Перспективы использования цифровых технологий при оценке финансовых рисков, влияющих на доходы коммерческих банков

Аннотация

The occurrence of risks in operations carried out in commercial banks on the basis of new technologies introduced in any practice is an important issue in their prevention and security. This article highlights the role of new technologies in preventing financial risks affecting the activities of banks and ensuring their security. The article considers the features of the introduction of digital technologies in the banking sector, analyzes the characteristics of the activities of information technology in the activities of financial institutions, identifies problems that hinder the development of digital banking services. Propose measures to help minimize the risks of digitalization in the banking sector. Key words: financial risk, model, new technology, security. Кириш: Пандемия шароитида банклар лиш сифатида эътироф этилади. Жумладан, фаолиятига янги технологияларни жалб этиш Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2018 орқали барқарорлигини таъминлаш, ҳавфсизли- йил 23 мартдаги 3620-сонли қарорига асосан гини таъминлаш, рискларни бошқариш масала- банк хизматлари оммабоплигини ошириш мақ- си долзарб бўлиб бормоқда. Тижорат банклари- садида банкларга бир қатор вазифалар белги- нинг пандемия шароитида мижозларга сифатли лаб берилди, жумладан: масофавий банк хиз- хизмат кўрсатиш тизимини жорий этиш, масо- матлари кўрсатишни ривожлантириш бўйича фавий хизмат турларини кўпайтириш ҳамда замонавий ва илғор банк хизматлари турларини барча операцияларни ҳавфсизлигини таъмин- амалиётга жорий этиш ташаббусларини илгари лаш мамлакат банк тизими барқарорлигини суриш, янги ахборот технологияларини жорий оширишнинг зарурий шарти ҳисобланади. Ке- этиш ва бошқа вазифалар белгиланган. йинги йилларда банк соҳаси билан боғлиқ бўл- Бундан ташқари Ўзбекистон Республикаси ган барча ҳуқуқий-меъёрий ҳужжатларда тижо- Президентнинг 2021 йил 17 февралдаги рат банклари фаолиятига таъсир қилувчи мо- «Сунъий интеллект технологияларини жадал лиявий рискларни даражасини пасайтиришда жорий этиш учун шарт-шароитлар яратиш чора- янги технологияларни жалб этиш устувор йўна- тадбирлари тўғрисида»ги қарори қабул қилин- Иқтисодиёт ва таълим / 2021 йил, 4-сон 66 БАНК ИШИ ди. Сунъий интеллект технологияларини банк 5. Рақамлаштириш молиявий операция- соҳасида амалга оширишда тижорат банклари ларнинг операцион самарадорлиги ва бошқари- фаолиятини мониторинг қилиш самарадорли- лишини яхшилаши мумкин. гини ошириш ва улар томонидан тартибга со- 6. Инновацион технологиялар молиявий лиш талаблари (SubTech ва RegTech) бажари- бозорнинг барча иштирокчиларининг харажат- лишини соддалаштириш, шунингдек банк хиз- ларини камайтириш орқали хизматлар нархини матлари кўрсатиш сифатини таҳлил қилиш, пасайтиришга имкон беради. фойдаланувчиларни масофадан биометрик 7. Рақамли ечимлардан фойдаланадиган идентификациялаш (Face-ID) ва кредит тавак- банклар ўз ишларида ўз имижларини шакллан- калчиликларини баҳолаш учун қўллаш масала- тиради ва замонавий технологик ривожланган лари киритилди. Шу сабабли, ушбу таҳлиллар ташкилотлар сифатида мижозлар олдида пайдо натижасида банкларнинг ҳар қандай операция- бўлади. лари бўйича юзага келадиган ҳавфсизликни Рақамли технологиялар молия соҳасида таъминлаш асосида молиявий рискларни дара- янада самарали, самаралироқ ва шунинг учун жасини пасайтириш муҳим ҳисобланади. ҳавфли бўлмаган операцияларнинг асосий воси- Адабиётлар шарҳи: Ҳозирги вақтда ахбо- тасидир. Бироқ, бу технологияга боғлиқлик, рот технологиялари инсон фаолиятининг барча ҳуқуқий ва молиявий рисклар билан ҳам боғлиқ соҳаларига фаол кириб бормоқда. Жамият бўлиб, улар ҳам кескин ошди. Янги ечимларни тараққиётининг замонавий тенденцияларидан таклиф қилишдан олдин, муассасалар ўзлари- бири бўлган рақамлаштириш жараёни мамлакат нинг ҳавф-хатарларини аниқ ифода этишлари тараққиётининг энг муҳим кўрсаткичига айлан- ва ҳушёрлик ва мувофиқлик маданиятини оши- моқда. Aйнан иқтисодий ўсиш учун рақамли риш орқали ушбу рискни бошқаришга эътибор технологияларни қўллаш орқали аҳолининг қаратишлари керак[4]. турмуш даражаси ва унинг фаровонлиги дара- Масофавий банк хизматида кўплаб риск- жасини оширишга қаратилган миллий дастури лар мавжуд. Aсосий муаммо банк дастурлари амалга оширилмоқда. учун ишончли ижро муҳитини таъминлашдир. Ушбу жараёнда иқтисодиётнинг бошқа Шу билан бирга, зарур маблағ ва мутахассис- тармоқларида рақамлаштириш учун катализа- ларга (ёки бундай мутахассисларни ташқаридан тор бўлиб хизмат қиладиган янги инновацион жалб қилиш қобилиятига) эга бўлган банклар- ечимларни биринчи ўринда турадиган банк нинг ўзлари одатда ҳимояланган бўлиб чиқади, сектори алоҳида ўрин тутади. Шунинг учун шу билан бирга муаммо кўпинча мижоз томо- банкларда рақамли технологияларни ривож- нида пайдо бўлади. Кўпгина банклар мижоз ўзи- лантиришни жадаллаштириш Россия иқтисо- ни мустақил равишда ҳимоя қилиши ва мижоз диётини ривожлантиришнинг энг муҳим вази- шартномасини тузиш орқали ўз рискларини фаларидан бири ҳисобланади. минималлаштириши керак деган нуқтаи назар- Банк сектори қуйидаги за