Роль и значение малого бизнеса и частного предпринимательства в социально-экономическом развитии нашей страны

Аннотация

In the clause it is considered to all-round protection of a private property and improvement of their role in economy, considerbarriers in activity of subjects small business and private business for development of an entrepreneurial activity, уменшить a government intervention in an entrepreneurial activity, Increases of a share of a small business and business in внутренном a national produce also it is studied conditions of development and it is developed offers on enhancement of sphere of a small business and private business in the country. Калит сўзлар: кичик бизнес, ялпи ички маҳсулот, кичик саноат зоналари, корхоналарни маҳаллийлаштириш, рақобат муҳити. Кириш Ўзбекистон чорак асрлик мустақиллик йилларида улкан натижаларга эришди ва тараққиёт йўлида дадил қадамлар билан бормоқда. Бу албатта, ҳукумат томонидан олиб борилаётган чуқур ислоҳотлар ва меҳнаткаш халқимизнинг тинимсиз саъй–ҳаракатлари боис юз бермоқда. Мамлакатимиз иқтисодиётида хусусий мулкнинг ўрни ва ролини тубдан ошириш, кичик бизнес ва хусусий тадбиркорликни ривожлантириш йўлидаги тўсиқ ва чекловларни бартараф этиш, иқтисодиётда давлат иштирокини камайтириш, ялпи ички маҳсулотда кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик № 2, 2017 www.iqtisodiyot.uz 1 “Иқтисодиёт ва инновацион технологиялар” илмий электрон журнали. № 2, март-апрель, 2017 йил субъектларининг улуш кўрсаткичларини ошириш ва маҳаллийлаштириш дастурларини изчил давомийлигини таъминлаш мақсадида импорт ўрнини босувчи, экспортбоп тайёр маҳсулотлар ишлаб чиқариш ҳажмини янада ошириш борасида иқтисодий ислоҳотларимиз давом эттирилмоқда. Кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик нафақат даромад манбаи, балки инсонларнинг ижодий ва интеллектуал қобилиятини рўёбга чиқариш воситаси ҳамдир. Бир сўз билан айтганда, кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик ўрта синфни шакллантириш учун мунтазам кенгайиб бораётган база бўлиб хизмат қилмоқда. Ўрта синф эса, маълумки, ҳар қандай демократик жамиятнинг асоси бўлиб ҳисобланади. Президентимиз Ш.Мирзиёевнинг 2017 йил 7-февралдаги “Ўзбекистон Республикасини янада ривожлантириш бўйича Ҳаракатлар стратегияси тўғрисида”ги ПФ-4947- сонли фармони асосида ишлаб чиқилган ва қабул қилинган "2017-2021 йилларда Ўзбекистон Республикасини ривожлантириш- нинг бешта устувор йўналишлари бўйича ҳаракатлар стратегияси”нинг 3.4.- бандида “... иқтисодиётда давлат иштирокини камайтириш, хусусий мулк ҳуқуқини ҳимоя қилиш ва унинг устувор мавқеини янада кучайтириш, кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик ривожини рағбатлантиришга қаратилган институционал ва таркибий ислоҳотларни давом эттириш” белгилаб қўйилган [2]. Мавзуга оид адабаиётлар таҳлили Ҳозирги кунда мамлакатимизда кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик соҳасини ривожлантириш масалалари бўйича кўплаб Президент қарорлари, Вазирлар Маҳкамаси қарорлари ва тегишли вазирлик ва ташкилотларнинг қарорларида ва ушбу соҳада фаолият юритаётган олимларнинг қарашларида акс этмоқда. Мамлакатимиз биринчи Президенти 2015 йилда мамлакатимизни ижтимоий–иқтисодий ривожлантириш якунлари ва 2016 – йилга мўлжалланган энг муҳим устувор йўналишларга бағишланган Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг мажлисида биргина 2016 йилда олиб борилган ислоҳотлар натижасида ялпи ички маҳсулотимизда кичик бизнес ва хусусий тадбиркорликнинг улуши 2000-йилдаги 31 фоиздан, бугунги кунда 56,9 фоизга етгани таъкидланган ва кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлар ва ишбилармонлар эҳтиёжини тўлиқ қондирадиган, уларни рағбатлантирадиган шарт–шароитларни яратиш ислоҳотларини амалга ошириш белгилаб берилган [1]. Хусусан, Президентимиз Ш.Мирзиёевнинг 2017 йил 7 февралдаги “Ўзбекистон Республикасини янада ривожлантириш бўйича Ҳаракатлар стратегияси тўғрисида”ги ПФ-4947- сонли фармонига асосан, кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик ривожини рағбатлантиришга қаратилган институционал ва таркибий ислоҳотларни амалга ошириш белгилаб берилган [2]. Dr. Jay A. Dewhurst “Бизнесга кириш ва бизнесни режалаштириш” номли адабиётидаги фикрига кўра, тадбиркор ўзгартиришлар агенти, тадбиркорлик янги усулларни излаб топиш жараёни ва кўп ҳолларда янги корхона яратувчилар ҳисобланади, деб ўз фикрларини билдирган [8]. № 2, 2017 www.iqtisodiyot.uz 2 “Иқтисодиёт ва инновацион технологиялар” илмий электрон журнали. № 2, март-апрель, 2017 йил Назарий жиҳатдан хулоса қилиб айтадиган бўлсак, тадбиркорликнинг му- ҳим хусусиятларига қуйидагилар киради: - хўжалик фаолияти олиб бораётган субъектларнинг мустақиллиги ва эркинлиги. Ҳуқуқий меъёрлар чегарасида ҳар бир тадбиркор у ёки бу масала юзасидан мустақил қарор қабул қилиши мумкин; - иқтисодий манфаатдорлик. Тадбиркорликнинг асосий мақсади максимал даражада даромад олишни кўзлаб, жамият тараққиётига ҳам ўз ҳиссасини қўшишдир; хўжалик таваккалчилиги ва масъулият. Ҳар қандай ҳисоб-китобда ҳам ноаниқлик ва таваккалчилик бўлиши мумкин. Тадқиқот методологияси Илмий ишни амалга оширишда кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик соҳасини ривожлантиришда олимлар ва соҳа вакиллари билан суҳбат, уларнинг ёзма ва оғзаки фикр-мулоҳазаларини таҳлил қилиш, эксперт