Научные статьиM.H.Sayidova, S.U.Pulatova2025
GENDER TENGLIGI VA IJTIMOIY BARQARORLIK: YANGI O`ZBEKISTONDA MA’NAVIY YANGILANISHNING GENDER MEZONLARI
GENDER MEZONLARI · Norimonova Gulmira Ulug`bek qizi · Keywords: Gender Equality (Andijon davlat pedagogika instituti milliy g`oya,) · Social Stability (Andijon davlat pedagogika instituti milliy g`oya,) · Spiritual Renewal (Andijon davlat pedagogika instituti milliy g`oya,)
Педагоги · 2026
Аннотация
В статье рассматривается влияние гендерного равенства на социальную стабильность и процессы духовного обновления в Новой стратегии развития Узбекистана на основе социально-философского подхода. Сегодня гендерное равенство рассматривается не только как юридический или политический вопрос, но и как средство определения культурного и духовного состояния общества. В рамках реформ, реализуемых в Республике Узбекистан за последние годы, мы можем наблюдать, как с каждым днем расширяются права женщин, повышается их социальная активность и участие в государственном управлении. В статье рассматривается роль гендерного равенства в процессах духовного обновления, этапы женского самосознания и обновления общественных ценностей через гендерные критерии. При этом концепция достижения социальной стабильности посредством гендерного равенства и ее философское и практическое обоснование, а также взаимосвязь гендерной справедливости и социальной солидарности изучаются с социальной точки зрения. Ключевые слова: Гендерное равенство, социальная стабильность, духовное обновление, гендерные критерии, Новый Узбекистан, духовные основы общества, гражданское общество, права человека, гендерная справедливость, правовой статус женщин. Kirish: XXI asrda inson huquqlari hamda gender tengligi va ijtimoiy adolat global miqyosda dolzarb ijtimoiy-falsafiy muammolardan biri sifatida qolmoqda. Demokratik jamyat qurish yo‘lini tanlagan har qanday davlat uchun gender tengligiga erishish nafaqat ijtimoiy adolat tamoyillarining yorqin ifodasi, balki barqaror taraqqiyot va inson kapitalidan to‘laqaonli foydalanishning zaruriy shartlaridan biri hisoblanadi. Shu jumladan, Yangi O‘zbekiston sharoitida amalga oshirilayotgan ijtimoiy, siyosiy va ma’naviy islohotlar masalasi yangicha mazmun bilan boyitib kelinmoqda. O‘zbekiston Respublikasining 2030-yilgacha bo‘lgan taraqqiyot strategiyasi, ‘‘Ayollarni qo‘llab-quvvatlash va gender tengligini ta’minlash” ga oid davlat darturlari hamda BMTning Barqaror rivojlanish maqsadlari(SDGs) bilan uyg‘un holda olib borilayotgan islohotlar va gender tengligi masalasini mamlakatning strategik ustuvor yo‘nalishlaridan biriga aylanib ulgurgan. Bu jarayonda gender tengligi nafaqat huquqiy-me’yoriy doirada, balki ijtimoiy ong va qadriyatlar hamda ma’naviyat darajasida ham tub islohotlarni talab qilib kelmoqda. Mavjud sotsiologik tadqiqotlar va amaliy kuzatishlar shuni ko‘rsatadiki, ayollarni jamiyat hayotiga keng jalb qilish va ularning liderlik salohiyatini rivojlantirish hamda iqtisodiy mustaqilligini ta’minlash orqali ijtimoiy barqarorlikka erishish mumkin bo‘ladi. Shu nuqtai nazardan, gender tengligi va ijtimoiy barqarorik o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlikni falsafiy va ma’naviy asoslarda tahlil qilish dolzarb ilmiy masalalardan biri deb o‘ylayman. Mazkur https://scientific-jl.com/ped 1 38 Volume-82, Issue-1, May -2025 “PEDAGOGS” international research journal ISSN: 2181-3027_SJIF: 5.449 maqolada gender tengligi Yangi O‘zbekiston davridagi ma’naviy yangilanish, qadriyatlar tizimidagi o‘zgarishlar va jamiyatning ijtimoiy barqarorlik tamoyillari bilan uzviy bog‘liqdir. Ayollar huquqlarining kengayishi va ularning ijtimoiy faolligi hamda ongli fuqarolik pozitsiyasi, zamonaviy O‘zbekiston jamiyatida inson qadri va adolat mezonlarini mustahlamlashga xizmat qiluvchi asosiy omillardan biri sifatida qaraladi. Bugungi globallashuv va modernizatsiya sharoitida insoniyat oldida turgan muhim vazifalaridan biri- ijtimoiy adolat va barqarorlik tamoyillarini hayotga izchillik bilan tatbiq qilishdir. Chunki, jamiyatdagi ijtimoiy barqarorlik, taraqqiyot va madaniy uyg‘unlik bevosita inson huquqlari, ayniqsa, erkaklar va ayollar o‘rtasidagi huquqiy va ijtimoiy tenglikning ta’minlanishiga bo‘g‘liq hisoblanadi. Yangi O‘zbekiston taraqqiyot modelida inson qadri va huquqi asosiy ustuvorlik sifatida qaraladi. Bu borada olib borilayotgan keng ko‘lamli islohotlar- xotin-qizlar uchun yangi imkoniyatlar yaratish hamda ularning ijtimoiy faolligini oshirish, siyosiy qarorlar qabul qilishdagi ishtirokini kengaytirish orqali jamiyatda adolat va barqarorlikni qaror toptirishga xizmat qilib kelmoqda. Metod: Tadqiqotning ilmiy-metodologik asosi zamonaviy falsafa, sotsiologiya va gendershunoslik fanlari asosida shakllangan bo‘lib, gender tengligi va ijtimoiy barqarorlik tushunchalarini chuquq tahlil qilishga asos bo‘ladi. Tadqiqotning asosiy metodlari quyidagi uslubiy yondashuvlarni o‘z ichiga oladi: 1. Falsafiy-sistemali yondashuv: Tadqiqot davomida gender tengligi hamda ijtimoiy barqarorlik va ma’naviy yangilanish o‘zaro bog‘liq tizimli ijtimoiy hodisalar sifatida qaraladi. Ushbu metod orqali gender munosabatlarini jamiyatning qadriyatlar tizimi, mafkuraviy tamoyillari va tarixiy shakllangan ijtimoiy ong bilan uzviy bog‘liq holda ko‘rib chiqishga imkon beradi. 2. Tarixiy-falsafiy tahlil: Gender tengligi tushunchasining O‘zbek jamiyati taraqqiyotidagi tarixiy shakllanishi, sovet davridagi gender siyosati, mustaqillikdan keyingi davrdagi islohotlar va Yangi
Доказательный фрагмент
«В статье рассматривается влияние гендерного равенства на социальную стабильность и процессы духовного обновления в Новой стратегии развития Узбекистана на основе социально-философского подхода.»
Образец извлечения
Демо-превьюВ статье рассматривается влияние гендерного равенства на социальную стабильность и процессы духовного обновления в Новой стратегии развития Узбекистана на основе социально-философского подхода. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.
- Цитирований
- 0
- Тип
- Журнал
- Страна
- Узбекистан
- Ключевые слова
- Gender Equality, Social Stability, Spiritual Renewal, Gender, ma’naviy yangilanish, ijtimoiy barqarorlik, Kalit so‘zlar: Gender tengligi, ayollarning huquqiy maqomi., jamiyatning ma’naviy asoslari, gender mezonlari, inson huquuqlari, Yangi O‘zbekiston, gender adolati, fuqarolik jamiyati
Смежные источники
Общество и инновацииKhosiyat MAMATKULOVA2024
Развитие и инновации в наукеАбдусодиқов Маруфжон, Мамаражабов Беҳруз1945
Образовательные инновации и интеграцияQodirova Odinaxon Xayitboy qizi2026