ZYUDO GÚRESINDE USILLAR HÁM IS-HÁREKETLERDI ÁMELGE ASIRIWDIN ULIWMA TIYKARLARI

Аннотация

Counter-techniques are considered complex technical actions. A wrestler performing a counter-attack must immediately react correctly and coordinate their actions with the actions of the attacking opponent so that the opponent does not have time to execute the technique.Defense is purposeful actions that obstruct the opponent's execution of methods (countermeasures). Keywords: Judo wrestling, Judo wrestling technique, techniques, actions, wrestler's opponent. Dzyudo gúresi texnikası – bul jarıs qaǵıydalarında ruxsat etiletuǵın usıllar, qarsı usıllar hám qorǵanıwlar jıyındısı bolıp tabıladı.Usıllar – bul jarısqa baǵdarlanǵan hújim is-háreketleri, olar járdeminde palwan qarsılasınan ústemlikke erisedi. Hár bir usıl eki bólimnen ibarat. Birinshi bólim – usıl qollanıw ushın uslap alıw. Uslap alıw joqarıdan, tómennen, arttan, aldınnan, qaptal tárepten hám basqa uslap alıw usıllarına bólinedi. Uslap alıw usılın nátiyjeli orınlaw úlken áhmiyetke bolıp tabıladı. Usıldı tolıq orınlaw nátiyjeli uslap alıwdıń qaysı bir dárejesinde de qanday dárejede aqıllılıq penen orınlanǵanlıǵına baylanıslı bolıp tabıladı. Ekinshi bólimge hár qıylı túrdegi is-háreketler: tik turıp – ótkerip jiberiw, taslawlar, awdarıp urıw; parterde – awdarıw hám parterda taslawlar bolıwı múmkin. Dzyudo gúresinde – sambo, dzyudo hám gúrestegi usıllardı ámelge asırıw waqıtında bir waqıttıń ózinde ayaqlar menen hár qıylı is-háreketler de orınlanadı, yaǵnıy bular – shalıw, qaqpay, ilip alıw, aldınnan ilip alıw, shırmatıp alıw, arttan ilip alıwlar. Birdey túrdegi uslaw menen bir qatar is-háreketlerdi orınlaw múmkin hám kerisinshe bir túrdegi hárekettiń ózi hár qıylı uslawlar menen orınlanıwı múmkin. Máselen, qoldan hám gewdeden uslap ılaqtırıwdı, soqqı menen ılaqtırıwdı ámelge asırıw múmkin. Biraq qarsılas iyilip qol, gewde, qol hám moyınnan uslap taslawı da múmkin. Dzyudo gúresshileriniń hár bir usıldı hújim hám qarsı hújim ushın qollanıwı múmkin. Usıl yaki onıń bir bólimin aldamshı háreket sıpatında qollanıp, palwan haqıyqıy niyetinen qarsılastıń dıqqatın aljastırıw hám basqa usıl menen hújimdi ámelge asırıw ushın qolaylı sharayatlardı tayarlap alıwı múmkin. Qarsı usıllar – bul qarsılas hújimine juwap beriw sıpatında orınlanatuǵın maqsetli is- háreketler. Olardıń járdeminde palwan qarsılası ústinen ústemlikke erisedi. Qarsı usıllar qıyın texnikalıq is-háreketler qaratına kiredi. Qarsı hújimdi islep atırǵan palwan bir zamatta tuwrı qabıllawı hám qarsılasınıń usıldı ámelge asırıwǵa úlgermewi ushın óz is-háreketlerin hújim islep atırǵan qarsılastıń is-háreketlerine maslastırıwı zárúr bolıp tabıladı. 1688 ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 5 Qorǵanıw – bul qarsılastıń usılların (qarsı usıllar) orınlawına qarsılıq etiwshı maqsetli is- háreketler. Qorǵanıw dáslepki hám tuwrıdan-tuwrı qorǵanıw túrlerine bólinedi. Dáslepki qorǵanıw aldın ala, yaǵnıy qarsılas usıldı ámelge asırmastan aldın orınlanadı. Tuwrıdan-tuwrı qorǵanıw qarsılas hújimin toqtatıwǵa qaratılǵan. Bunday qorǵanıwdıń nátiyjeliligi onıń óz waqıtında orınlanǵanlıǵına baylanıslı bolıp tabıladı. Tuwrıdan-tuwrı qorǵanıw usılı dáslep, usıldı orınlaw dawamında yaki usıldı orınlaw aqırında ámelge asırılıwı múmkin. Barlıq texnikalıq is-háreketler palwanlar tárepinen hár qıylı jaǵdaylarda turıp orınlanadı. Tiykarǵı jaǵdaylar tómendegiler: tik turıw, parter hám kópir. Tik turıw – bul palwannıń jaǵdayı, onda ol ayaǵında tik turadı. Oń, shep hám ulıwma turıw bolıp bólinedi. Olardıń hár biri, óz gezeginde, joqarı, ortasha hám tómen bolıwı múmkin. Tik turıwda palwan jaqın, ortasha hám uzaq gúresti alıp barıwı múmkin. Parter – bul palwannıń dáslepki jaǵdayı, ol dizesinde turadı. Bunda tegis jayılǵan qollardıń alaqanı menen gilemge tayanıp turıladı, qollar dizeden 20-25 sm uzaqlıqta jaylastırıladı. Parterde bálent jaǵday hám tómen jaǵday bolıp bólinedi. Bálent jaǵday – bul palwannıń parterdegi dáslepki jaǵdayı, tómen jaǵday bolsa – bul palwannıń dizesinde turıp, bilekleri menen gilemge tayanıp turıw jaǵdayı bolıp esaplanadı. Parterde gúresiw waqıtında palwanlardan biri parterde, ekishisi joqarıda boladı. Parterde joqarıdaǵı jaǵdayda turǵan palwan gúres baslanbastan aldın qálegen dáslepki jaǵdaydı iyelewine boladı. Tek ǵana qol alaqanı tómendegi palwannıń jelkesinde turıwı kerek. Kópir – bul palwannıń tómendegi jaǵdayı bolıp, bunda ol keyin basıp eńkeyip, tabanı (olar shama menen jelkeniń keńliginde jayıladı) hám bas (qálegen jaǵdayda) penen gilemge tayanadı. Dzyudo gúresshileriniń usı halatta jelkesin gilemge tiygizbewge háreket etedi. Dzyudo gúresinde kópir bir jaǵdayda qatara hújim hám qarsı hújim háreketlerin orınlaǵanda tiykarǵı elementlerdiń biri bolıp tabıladı Dzyudo gúresshileriniń texnikalıq háreketleri zapası qansha dárejede joqarı bolsa, olardı sonsha dárejede sheberlik penen qollana alsa, onıń texnikalıq sheberligi sonshelli dárejede joqarı boladı. Dzyudo gúres texnikası palwannıń sheberliginiń tiykarǵı quralı bolıp esaplanadı hám onıń imkaniyatların belgilep beriwshi princip bolı