Использование технологии ближней радиосвязи (nfc) для расширения информационного поля при дальнейшем развитии малого бизнеса и частного предпринимательства

Аннотация

In the present article methods of a choice of optimum technology and also the perspective directions of development of mobile electronic systems are studied and investigated one of the most important directions following from the program of development for 2017, noted by the President of the Republic of Uzbekistan, a role and a place of mobile electronic payment systems, technologies of their application. Калит сўзлар: кичик бизнес, ҳусусий тадбиркорлик, NFC технологияси, электрон тўлов тизимлари, технологияни танлаш модели, ахборот майдони, пиринг сеанси, мобил электрон тижорат. Охирги ўн йилдаги иқтисодий ва молиявий аҳволга назар ташлайдиган бўлсак, дунёнинг иқтисодий ва молиявий маркази Осиё қитъасига силжиб келаётганини кузатишимиз мумкин. Хитойнинг ялпи ички маҳсулот ҳажми ўртача йилига 10-11% га, Хиндистоннинг бу кўрсаткичи 6-7% га тенглиги бунинг яққол исботи бўлиши мумкин. Президентимиз Ш.М.Мирзиёевнинг мамлакатимизни 2016 йилда ижтимоий-иқтисодий ривожлантиришнинг асосий якунлари ва 2017 йилга мўлжалланган иқтисодий дастурнинг энг муҳим устувор йўналишларига бағишланган Вазирлар Маҳкамасининг кенгайтирилган мажлисидаги маърузасида келтирилган маълумотларга кўра 2016 йил якунлари бўйича Ўзбекистон ялпи ички маҳсулоти ҳажми 7,8 фоизга ўсди. Шунингдек, маърузада келтирилишича, 2016 йилда саноат маҳсулоти ҳажми — 6,6 фоизга, қурилиш-пудрат ишлари — 12,5 № 3, 2017 www.iqtisodiyot.uz 1 “Иқтисодиёт ва инновацион технологиялар” илмий электрон журнали. № 3, май-июнь, 2017 йил фоизга, чакана савдо айланмаси — 14,4 фоизга, хизматлар — 12,5 фоизга ўсди. Давлат бюджети ялпи ички маҳсулотга нисбатан 0,1 фоиз миқдорида профицит билан ижро этилди. Ташқи савдо айланмасининг ижобий сальдоси таъминланди. Инфляция даражаси прогноз параметрларидан ошмади ва 5,7 фоизни ташкил этди [1, 2]. Иқтисодиётга 16,6 миллиард АҚШ доллари миқдорида ёки 2015 йилга нисбатан 9,6 фоизга кўп инвестициялар йўналтирилиб, ўзлаштирилган хорижий инвестициялар ва кредитлар ҳажми 11,3 фоизга ўсди. Мамлакатимиз Биринчи Президенти – И.А. Каримовнинг ташаббуси билан 2011 йил Ўзбекистонда «Кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик йили» деб эълон қилиниши натижасида Ўзбекистоннинг жаҳон молиявий-иқтисодий инқирози даврида ўсиш кўрсаткичлари билан 2011 йилни якунлагани ва мамлакатда кичик бизнес ва ҳусусий тадбиркорлик субъектларининг фаолияти учун кенг имкониятлар очиб берилишига ҳамда нуфузли халқаро рейтинг агентликлари томонидан малакатимиз банкларининг «барқарор» рейтинг даражасини олишига эришилди. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2011 йил 24 августдаги "Кичик бизнес ва хусусий тадбиркорликни янада ривожлантириш учун кулай ишбилармонлик мухитини шакллантиришга доир кўшимча чора-тадбирлар тўгрисида”ги Фармони ва 2011 йил 25 августдаги “Бюрократик тўсикларни бартараф этиш ва тадбиркорлик фаолияти эркинлигини янада ошириш чора тадбирлари тўгрисида”ги Карори асосида кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик субъектларига имтиёз ва имкониятлар эшигини очиб берди [3, 4] . Шуни таъкидлаш жоизки, кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик фаолияти бевосита ахборот алмашинуви билан боғлиқ ва узлуксиз циклга эга жараён ҳисобланади. Бу фаолият турларининг самарадорлиги ахборотнинг доимий равишда янгиланиб туришига, ахборотнинг вақтида етказилишига, қисқа вақт ичида тўғри қарор қабул қилишга ва тизимлаштирилган тарзда бу фаолиятни таъминловчи технологияларнинг мавжудлигига бевосита боғлиқдир. Маммакатимиз Президенти Ш.М.Мирзиёевнинг 2017 йил 15 январдаги Вазирлар Маҳкамасининг кенгайтирилган мажлисидаги маърузасида келтирилишича мамлакатимизда яратилган технологияларнинг рақобатдошлигини таъминлаш, “ноу-хау” намуналарини яратиш, замонавий ахборот-коммуникация технологияларини жорий этиш, яъни юқори сифатли маҳсулот ишлаб чиқаришни таъминлаш бўйича тизимли чора-тадбирларни амалга ошириш кун тартибидаги ўта жиддий масалалар қаторидан жой эгаллаган [5]. Маълумки, иқтисодиётимизни модернизациялашнинг замонавий шароитларида кичик бизнес ва хусусий тадбиркорликни ривожлантириш, жаҳондаги етакчи мамлакатларнинг инновация фаолиятини шакллантириш бўйича тажрибаси ва уни кичик бизнесда амалий қўллаш масалалари, иқтисодиётнинг ушбу секторида инновацион бизнесни шакллантиришнинг ижтимоий-иқтисодий, экологик, ахборот ва бошқа муаммолари ҳамда уларни ҳал қилиш йўллари, № 3, 2017 www.iqtisodiyot.uz 2 “Иқтисодиёт ва инновацион технологиялар” илмий электрон журнали. № 3, май-июнь, 2017 йил шунингдек инновация фаолиятини ривожлантиришни қўллаб-қувватлашнинг меъёрий-ҳуқуқий базаси, технологиялар трансфери ва интеллектуал бозорни шакллантириш, ҳусусий тадбиркорликни рағбатлантириш учун имтиёзли кредитлаш ва молиялаштириш каби бир қатор масалалар хамон устуворлигича қолмоқда. Тўлов жараёнларини, жумладан автотранспортда электрон тўлов тизимларини жорий этишда Near Field Communication (NFC)1 технологиясини қўллаш айнан Ўзбекистонда халқаро тўловлар тизимига ўтишни ташкиллаштиришдаги микропроцессорли ва контактсиз карталар ҳамда уларга хизмат кўрсатувчи қурилмаларни ишлаб чиқиш билан ҳ