни ўқув жараёнига киритиш, улар иш режаси ва ўқув дастурини ишлаб чиқиш, фанлар кесимида назария билан амалиётнинг уйғунлигини таъминлаш, тизимдаги муаммоли масалалар юзасидан илмий тадқиқотлар ўтказиш асосида турли вариацияли ечимлардан иборат бўлган ишланмаларни турли нуфузли журналларда илмий мақолалар сифатида чоп этиш, турли конференция ва семинарларда илмий маърузалар билан чиқиш, амалиётда учраётган муаммолар ечими юзасидан пухта таҳлилларга асосланган маълумотномалар тайёрлаши билан бир қаторда, улар меҳнат фаолияти самарадорлигини ҳам ўз вақтида баҳолаш, шу асосда уларга муносиб раҳбатлантиришлар беришни тақозо этади. ТАҲЛИЛ ВА НАТИЖАЛАР Мамлакатнинг инвестициявий жозибадорлиги ва халқаро майдондаги имиджини мустаҳкамлаш, давлат органлари ва ташкилотларида халқаро рейтинг ва индекслар билан ишлашнинг янги механизмларини жорий қилишни, шунингдек ОТМларида меҳнат бозорида рақобатбардош профессионал кадрларни тайёрлаш борасида Ўзбекистон Республикаси учун устувор бўлган халқаро рейтинг ва индекслар бўйича самарадорликнинг энг муҳим кўрсаткичлари(KPI―Key Performance Indicators)ни ишлаб чиқишни тақозо этмоқда. Бу борада божхона органлари таълим тизимида халқаро иқтисодий муносабатларнинг ривожланиш тенденциялари ва мамлакат инвестициявий жозибадорлигининг ошиб боришини ҳисобга олган ҳолда, божхона органлари кадрларини касбий тайёрлаш тизимини такомиллаштириш мақсадида бир қатор Фармон ва Қарорлар қабул қилинди. Масалан, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2018 йил 2 ноябрдаги “Ўзбекистон Республикаси божхона органлари кадрларини тайёрлаш тизимини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги ПҚ-3995-сон қарори шулар жумласидандир. Ушбу қарорда Божхона институти олдига қуйидаги: – мамлакатни модернизация қилиш, ижтимоий-иқтисоди