ZAMONAVIY JAMIYATDA FUQAROLIK TARBIYASINING AHAMIYATI

Аннотация

This article analyzes the importance of civic education in modern society, its role in personal development and its impact on the development of society. Civic education is considered as a process of educating the younger generation in the spirit of patriotism, legal awareness, spiritual maturity and social responsibility. The article broadly covers the basic principles of civic education, the role of educational institutions in this regard, and the importance of family education. The formation of democratic values, human rights and civil society concepts in the minds of the younger generation is also emphasized as an important aspect. Keywords:Civic education, modern society, patriotism, legal awareness, spiritual maturity, social responsibility, education, civilsociety, humanrights, democraticvalues Zamonaviy jamiyatda fuqarolik tarbiyasi inson kamoloti va jamiyat barqarorligini ta’minlashning muhim omillaridan biri hisoblanadi. Globallashuv jarayonlari, ijtimoiy-siyosiy o‘zgarishlar va texnologik taraqqiyot fuqarolik madaniyatini yuksaltirish zaruratini yanada oshirmoqda. Fuqarolik tarbiyasi yosh avlodning huquqiy ongini shakllantirish, ma’naviy va axloqiy qadriyatlarni rivojlantirish, shuningdek, ularning jamiyat oldidagi mas’uliyatini 364 INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS ISSN:3030-332X Impact factor: 8,293 Volume 10,issue2,March 2025 https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR worldly knowledge Index: googlescholar, research gate, research bib, zenodo,open aire. https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X anglashiga xizmat qiladi. Bugungi kunda demokratik qadriyatlar, inson huquqlari va fuqarolik burchlarini tushunish fuqarolik tarbiyasining asosiy yo‘nalishlari hisoblanadi. Ta’lim muassasalari, oilaviy muhit hamda ijtimoiy institutlarning bu boradagi o‘rni beqiyosdir. Shu sababli, fuqarolik tarbiyasini takomillashtirish, uni jamiyat hayotining ajralmas qismiga aylantirish hozirgi davrning dolzarb vazifalaridan biri sanaladi. Har bir jamiyatning taraqqiyoti bevositauning a’zolarining ma’naviy vahuquqiyongiga, ijtimoiy faolligiga bog‘liq. Shuboisdan fuqarolik tarbiyasi har bir shaxsning jamiyat hayotida faol ishtirok etishi, o‘z huquq va majburiyatlarini anglab yetishi hamda Vatanga daxldorlik tuyg‘usini shakllantirishga qaratilgan muhim ijtimoiy jarayondir. Fuqarolik tarbiyasi yosh avlodni ongli va vatanparvar shaxs sifatida tarbiyalash, ularning demokratik qadriyatlarni qadrlashi, qonunlarga hurmat bilan yondashishi va ijtimoiy mas’uliyatni o‘z zimmasiga olishi uchun zamin yaratadi. Bugungi globallashuv jarayonida davlatlar va jamiyatlar oldida yoshlarni milliy o‘zlikni saqlagan holda, dunyoviy tamoyillarga ochiq, huquqiy madaniyatga ega va faol fuqarolar sifatida tarbiyalash vazifasi turibdi. Ayniqsa, demokratiya, qonun ustuvorligi va fuqarolik jamiyati tamoyillari tobora mustahkamlanib borayotgan bir davrda fuqarolik tarbiyasining ahamiyati yanada ortmoqda. Bu jarayon nafaqat ta’lim muassasalarida, balki oilada, mahallada, ommaviy axborot vositalarida va butunjamiyat miqyosida amalga oshirilishi kerak. Mustaqil O’zbekiston Respublikasida shakllanayotgan milliy istiqlol g’oyalari fuqarolarni Respublika Konstitutsiyasida e’tirof etilgan insonparvar, demokratik, huquqiy davlat va huquqiy jamiyatni barpo etishdek ezgu maqsad atrofida birlashtirishga xizmat qiladi. Har bir fuqaroning ijtimoiy-siyosiy, huquqiy faolligini yuzaga keltirish, huquqiy madaniyatini qaror toptirish – fuqarolik (huquqiy) jamiyatning asosiy talabi sanaladi. Jamiyat tomonidan qonunchilik yo’li bilan belgilangan talablar fuqaro xulqini baholash, xatti-harakatlari mohiyatini tahlil qilish uchun mezon bo’lib xizmat qiladi. Ana shu talablarga muvofiq fuqaroning xulq-atvoridagi ayrim ko’rinishlar, harakatlar yoki odatlar ma’qullanadi yoki qoralanadi. O’zbekiston Respublikasi fuqarolarining maqsadi erkin, demokratik, insonparvar huquqiy davlat va jamiyatni qurishdir. Bu jamiyatni bunyod etish jarayonida yangi ijtimoiy fuqarolik tarbiyasini tashkil etish vazifalarini yanada murakkablashtiradi. Zero, demokratik, huquqiy jamiyat barpo etilishining muvaffaqiyati fuqarolarning ijtimoiy-siyosiy onglilik darajasi, fuqarolik fazilatlarining qaror topganligi va ijtimoiy faollik ko’rsatkichlariga bog’liq. Fuqarolikning ijtimoiy asosi yangi ijtimoiy-iqtisodiy munosabatlar bo’lib, unda fuqarolarning shaxsiy manfaati jamiyat manfaati bilan qo’shilib, uyg’unlashib ketadi. Milliy va umuminsoniy qadriyatlar mazmunida aks etgan g’oyalar, demokratik talablar hamda axloqiy-huquqiy me’yorlarga muvofiq faoliyat yuritish ijtimoiy fuqarolik munosabatlarining muhim qoidasiga aylanadi. Fuqarolik tarbiyasi fuqarolik tushunchasining mohiyatini anglatish orqali o’quvchilarda yuksak darajadagi fuqarolik madaniyatini shakllantirish, ularni xalq, Vatan, jamiyat manfaatlari yo’lida kurashuvchi fuqarolar etib tarb