MENGZIYO SAFAROV TABIAT KUYCHISI

Аннотация

This article analyzes the life and work of the nature-loving writer Mengziyo Safarov. The main idea of the writer's works is about nature, and he talks about preserving nature, not harming the ecology, and protecting animals. Mengziyo Safarov, as a skilled writer, is a writer who attaches great importance to the essence of the subject he is covering. Keywords: Mengziyo Safarov's life, creative path, artistic works, the theme of nature and creatures. МЕНГЗИЁ САФАРОВ – ПЕВЕЦ ПРИРОДЫ Аннотация. В статье анализируется жизнь и творчество писателя- природоведа Мэнзиё Сафарова. Основная идея произведений писателя – природоохранная, включающая сохранение природы, непричинение вреда экологии, защиту животных. Мэнзиё Сафаров — талантливый писатель, придающий большое значение сути освещаемой им темы. Ключевые слова: жизнь Мэнзиё Сафарова, творческий путь, художественные произведения, природа и живые существа. Mengziyo Safarov – pevets prirody. Oʻzbek badiiy adabiyotida katta hissa qoʻshgan adabiyot ixlosmandlaridan biri Mengziyo Safarov. Oʻzining badiiy tafakkuri, uslubi, ijodkorliligi va tabiatsevarligi bilan ajralib turuvchi adib 1938- yil Denov tumani Hayrabot qishlogʻida tavallud topgan. Otasi Rahmonquli (Soatov) Safarov Oltinsoy tumani Jobu qishlogʻida yashagan. 1 24 9 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2025 VOLUME 4 / ISSUE 4 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ Nihoyatda boy savdogarlardan biri boʻlgan. Revolyutsiyadan keyin odamlarning igʻvo, tuxmatlari bilan qamalgan. Shu sababli familiyasini Soatovdan Safarovga oʻzgartirishga majbur boʻlgan va oilasini Oltinsoydan Denovga koʻchiradi. Otasi asosan koʻpxotinlikda ayblanib Toshkentga surgun qilingan, qamoqqa olingan va oʻsha yerda vafot etgan. Ota vafot etgach oradan uch oy oʻtgach M. Safarov dunyoga kelgan. Uning tugʻilgan sanasi bazi ma'lumotlarda 10-iyun deb koʻrsatilgan. Ammo yozuvchining yaqinlari bilan suhbat olib borilganda adib tugʻilgan vaqtda qor yogʻganligini va otasining vafotidan alamzada onasi jahil ustida "Sen otangni boshiga yetding" deya chaqaloqni qor ustiga tashlaganda, yangalari chaqaloqni qorning ustidan olib unga qaraganligi haqida gapirib oʻtdi. Adibning ikki akasi va bitta opasi boʻlgan. Mengziyo Safarov oilada kenja farzand boʻlgan. Shunday qilib oila Hayrabot qishlogʻida ham uzoq vaqt qolmaydi va Uzun tumaniga koʻchib ketadi. Adib maktab mazkur tumandagi umumiy oʻrta ta'lim maktabida oʻqiydi. 1956-yilda maktabni bitiradi va poytaxtdagi oliygohga oʻqishga topshiradi. Oʻsha yili yozuvchining onasi olamdan oʻtadi. Mengziyo Safarov Toshkentga Mengtoʻra ismli oʻrtogʻi bilan birga boradi. Ikki oʻrtoq hozirgi Toshkent milliy universitetiga tarix fakultetiga imtixon topshiradi. Adib 5 baho bilan imtixondan oʻtadi ammo, oʻrtogʻi Mengtoʻra 2 baho bilan imtixondan oʻta olmaydi. Shunda M. Safarov ham oʻqishni tashlab oʻrtogʻi bilan birga Hayrabot qishlogʻiga qaytib kelib, Paxta tozalash sexida ish boʻlib ishlay boshlaydilar. Bir yil ishlagandan soʻng 1957-yilda yana oʻqish istagi bilan Toshkentga boradilar va ikki oʻrtoq ham Toshkent Milliy universiteti tarix fakutetiga oʻqishga kiradi. Adib tabiatni sevganligi, tabiat uning borligʻi boʻlganligi sababli arxeologiya boʻlimida oʻqiydi. Shundan koʻrinadiki M. Safarov nafaqat tabiatsevarligi balki insonparvarligi, sadoqatliligi bilan ham ajralib turadi. Insonni nihoyatda ulugʻlagan adib yoshligidan adabiyotga qiziqishi yuqori boʻlgan. Hatto maktab davrlarida qoʻliga u bu narsa olib yeysan deb onasi, akalari pul berganda kitob sotib olavergan. Oʻsha vaqtlari loydan guvala yasab kichkinagina uycha qurgan. U yerga faqat bitta stol, bitta stul, kichina javon va oʻzi sigʻadigan kichkina joy boʻlgan. Ikkinchi kishi sigʻmaydigan faqat oʻzi uchun, ijodi uchun qurilgan kichkina uycha boʻlgan. Koʻrinib turibdiki Mengziyo Safarov oʻzgacha tabiatli, ijodni sevadigan, adabiyotni sevadigan yozuvchi shoir boʻlgan. Yozuvchi oʻqish vaqtlari Sayyora ismli kursdoshini sevadi va ular oila qurishadi. 1962-yilda oʻqishni bitirgach Uzun tumaniga kelib Oydin nomli maktabda ayollari esa 58-sonli maktabda dars bera boshlaydilar. 1 25 0 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2025 VOLUME 4 / ISSUE 4 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ U yerda 2 yil ishlaganlaridan soʻng Toshkentga ketib arxeologiya boʻlimi Ilmiy akademiyasida ishlagan. M. Safarov oilasi bilan birga 1965-yilda Termiz shahriga koʻchib kelgan va shu yildan boshlab "Lenin bayrogʻi" gazetasida Boʻlim boshligʻi vazifasida 1984- yilga qadar ishlagan. Tabiatga undagi jonzodlarga boʻlgan muhabbati tufayli yozuvchi 1986- yilda Amudaryo boʻyida joylashgan Afgʻoniston va Oʻzbekistonni ajratib turuvchi Paygʻambar oroliga Qorovul boʻlib ishga kiradi. Orolda 3 yil ishlaydi. Soʻng xastalik tufayli ishdan boʻshaydi. Mengziyo Safarov umrining oxiriga qadar tabiat bilan hamnafas yashaydi. 1994-yil 30-yanvarda revmatizm kasalligi tufayli 56 yoshda vafot etadi. Hozirda qabri Termizdagi Sulton Saodat qabristonida. Y