O’ZBEKISTON RESPUBLIKASIDA SPORTNING SHAKLLANISHI VA UNING MAHALLIY BOZORDA RIVOJLANISH YO’LI.

Аннотация

Tourism has become an important sector of the global economy, and of course, sports cannot fail to have an impact on the economy in this area. Sports tourism is one of the leading sectors of tourism, which plays an important role in the economic development of the country and the exchange of tourists between countries. This article analyzes the history of the emergence of sports tourism, the main stages of development and its impact on the economy. Key words : sports tourism, sports networks, international business, marketing, Olympic Games. Metodologiya Maqola iqtisodiy tahlil uslubi asosida yozilgan, unda sport turizmning paydo bo‘lishi va rivojlanish bosqichlari xronologik tartibda ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, asosiy omillar va bu jarayonlarning iqtisodiyotga va sayohatchilarga ta’sirini tahlil qilishga e’tibor qaratiladi. 116 SOLUTION OF SOCIAL PROBLEMS IN MANAGEMENT AND ECONOMY International scientific-online conference Adabiyotlar tahlili 1. O'zbekistonda sportni rivojlantirishning muhim qismi hukumat, tadbirkorlar, jamoat tashkilotlari va sportchilar bilan birgalikda ishlashdir. Hukumat sportning rivojlanishi uchun katta e'tibor berishni davom ettirish, moliyaviy yordam ko'rsatish, sportchilarni rag'batlantirish, sportchilar uchun mukofotlar tizimini yaratish va jamoat tashkilotlari bilan hamkorlik qilishni davom ettirish kerak. Bu qadamlar sport olamidagi ijtimoiy muammolarni hal qilishga, sportning rivojlanishiga va jamiyatning sportga qarshi munosabatini yaxshilashga yordam beradi. (Ramazonovich K. S., O'ZBEKISTONDA SPORTNI RIVOJLANTIRISH CHORA TADBIRLARI, 2024) 2. Bugungi kunda sport turizmi kam rivojlangan sohadir. Shuning uchun mamlakatimizda turizm madaniyatini rivojlantirishning yana bir muhim omillaridan biri – bu sport turizmi borasida yuqori sifatli ta’lim berish va mutaxassislar tayyorlashdir. Shu o‘rinda ta’kidlashimiz kerakki, sport turizmi zaruriy baza mavjudligini talab etadi. Jumladan, turli inventarlar, maxsus trassa va yo‘llar, sport maydonchalari, sport asbob-uskunalari va h. Sport sayohatlariga qo‘yiladigan asosiy talablardan biri bu dam oluvchilarning xavfsizligini ta’minlash hisoblanadi. (Umarjonovich G. A., SPORT TURIZMINI RIVOJLANTIRISHNING TASHKILIY VA IJTIMOIY-PЕDAGOGIK ASOSLARI, 2023) 3. Turistlarning qoniqishiga, shuningdek, ularning kelajakda yana ishtirok etish, manzilga qaytish va do‘stlar hamda oila a’zolariga tavsiya qilish niyatlariga eng katta ta’sir ko‘rsatadigan besh asosiy omil mavjud. Bular : Tadbirning o‘zi (sifati va tashkiloti), Manzilning narxi va xizmatlari, Muhit va atmosfera, Ko‘ngilochar dasturlar va dam olish imkoniyatlari, Tabiiy (atrof- muhit) jozibadorlik. (Abdujalilovich, ROLE OF SPORT TOURISM IN UZBEKISTAN’S LOCAL TOURISM MARKET, 2024). Sport turizmi - bu tabiiy to'siqlarni yengib o'tishda odamni sport bilan takomillashtirishga qaratilgan sport turi. Sport turizmi tarixan SSSRda rivojlangan. Turizmning sport mahorati tabiiy to'siqlarni yengib o'tish, to'siqlarni yengib o'tishning turli taktikasi va usullarini qo'llashdan iborat Ma’lumki sport o’ynaladigan, sevib tomosha qilinadigan va insonlarga emotsiya ulashadigan global mahsulot va servis turidir. O’zbekistonda ham sport sohasining ommaviylashishi va rivojlanishi Sovet Ittifoqi davridan boshlangan. 1920-1930-yillarda Sovet Ittifoqi davrida sportni ommalashtirish uchun dasturlar boshlandi, shu jumladan O'zbekistonda ham sport turlari, masalan, futbol, voleybol, yengil atletika va boshqalar rivojlana boshladi. 1950-1980- yillarda esa O'zbekistonda professional sportga alohida e'tibor qaratildi. 117 SOLUTION OF SOCIAL PROBLEMS IN MANAGEMENT AND ECONOMY International scientific-online conference Masalan, Toshkent shahrida Olimpiya zali, futbol stadionlari, sport komplekslari va boshqa muhim inshootlar qurildi. Toshkentdagi “Bunyodkor” stadionining qurilishi, shuningdek, O‘zbekistondagi boshqa sport inshootlari va komplekslari professional sportning rivojlanishiga yordam berdi. Bir nechta yirik sport turlari, masalan, futbol, basketbol, dzyudo, kurash va yengil atletika rivojlana boshladi. O‘zbek futboli, ayniqsa, Toshkentning “Paxtakor” klubi o‘sha davrda mashhur bo‘lib, mamlakatni xalqaro miqyosda tanitishga yordam berdi. Bu davrda sportchilar ko'plab xalqaro miqyosda musobaqalarda qatnashib, O'zbekistonga sovet sporti ramzlari ostida xizmat qilgan. kurash bo‘yicha Xolmirza Tursunov, Rashidov Shavkat, Yengil atletika bo‘yicha Tatyana Koshkina hamda O‘zbekistonning mashhur bokschilari Muhammad Mimov va Shavkatdjan Kamilov Sovet Ittifoqining Olimpiada o‘yinlarida ishtirok etib, medal topgan. https://uz.wikipedia.org/wiki/O%CA%BBzbekistonda_sport Mustaqillikni qo'lga kiritgandan so'ng, O'zbekistonda sportning yangi bosqichi boshlandi. 1992-yil 14-yanvarda O‘zbekiston Respublikasining “Jismoniy tarbiya va sport to‘g‘risida”gi Qonuni qabul qilindi. Ushbu qonunning yangi tahriri 2015-yil 4-sentyabrda qabul qilindi. Mazkur Qonunda O‘zbekiston hukumatining jismoniy tarbiya va sportni rivojlantirish huquq