Sewing and textile companies: role of international quality management in export promotion

Аннотация

The article analyzes theoretically the existing problems and their solutions arising from the production of enterprises. As such, at the enterprise has developed scientific proposals and recommendations aimed at increasing product quality and bringing it to world standards. Key words: production capacity, modernization and automation, quality storage, processing of products, duration of storage, quality indicators, efficiency. КОРХОНАЛАР ИҚТИСОДИЙ ФАОЛИЯТИНИ САМАРАЛИ ТАШКИЛ ЭТИШНИНГ МУАММОЛАРИ ВА ТИЗИМЛИ ТАҲЛИЛИ Жалилов Баҳром Сотиболдиевич1 1Наманган муҳандислик-технология институти катта ўқитувчиси Ўзбекистон, 160115, Наманган шаҳар, Косонсой кўчаси, 7 E-mail: jalilovbs75@mail.ru Аннотация: Мақолада корхоналар ишлаб чиқариш фаолиятида келиб чиқадиган мавжуд муаммолар ва уларнинг ечимлари назарий жиҳатдан таҳлил қилинган. Шунингдек, ишлаб чиқариш самарадорлигини оширишда корхоналарда тизимли таҳлил натижасида маҳсулот сифатини ошириш ҳамда жаҳон стандартлари даражасига етказишга қаратилган илмий таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқилган. Калит сўзлар: ишлаб чиқариш салоҳияти, модернизациялаш ва автоматлаштириш, сифатли сақлаш, маҳсулотларни қайта ишлаш, сақланиш муддати, сифат кўрсаткичлари, самарадорлик. Кириш Корхоналарда ишлаб чиқариш самарадорлигини оширишнинг муҳим омилла- ридан бири мавжуд ишлаб чиқариш салоҳиятидир, яъни бунда асосий ва айланма фондлар, ишчи кучидан тежамкорлик асосида унумли фойдаланиш, ички резервлар ва бор имкониятлар асосида ишлаб чиқариш қувватини оширишдир. Корхоналар фаолиятини тизимли таҳлил қилиш орқали, ишлаб чиқарилаётган маҳсулотларнинг тури ва сифатини ошириш ҳамда жаҳон стандартлари даражасига етказиш, корхоналарнинг ишлаб чиқариш тизимини яхшилаш каби омиллар ҳам муҳим ўрин эгаллайди. Бундан ташқари ишлаб чиқариш самарадорлигини оширишнинг ижтимоий-иқтисодий омиллари техник-иқтисодий, ташкилий омиллар каби бошқа омиллар билан чамбарчас боғлиқдир. Ишлаб чиқаришни модернизациялаш ва автоматлаштириш, техник-иқтисодий жараённинг кучайиши ҳамда ишлаб чиқаришда ташкилий ўзгаришлар рўй бериши, ишчи ходимларнинг малакавий билимларини ошириши ёки умуман ўзгартиришларни талаб этади. 3/2019 (№ 00041) http://iqtisodiyot.tsue.uz 189 “Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar” ilmiy elektron jurnali. № 3, may-iyun, 2019 yil Ўзбекистoндa хoмaшёни қaйтa ишлaш aсoсидa хaлқaрo сифaт мезoнлaригa тўлиқ мoс келaдигaн, тaйёр мaҳсулoтлaрни ишлaб чиқaриш ташқи вa ички бoзoрни юқoри сифaтли мaҳсулoтлaр билaн тўлдириш, ишлaб чиқaриш жaрaёнигa илғoр иннoвaциoн технoлoгиялaрнинг жoрий этилишини қўллaб-қуввaтлaш зaрурaти кундан-кун oртиб бoрмoқдa. Шунинг учун 2017-2021 йиллaрдa Ўзбекистoн Республикaсини ривoжлaнтиришнинг бештa устувoр йўнaлиши бўйичa Ҳaрaкaтлaр стрaтегиясидa «тaркибий ўзгaртиришлaрни чуқурлaштириш, миллий иқтисoдиётнинг етaкчи тaрмoқлaрини мoдернизaция вa диверсификaция қилиш ҳисoбигa унинг рaқoбaтбaрдoшлигини oшириш» бўйичa муҳим вaзифaлaр белгилaб берилгaн[1]. Ушбу вaзифaлaрнинг сaмaрaли бaжaрилишида корхоналар фаолиятини тизимли таҳлил қилиш муҳим аҳамият касб этади. Шу боисдaн, мaмлaкaтимиздa дон махсулотларини қайта ишлаш корхоналарини зaмoнaвий тарзда шакллантириш, хомашё маҳсулотларини сифатли сақлаш, корхоналар илмий салоҳиятини ривoжлaн- тириш ҳaмдa ишлаб чиқарилган маҳсулотларни рaқoбaтбaрдoшлигини oшириш стрaтегияларини ишлаб чиқиш бугунги куннинг долзарб масалаларидан биридир. Мавзуга оид адабиётлар таҳлили Мамлакатимиздаги макроиқтисодий барқарорлик шароитида Республиканинг дон маҳсулотларига бўлган талабини ички имкониятлар ҳисобидан тўлиқ қондириш учун ишлаб чиқаришни янада ривожлантириш талаб этилади. Ҳозирги пайтда республикамизда озиқ-овқат маҳсулотлари ичида энг асосийси нон маҳсулотлари ҳисобланади. Шунинг учун ишлаб чиқариш ресурсларининг чегараланганлигини ҳисобга олган ҳолда мавжуд ишлаб чиқариш ресурсларидан самарали фойдаланиш лозим. Шундай экан дон маҳсулотларини қайта ишлаш ва истеъмол учун тайёрлашда келиб чиқадиган муаммолар мавжудлиги олимлар томонидан олиб борилган илмий тадқиқотларда кўриб ўтилган. Дон маҳсулотларидан буғдойнинг инсон организмига қай даражада муҳим аҳамиятга эгалиги, уни сақлаш мобайнида массаси камайиши ва маҳсулотни сифати пасайиши тўғрисида Е.П.Попова томонидан тадқиқот ишларида асосланган[3]. Мамлакатимиз олимлари томонидан корхоналарда ишлаб чиқариш фаолиятини самарадорлигини оширишдаги мавжуд муаммолар тўғрисида бир қатор тадқиқотлар амалга оширилган. Дон маҳсулотларини қабул қилиш, қайта ишлаш тизимида амалга ошириладиган ишлар ва тизимнинг логистик фаолияти тўғрисида таклиф ва тавсиялар М.М.Таирова, Х.Д.Хайдаровлар[4] томонидан ишлаб чиқилган. Бундан ташқари дон маҳсулотларини сифатли сақлаш ва қайта ишлаш мобайинида дон сифатига таъсир этувчи омилларни бошқариш; З.Муқимов, И.Тоджибекова ва У.Хуррамовлар[7] тадқиқот ишларида технологик жиҳатдан атрофлича муҳокама қилишга ҳаракат қилинган. Ўзбекистон Республикасида озиқ-овқат саноати маҳсулотлари ичида етакчи ўринда турувчи дон маҳсулотларини сақлаш ва қайта ишлашдаги мавжуд муаммо