СОВЕРЩЕНСТВОВАНИЕ ПРОВЕРКИ ЭКСПЕРТИЗУ ОТЧЕТА ОБ ОЦЕНКЕ НЕДВИЖИМОСТИ

Аннотация

Ушбу мақолада кўчмас мулкни баҳолаш ҳисоботини экспертизадан ўтказишда баҳолаш ташкилотларининг ўрни, кўчмас мулкка оид экспертизаларнинг асосий турлари, экспертиза хулосалари мулкни баҳолаш миллий стандарти талабларига мувофиқ тақдим этилиши тадқиқ этилган. Шу билан бирга, Ўзбекистонда кўчмас мулкни баҳолаш ҳисоботини экспертизадан ўтказишнинг амалдаги ҳолати таҳлил қилинган ҳамда баҳолаш ҳисоботларининг сифатига баҳо берилган. Кўчмас мулкни баҳолаш ҳисоботини экспертизадан ўтказишни такомиллаштиришга диор илмий таклиф ва амалий тавсиялар шакллантирилган. Таянч сўзлар: кўчмас мулк, баҳолаш, баҳолаш хизматлари, кўчмас мулкни баҳолаш ҳисоботи, ҳисобот экспертизаси, экспертиза турлари, баҳолаш тўғрисидаги ҳисобот ишончлилиги, экспертизанинг асосий жиҳатлари. СОВЕРЩЕНСТВОВАНИЕ ПРОВЕРКИ ЭКСПЕРТИЗУ ОТЧЕТА ОБ ОЦЕНКЕ НЕДВИЖИМОСТИ Ишанкулов Низамжон Файзуллаевич кандидат экономических наук, доцент Ташкентского международного университета Кимё Аннотация. В данной статье рассматривается роль оценочных организаций в оценке отчетов об оценке недвижимости, основные виды оценок, связанных с недвижимостью, и оформление заключения об оценке в соответствии с требованиями национального стандарта оценки имущества. В то же время было проанализировано текущее состояние отчетов об оценке недвижимости в Узбекистане и проведена оценка качества отчетов об оценке. Сформулированы научное предложение и практические рекомендации по совершенствованию отчета об оценке недвижимости. Ключевые слова: недвижимость, оценка, оценочные услуги, отчет об оценке недвижимости, отчет об оценке, виды оценки, достоверность оценочного отчета, основные аспекты оценки. IMPROVING THE VERIFICATION OF THE EXAMINATION REPORT ON REAL ESTATE ASSESSMENT Ishankulov Nizamjon Faizullaevich Candidate of Economic Sciences, Associate Professor Kimyo International University In Tashkent Annotation. This article examines the role of appraisal organizations in the appraisal of real estate appraisal reports, the main types of appraisals related to real estate, and the presentation of appraisal conclusions in accordance with the requirements of the national property appraisal standard. At the same time, the current state of real estate appraisal reports in Uzbekistan was analyzed and the quality of appraisal reports was assessed. A scientific proposal and practical recommendations for improving the real estate appraisal report were formulated. Key words: real estate, valuation, valuation services, real estate valuation report, valuation report, types of valuation, reliability of the valuation report, main aspects of valuation. 167 167-173 Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil, 2023-yil, iyul www.e-itt.uz Кириш. Кўчмас мулк бозори дунё мамлакатлари ялпи бойлигининг асосий қисмини ташкил этади. Таъкидлаш лозимки, кўчмас мулк бозори мавжуд бўлмаган бозор муносабатларини тасаввур этиш имконсиз. Шу сабабли ҳам, кўчмас мулк бозорининг аҳамияти салмоқли ҳисобланади. Шунингек, иқтисодиётнинг йирик тармоғи сифатида кўчмас мулк бозорининг аҳамияти шундан иборатки, иқтисодий фаолиятни ташкил этиш, саноат тармоқлари фаолиятини юритиш, аҳолини уй-жойлар билан таъминлаш билан боғлиқ иқтисодий муносабатларнинг замирида кўчмас мулк бозори ва у билан боғлиқ бўлган молиявий-иқтисодий муносабатлар ётади. Мамлакатимизда баҳолаш фаолиятини олиб борувчи ташкилотларнинг хизматлар сифати учун масъулиятини ошириш, уларнинг баҳолаш ҳисоботлари ҳаққонийлиги борасидаги жавобгарлигини янада кучайтириш мақсадида баҳоланган мулк тўғрисидаги ҳисоботларнинг ҳаққонийлигини экспертизадан ўтказиш бўйича бир қатор меъёрий-ҳуқуқий асослар қабул қилинган. Ушбу меъёрий-ҳуқуқий асослар жумласига Ўзбекистон Республикасининг “Баҳолаш фаолияти тўғрисида”ги, Ўзбекистон Республикасининг “Экологик экспертиза тўғрисида”ги Қонунлари, Ўзбекистон Республикаси Президентининг “Баҳолаш хизматлари бозорини янада ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги Қарори, Вазирлар Маҳкамасининг “Баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботларнинг ҳаққонийлигини экспертизадан ўтказиш механизмини тасдиқлаш ҳақида”ги Қарори кабиларни киритиш мумкин. Адабиётлар шарҳи. Кўчмас мулкни баҳолаш ҳисоботини экспертизадан ўтказишни илмий ва амалий жиҳатдан тадқиқ этиш, хусусан, кўчмас мулкни баҳолаш ҳисоботини экспертизадан ўтказишни янада такомиллаштиришнинг илмий-назарий асослари қатор хорижий ва маҳаллий иқтисодчи олимлар, амалиётчи мутахассислар томонидан тадқиқ этилган, хусусан, Абдукаримова, Бекимбетоваларнинг (2017) илмий-тадқиқотларида ўз аксини топган. Шунингдек, “Баҳолаш фаолияти тўғрисида”ги қонунга кўра, зарур бўлган ҳолда, баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботнинг ишончлилигини текшириш учун мазкур ҳисобот қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда бошқа баҳоловчи ташкилот томонидан шартнома асосида экспертизадан ўтказилиши мумкин. Баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботнинг ишончлилигини экспертизадан ўтказиш натижалари эксперт хулосаси билан расмийлаштирилади. Баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботнинг ишончлилигини экспертизадан ўтказиш деганда мукаммал текширув, тадқиқот, пухта изланиш туш