BOSHLANG’ICH SINF O’QUVCHILARINING AXBOROTLAR BILAN ISHLASH KO’NIKMASINI RIVOJLANTIRISH

Аннотация

In this article, it is stated that the development of education is based on the requirements of the time, that the amount of acquired information is taken into account when evaluating the results of education, and the issue of working with information in the educational process should be continuously improved based on the requirements of the time. It is stated that education continuously fulfills the task of formation and development of students' information acquisition and processing skills, and the increase in the level of assimilation of information by students, as well as the expansion of the scope of information use, serves to determine the effectiveness of education. Key words: working with information, information-communication, information processing, mechanisms, information assimilation, subconscious, processing, information consumer. www.tadqiqotlar.uz 19-to’plam 1-son may 2025 3 Ta'limning zamonaviy transformatsiyasi Абстрактный. В данной статье констатируется, что при развитии образования исходя из требований времени учитывается объем получаемой информatsiи при оценке результатов образования, а также необходимость постоянного совершенствования вопроса работы с информatsiей в образовательный процесс, основанный на требованиях времени. Установлено, что образование непрерывно выполняет задачу формирования и развития у учащихся навыков получения и обработки информatsiи, а повышение уровня усвоения информatsiи обучающимися, а также расширение сферы использования информatsiи служит определению эффективность образования. Ключевые слова: Работа с информatsiей, информatsiонно- коммуникatsiя, обработка информatsiи, механизмы, усвоение информatsiи, подсознание, обработка, потребитель информatsiи. Kirish. Axborotlar jamiyat hayotining ajralmas qismiga aylanib, uni uzatish va qabul qilishning XXI asrdagi imkoniyatlari samarali ravishda o‘sib bormoqda. Axborot maydoni fan va ijtimoiy hayot taraqqiyotining muhim omiliga aylandi. Ijtimoiy taraqqiyot barcha sohalar rivojlanishida aks etib boradi. Xususan, ta’lim sohasi ham ijtimoiy hayotning bir qismi sifatida doimiy ravishda ijtimoiy hayot yutuqlarini o‘zida aks ettiradi. Darsliklarning multimediali ilovalari – axborot-kommunikatsiya texnologiyalari yordamida o‘quv faniga oid materiallarni davlat ta’lim standarti va o‘quv dasturiga mos ravishda yorita oladigan, o‘quv fanini samarali o‘zlashtirishga, o‘quvchilarning mustaqil ta’lim olishiga ko‘maklashuvchi hamda video, ovoz, animatsiya, jadval, matn va lug‘atlarni o‘z ichiga olgan, bilimlarni nazoratdan o‘tkazish va mustahkamlashga yo‘naltirilgan, o‘quv fanining asosiy mazmunini boyitadigan qo‘shimcha materialga ega bo‘lgan yoki shu kabi manbalarga murojaatlarni o‘z ichiga olgan interaktiv elektron axborot-ta’lim resursi [1]. Adabiyotlar taxlili. Ilmiy adabiyotlarni tahlil qilish asosida O‘zbekiston respublikasida ta’limni rivojlantirishga axborotlar bilan ishlash ko‘nikmasini www.tadqiqotlar.uz 19-to’plam 1-son may 2025 4 Ta'limning zamonaviy transformatsiyasi rivojlantirish ijtimoiy sheriklik asosida amalga oshiriladigan klaster subyektlarining o‘zaro va o‘z-o‘zini rivojlantirishi sifatida asoslanadi, bu alohida ishtirokchilarning ham, umuman klasterlarning ham o‘ziga xos afzalliklarini oshiradi. B.Abdullaeva , M.Toshpulatova, A.Sadikova, Y.Jabborova, N.Muxitdinova ta’limda axborotlar bilan ishlash ko‘nikmasini resurslarini tashkil etishning integrativ tizimi deb hisoblashadi. Ta’lim sifatini barqaror rivojlantirish manfaatlarida litsey, universitet va ishlab chiqarishni integratsiyalash tizimini yaratish tajribasi V.L.Chudov, L.M.Perminova tomonidan umumlashtirildi. Ta’lim klasterlari modellarining bir xil tipologik tavsiflari M.Y.Baryshnikov, I.I.Chinnova, A.V.Simonovlar tomonidan taklif qilingan. Ilmiy-ta’lim klasteri L.V.Ovsienko, I.V.Zimina, N.N.Klintsovalarning tadqiqotlarida ijtimoiy sheriklik doirasida, jumladan, universitetlar, korxonalar, o‘rta kasb-hunar ta’limi ta’lim tashkilotlari, umumta’lim maktablari doirasida tarmoq o‘zaro hamkorligini amalga oshirish uchun eng istiqbolli tuzilma sifatida ko‘rib chiqiladi. Axborot bilan ishlash – turli ma’lumotlarni to‘plash, qayta ishlash va uzatish jarayonlaridan iborat. F.M.Qo‘chqorova tadqiqot ishlarida o‘quvchida axborotlarni qayta ishlash ong osti mexanizmlarini faollashtirish hamda dalillarga asoslangan mantiqiy fikrlashni rivojlantirish komponentlari haqida ma’lumotlar batafsil berilgan. M.M.Vahobov fikricha “kompetentsiyaviy yondashuvga asoslangan ta’lim – o‘quvchilarda egallangan bilim, ko‘nikma va malakalarni o‘z shaxsiy kasbiy va ijtimoiy faoliyatlarida amaliy qo‘llay olish kompetentsiyalarini shakllantirishga yo‘naltirilgan ta’limdir”. Tadqiqot metotologiyasi. Qadimgi Grek faylasufi Suqrot “o‘qituvchining ijodkorligi, bu tayyor axborotni o‘quvchiga yetkazishga emas, balkim, o‘quvchilarni haqiqatga intilish, mustaqil fikrlashlarini rivojlantirishga qaratilganligidadir” deb ta’kidlagan. Ko‘p holatlarda o‘zlashtirilgan axborotlar miqdori (hajmi) ta’l