Основные направления инновационного развития водного хозяйства и его поддержка

Аннотация

Инновацион фаолиятни давлат томонидан қўллаб- қувватлаш ва уни ривожлантириш стратегияларини шакллантириш муҳим ҳисобланади. Шу боис, мақолада хорижий давлатларда инновацион фаолиятни давлат томонидан қўллаб-қувватлаш усуллари ҳамда мамлакатимиз сув хўжалигини инновацион ривожлантириш бўйича давлат дастурининг асосий йўналишлари келтирилган. Аннотация: Поддержка инновационной деятельности со стороны государства и его формирование стратегических развитий считается важным. В связи с этим, в данной статье приведены методы поддержки инновационной деятельности со стороны государство в зарубежных странах, а также основные направления государственной программы по инновационному развитию водного хозяйства республики. Annotation: Support of the innovative activity by the government and formation of its development strategies are absolutely important issues. For that reason, main directions of the state program on the innovative development of water sector of the country and support methods of innovative activity by the government in the foreign countries are described in the paper. Калит сўзлар: сув хўжалиги, инновациялар, инновацион сиёсат, инновацион ривожлантириш, инновацион таъминот, инновацион жараёнлар, инновацион салоҳият. Кириш Иқтисодиётнинг асосий ва энг муҳим тармоқларидан бўлган сув хўжалиги тизимида мавжуд инновацион салоҳиятдан фойдаланишнинг илмий- амалий ва иқтисодий жиҳатларини тадқиқ этиш, интеллектуал мулк ва инновацион салоҳиятдан самарали фойдаланиш, сув хўжалиги тизиминиг инновацион таъминоти яъни тизим учун юқори малакали илмий кадрлар салоҳиятини шакллантириш, улар малакасини ошириш ва қайта тайёрлаш тизимини ривожлантириш баробарида такомиллаштириб бориш, инновацион фаолият билан шуғулланувчи бозор субъектларининг ташкилий ва иқтисодий алоқаларини тартибга солиш, шунингдек, инновацион ишланмаларни тизим корхона ва ташкилотлари фаолиятига жорий этилиш ҳолатини илмий жиҳатдан тадқиқ этиш асосида сув хўжалигини янада ривожлантириш долзарб масалалардан бири ҳисобланади. Зеро, қўйилган муаммоларнинг ижобий ечимини топилиши мамлакатимиз иқтисодиётининг асосий тармоқларидан ҳисобланган сув хўжалигини инновацион ривожланиш йўлига ўтишига мустаҳкам замин яратади. № 1, 2017 www.iqtisodiyot.uz 1 “Иқтисодиёт ва инновацион технологиялар” илмий электрон журнали. № 1, январь-февраль, 2017 йил Ўзбекистон Республикасининг Биринчи Президенти И.Каримов таъкидлаганларидек, "... 2013 йил ва яқин келажакга мўлжалланган дастуримизни амалга оширишда иқтисодиётимиз ва унинг етакчи тармоқларини модернизация қилиш, техник ҳамда технологик янгилашни жадаллаштириш ва унинг кўламини кенгайтириш, ишлаб чиқаришни диверсификация қилиш марказий ўрин тутиши даркор" [1]. Зотан, иқтисодиётни модернизациялаш шароитида инвестицияларни сув хўжалиги билан боғлиқ инновацион илмий-тадқиқот ва тажриба- конструкторлик ишларига жалб қилиш, унинг натижаларини ишлаб чиқаришга тезкор татбиқ этиш, истиқболда аграр соҳада ишлаб чиқариш салоҳияти ва ресурс тежамкор технологиялардан фойдаланиш самарадорлигини оширишнинг ташкилий-иқтисодий, техник-технологик ва ижтимоий йўналишларида олиб бориладиган ислоҳотларнинг устувор вазифаларидан бирига айланишини эътироф этиш ўринлидир. Мавзуга оид адабиётларнинг таҳлили Бугунга қадар "инновация" тушунчасига иқтисодчи олимлар ва мутахассислар томонидан турлича талқин қилинган. Жумладан, "Инновация" - техника ва технология авлодларини алмаштиришни таъминлаш учун иқтисодиётга сарфланган маблағлар ҳамда илмий-техника ютуқлари ва илғор тажрибаларга асосланган техника, технологиялар, бошқариш ва меҳнатни ташкил этиш каби соҳалардаги янгиликлар, шунингдек, уларнинг турли соҳалар ва фаолият доираларида қўлланилиши [2]. В.А.Макаренко таҳрири остида нашр этилган замонавий тушунча ва терминларнинг қисқача луғатида инновация терминига кенгроқ тушунча келтирилган: Инновация - техника ва технология авлодини алмашинувини таъминловчи иқтисодиётга маблағ йўналтириш, илмий-техника тараққиётининг маҳсули бўлган янги техника, технологиялар яратиш, янги ғояларни ишлаб чиқиш, синтезлаш, янги назария ва моделларни яратиш ва уларни ҳаётга татбиқ этиш; индивидуал тусдаги, такрорланмас дастурларни ишлаб чиқиш [3]. Демак, инновация – бу, тадқиқотлар ва ишланмалар натижаси бўлиб, янгилик ёки ижтимоий-иқтисодий ечимларни такомиллаштиришдир. У инсоният фаолиятида қўллаш орқали жамият томонидан тан олинишига эришиш учун ҳаракатда бўлади. Сув хўжалиги тизимида инновацион фаолликни ривожлантиришда интеллектуал салоҳиятдан самарали фойдаланиш тармоқ ривожи учун олиб борилаётган илмий-тадқиқот ишларини молиялаштириш тизимини такомиллаштириш билан бевосита боғлиқ. Чунки, тармоқнинг бошқа тармоқларга нисбатан ўзига хос хусусиятлари, айнан мазкур тармоқда олиб борилаётган илмий-тадқиқот ишларини молиялаштиришни ҳам ўзига хослик жиҳатлари билан фарқланади. Шу жиҳатдан россиялик аграр иқтисодчи олим И.Ушачевнинг фикри эътиборли бўлиб, унинг фикрича, аграр тармоқда олиб борилаётган илмий тадқиқотлар – соҳадаги инновацияларнинг манбаи ҳисоблан