ВОЗМОЖНОСТИ ИСПОЛЬЗОВАНИЯ ИННОВАЦИОННОЙ СРЕДЫ В РАЗВИТИИ СФЕРЫ ТУРИЗМА

Аннотация

The article examines the impact of changes on the tourism potential occurring in the context of innovative tourism development, studies issues of assessment based on the provision of quality services, the mechanism for assessing tourism activities in the tourism sector. In the context of economic modernization, special attention is paid to the optimal development of tourism, taking into ac count the innovative features of the tourism sector. IV SON - APREL, 2025 306-311 306 Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil, 2025-yil, aprel www.sci-p.uz Keywords: tourism, innovative development, tourism potential, quality service, assessment processes, tourism activities, assessment mechanism, modernization of the economy, tourism, optimal development of tourism. Кириш. Миллий иқтисодиётни модернизация қилиш шароитида ҳар қандай давлатнинг иқтисодий ривожланиш истиқболлари иқтисодиётнинг барча соҳаларида самарали Инновацион фаолиятга ҳар томонлама боғлиқ бўлмоқда. Кейинги йилларда мамлакатимизда ва унинг туризм салоҳияти юқори бўлган минтиқаларида ҳам туризм соҳасини ривожлантиришга алоҳида эътибор каратилгани ҳолда ушбу йўналиш истиқболли соҳа, шунингдек аҳоли бандлиги ва даромадларини оширишдаги асосий ҳамда муҳим бўлган йўналишлардан бири сифатида қаралиб келинмоқда. Буларни инобатга олган ҳолда мамлакатимиз туристик салоҳиятидан унумли фойдаланиш, хорижий туристларни мамлакатимизга кенг жалб қилиш бўйича катор чора-тадбирлар амалга оширилмоқда. Жаҳон туризмида Инновацион фаолиятни ривожлантириш ва диверсификақия қилишнинг ташкилий-иқтисодий механизмларини тадқиқ қилиш асосида бир қатор илмий-амалий натижалар олинган. Жумладан, туризмнинг ташқи ва ички бозорлардаги рақобатбардошлигини мустаҳкамлаш, соҳанинг мамлакат иқтисодиётидаги ўрни ва ролини ошириш, хавфсиз туризмни ташкил қилиш, соҳада оптимал бошқарув қарорларини қабул қилиш мақсадида мавжуд ички имкониятларни аниқлаш ва ривожлантиришга қаратилган илмий тадқиқотлар долзарб аҳамият касб этмоқда. Адабиётлар шарҳи. Туризм соҳаси ривожланишининг ижтимоий-иқтисодий аҳамияти, соҳага хос бўлган иқтисодий муносабатларнинг назарий ва амалий масалалари, туризмда инновацион фаолиятни ривожлантиришнинг амалий муаммолари ва алоҳида масалалари тўғрисида кўпгина чет эл ва мамлакатимиз олимлари томонидан илмий тадқиқотлар олиб борилган. МДҲ олимларидан Александрова (2001) туризм соҳасини барқарор ривожлантириш учун нафақат туризм соҳаси билан биргаликда турдош тармоқлар, ташкилотлар ва кўплаб корхоналарни ўзаро алоқалари моделида давлатнинг роли хусусий, ташкилий, ижтимоий ва давлат тузилмалари учун қулай институционал иқлим ва инфратузулма яратиш ҳамда инновацион фаолият учун зарур бўлган стратегик йўналишлардаги технологиялар мажмуасини, кадрлар салоҳиятини оширишга кўмаклашишдан иборатлигига эътибо қаратилган. Жукованинг (2006) тадқиқотларида туризм соҳаси билан боғлиқ муаммоларни тадқиқ қилиш, уларнинг бозор талабларига жавоб берадиган мажмуавий ечимларини топиш ва амалиётга самарали жорий этиш бугунги куннинг, айниқса, истиқболда аҳоли турмуш даражасини оширишнинг стратегик аҳамиятга эга ўта долзарб масалаларидан бири сифатида қаралиб, туризм соҳасини барқарор ривожланиши жараёнларини ўрганиш, таҳлил қилиш натижасида илмий хулосалар олинган. Кабушкин (2002) туризм хизмат кўрсатиш соҳасининг нафақат мамлакат иқтисодий юксалиши, балки ундаги ижтимоий жараёнларни такомиллаштиришдаги роли ҳам узлуксиз тарзда ошиб бораётганлиги, ушбу соҳа мамлакат иқтисодий салоҳияти ва қудратини жаҳон миқёсига кўтараётган ва айни бир пайтда, аҳоли турмуш даражаси ва сифатини шакллантиришда фаол иштирок этаётган ҳамда уни оширишда юқори самара бераётган соҳа эканлиги масалаларига эътиборини қаратади. Худди шу каби фикр-мулоҳазалар Кабушкин (2002) , Квартальнов (1998), Кусков ва Джаладян (2011) кабиларнинг илмий асарлари ва тадқиқотларида ўз аксини топган. 307 Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil, 2025-yil, aprel www.sci-p.uz Туризм соҳаларининг Инновацион ўзига хос хусусиятлари асосида туризм соҳасини ташкил этишнинг илмий-услубий асослари ва иқтисодий жиҳатлари ва Республикамиз иқтисодиётининг барқарор ривожланишида туризм индустриясини pивожланиши ва такомиллашишининг назарий ва амалий муаммолари мамлакатимиз олимлари томонидан ҳам олиб борилган. Хусусан, Тухлиев ва Абдуллаевалар Ўзбекистонда туризм соҳасини рақобатли бозор асосида ривожланишини таъмин этиш, унинг инфратузилмасини замонавий даражага етказиш ва юқори даражадаги хизмат кўрсатиш маданиятини амалга ошириш, замонавий туристик комплекслар бунёд этиш каби жараёнларни ривожлантиришга эътиборни қаратишади(2006). Сафаров (2016) туизм хизматларини халқаро стандартларга мослаш, хорижий инвестицияни жалб қилиш, жаҳон бозорида талаб катта бўлган халқаро маршрутларни йўлга қўйиш мақсадида туризм инфратузилмасини ривожлантириш ва инвестиция лойиҳаларини ишлаб чиқиш масалаларига ўз эътиборларини қаратишган. Алимова (2017), Эштаев (2011) олиб борилган тадқиқот натижаларига кўра миллий туризм соҳасининг барқарор ривожланишига иқтисодий ва ижтимоий омиллар