Товарищество клиентоориентированной стратегии коммерческого банка

Аннотация

This article will expand the range of services provided to customers of commercial banks, along with the introduction of new banking services, the bank's marketing of commercial banks in this regard, and should be well-developed principles to achieve high efficiency with the ability to be competitive. Калит сўзлар: тижорат банки, рақобат, самарадорлик, маркетинг стратегияси, рақобатбардошлик, рақобат шакли ўзгаришлари, мижозга йўналтирилганлик мақсади Кириш Глобаллашув жараёни шиддат билан ўзгараётган бу даврда иқтисодий жабҳаларда ҳам бу ҳолат ўз таъсирини кўрсатмоқда. Айниқса, бугунги кунда барча молиявий жараёнларда асосий воситачи сифатида тижорат банкларининг роли муҳим аҳамият касб этмоқда. Мамлакатда молия-банк тизими узлуксиз ривожланиши тижорат банклари ва улар бажараётган фаолият турлари ҳам шу даражада юксалишига ўз ҳиссасини қўшади. Иқтисодий ислоҳотлар босқичма- босқич амалга ошириб борилаётган айни вақтда тижорат банклари объект сифатида ўз субъектлари бўлмиш мижозларга кўрсатаётган кенг кўламли хизмат турларини кенгайиши уларни келажакдаги мавқелари юксалишига муҳим ҳисса бўлиб қўшилади. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2015 йил 6 майдаги Тижорат банкларининг молиявий барқарорлигини янада ошириш ва уларнинг ресурс базасини ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисидаги ПҚ-2344-сонли қарорида: “Банк тизимининг молиявий барқарорлиги ва ишончлилигини янада ошириш, тижорат банкларининг ресурс базасини мустаҳкамлаш ва ривожлантириш учун қулай шарт-шароитлар яратиш, уларнинг инвестициявий фаоллигини рағбатлантириш, шунингдек, умумқабул қилинган халқаро меъёр ва стандартларга мувофиқ банк фаолиятини ташкил этишни янада юқори даражага № 3, 2017 www.iqtisodiyot.uz 1 “Иқтисодиёт ва инновацион технологиялар” илмий электрон журнали. № 3, май-июнь, 2017 йил чиқишини таъминлаш...” келтирилган [1]. Белгиланган устувор вазифаларга эришишда эса банк тизимини янада ривожлантиришга оид чора-тадбирларни янада кенгайтириш лозим. Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш.М. Мирзиёев мамлакатимизни 2016 йилда ижтимоий-иқтисодий ривожлантиришнинг асосий якунлари ва 2017 йилга мўлжалланган иқтисодий дастурнинг энг муҳим устувор йўналишларига бағишланган Вазирлар Маҳкамасининг кенгайтирилган мажлисидаги маърузасида: “Биз, аввало, иқтисодиётни ислоҳ қилиш ва эркинлаштириш борасидаги ишларимизни янада чуқурлаштириш, унинг соҳа ва тармоқларини таркибий жиҳатдан ўзгартириш бўйича бошланган ишларни жадаллаштиришимиз керак. Тармоқлар ва ҳудудларни модернизация қилиш, уларнинг рақобатдошлик даражасини ошириш, экспорт салоҳиятини ривожлантириш масалалари доимий эътиборимиз марказида бўлиши лозим”, деб баён қилганлар [2]. Қуйида келадиган илмий мақолада бугунги кунда тижорат банкларининг мижозлар базасини кенгайтиришда амалга оширилаётган стратегик ёндашувлари берилган. Мавзуга оид адабиётлар таҳлили Барча ривожланган мамлакатлардаги банк тизими аввалам бор, мижозга қаратилган стратегиялар асосида ривожланади. Шундай экан, мижозларни банк тизимига янада кўпроқ жалб қилиш, уларга замонавий банк хизматларини кўрсатиш билан бирга, янги илмий ғояларга асосланган инновацион банк хизмат турларини ишлаб чиқиш асосий мақсадлардан бири бўлиб келмоқда. Айниқса, бундай ҳолатлар юзасидан бир қанча хорижий олимлар фикрлари ҳам буни тасдиғини беради. Иқтисодчи олимлар А.Марданов ва Р.Мунасыпов “Асосий мақсадлардан бири шуки, мижозни банкка жалб қилишда тақдим этилаётган молиявий хизматларни кўрсатишдаги ишончлилик ва рентабеллик даражаси, шунингдек, хизмат кўрсатишда талаб қилинган маълумотни етказишдаги тезкорлик ҳамда, мижоз эҳтиёжини аниқ тушунишга асосланади. Мижоз ўз саволларига аниқ жавоб олган тақдирдагина бетакрор банк хизмат тури ҳамда, ишончга асосланган шерикчилик муносабатлари узоқ муддатли бардавом бўлиши учун маблағ тўлашни хохлайди”,- деган фикрни илгари сурганлар [3]. Бу ўринда эса банк тизимида маркетинг тадқиқотларини олиб бориш бирдек фойдали, ҳам зарур ҳисобланади. “Банк маркетингининг мақсади капитал бозорининг талабларига мослашиш учун зарур шарт шароитлар яратиш бозорни тадқиқ қилиш рақобатбардошлик ва самарадорликнинг ўсиши учун чора- тадбирлар тизимини ишлаб чиқиш муҳим омил ҳисобланади. Банк маркетинги комплексининг асосий элементлари банк маҳсулоти, нарх, фойда ва ҳаракатдир” [4]. “Мижозлар учун энг яхши банк бўлиб шаклланишда, мижозлар эҳтиёжларини қондиришда оддий ҳамда, кенг қамровли филиал тармоқларни қўллаб-қувватлаш, акциядорлар даромадлари қайтишини таъминлашда инвестициялар ҳам муҳим аҳамият касб этади” [5]. № 3, 2017 www.iqtisodiyot.uz 2 “Иқтисодиёт ва инновацион технологиялар” илмий электрон журнали. № 3, май-июнь, 2017 йил Банкларда маркетинг тадқиқотларини олиб боришдаги асосий эътибор инсон эҳтиёжига қаратилган бўлади. Бу борада иқтисодчи олимлар қуйидаги омилларни келтириб ўтганлар, яъни исътемолчилар тадқиқот ва тахлил жараёнлари қуйидагиларда ўз аксини топади: -мақсадли исътемолчиларни сегментлаш; -исътемолчилар мамнунияти бўйича тадқиқотлар; -қарор қабул қилиш жараёнини тадқиқ қилиш; -медиаимтиёзлар т