MAMAN BIY ÁPSANASIN OQITIWDA ZAMANAGÓY TEXNOLOGIYALARDAN PAYDALANIW

Аннотация

В данной статье обсуждается использование современных методов в преподавании "Маман бий афсонаси," данной в программе 9-го класса. Ключевые слова: Современные технологии, интерактивные методы, процесс урока, "Plippity," программа урока, проект, кинофильм. USING MODERN TECHNOLOGIES IN TEACHING THE LEGEND OF MAMAN BIY Annotation. This article discusses the use of modern methods in teaching the "Maman biy afsonasi" given in the 9th-grade curriculum. Keywords: Modern technologies, interactive methods, lesson process, "Plippity," lesson program, project, film. Ózbekstan Respublikasınıń bilimlendiriw sistemesına inovaciya engiziw jedel bilim beriwshi hám ámelde jaqsı nátiyje beretuǵın oqıtıw jolların ózlesiriwdegi tiykarǵı wazıypalardıń óz sharayatımızǵa hám ózligimizge dúnya jetiskenliklerine say keliwshi bilim beriwdiń jańa usılların, jolların islep shıǵarıwdan ibarat. Házirgi kúnde kópshilik rawajlanǵan demokratiyalıq mámleketlerdiń oqıtıw sestemalarındaǵı tiykarǵı metodikalıq jańalıqlar innovacialıq pedogogikalıq texnologiyalardı engiziw menen baylanıslı. Sebebi hárqanday pedogogikalıq texnologiyalar tárbiya tiykarında turıwshı belgili bir ideyaǵa tayanıp, anıq usıllar hám qurallar járdeminde ámelge asırıladı. Oqıtıwda inovaciyalıq texnologiyalardı qollanıw boyınsha kóp ǵana izertlew jumısları alıp barıldı[1]. 582 Mart, 2025-Yil Qaraqalpaq ádebiyatın oqıtıw barısında "metod", "usıl", "texnologiya" sıyaqlı sózlerdiń mánilerine itibar beriw oqıtıwshılardan talap etiledi. Ayırım metodistler tárepinen "texnologiya" sózine tómendegishe anıqlama beredi: "Texnologiya" yunonsha "texnos" - "mahorat", sanat va "logos" fan, talimot sózlerin payda etedi[2,3] Hammemizge málim bolǵanınday XXI ásir inovacion texnologiyalar ásiri. Biz ómirimizdi texnologiyalarsız kóz aldımızǵa keltire almaymız. Sebebi texnologiyalardıń hár bir tarawda ornı úlken solay eken biz mektepte oqıwshılardı oqıtıw, olarǵa sapalı bilim beriw zaman menen teń qádem taslawı ushın olardan jiyi paydalanıwımız shárt. Egerde muǵallim óziniń sabaǵın zamanaǵóy qurallardan hárqıylı metodlardan paydalanıp ótse bunday sabaqlar judá qızıqlı hám sapalı ótedi. Bunda biz ol muǵallimniń texnologiyalardan xabarı bar ekenligin, jańasha pikirleytuǵının bilip alamız. Házirgi rawajlanıp atırǵan zamanda mektep jasındaǵi balalarǵa sabaqlardı eskishe otiw maqsetke muwapıq bolmaydı. Sebebi házigi balalardıń sana sezimi burınǵılardan ádewir parıq qıladı. Olar internet arqalı jas balalarǵa motivatciya beretuǵın ilimge baylanıslı telivizorlardan beriletuǵın kino filmlerde muǵallimlerdiń sabaq ótiw procesin kórgen bolıwı múmkin. Soń ózlerine ótilip atırǵan sabaqlardan qanaatlanbay olarda basqasha pikirler payda bolıwı sózsiz. Solay eken mekteplerde proektor, zamangóy televizorlar kompyuterler bolsa olardan qolımızdan kelgenshe tolıq paydalanıwımız kerek. Mısal ushın 9-klass baǵdarlamasında berilgen "Maman biy ápsanası" romanın oqıwshılarǵa oqıtıw barısında zamanagóy texnologiyalardan paydalanıw júdá áhmiyetli esaplanadı. Dáslebinde muǵallim sabaqqa barmastan aldın sol temaǵa júdá puxta tayarlanǵan bolıwı, kitapta berilgen maǵlıwmatlardan basqa roman haqqında tusinikke iye bolıwı kerek. Soń roman tiykarında sorawlar duziw ushın kompyuterden yamasa notebooktan "Google" ge kirip izlew túymesin basıp oǵan latın álipbesinde "Plippity" dep jazsaq onda 31 túrli sabaq ushın kerekli bolatuǵın interaktiv oyınlar shıǵadı, biz onıń qálegen birewin saylap onda crosword, scanword, sanlar arqalı oynalatuǵın oyınlar, hár qıylı formada sorawlar jaratsaq boladı. 583 Mart, 2025-Yil Mısal ushın biz "quiz show" bólimin basıp onnan paydalanbaqshı bolsaq "instructions" bólimine kiremiz hám ekranda mayda jazıwlar payda boladı, biz ondaǵı sarı menen boyalǵan "this template" (qálip, shablon) dı basıp ózlerimizdiń google akkauntımızdı kirgizemiz (mısal ushın adebiyat@gmail.com) sıyaqlı. Soń ol jerde ayna payda boladı. Itibar berip qarasaq joqarıda get the link here hám quiz show degen jazıwdı koremiz. Biz onıń quiz show bolimin basıp ol jerde hár túrli kategoryaǵa baylanıslı sorawlar dúzsek boladı. Sorawlar bir-birinen ańsat ajralıp turıwı kerek. Sebebi olar 100, 200, 300 h.t.b ballıq bolıp kete beredi. 100 ballıq sorawǵa biz Maman biy ápsanasınan ańsat sorawlardı dúzip shıqsaq boladı. Mısalı ushın: 100 ballıq sorawǵa Murat shayıq penen Ǵayıp xannıń ótkermekshi bolǵan májilisi qaysı kúni boldı? Juwap: juma 200 ballıq sorawǵa Xan belbewdi Mamannıń qay jerine baylaydı? Juwap: moynına 300 ballıq sorawǵa "Dúnyada xan kóppe ya qara puxara kóppe" bul sorawdı romanda kim beredi? Juwap: Ǵayıp xan Usı baǵdarda hár ballıq sistemaǵa altawdan soraw dúziw kerek. Muǵallim romandı túsindirmesten aldın oqıwshılarǵa romandı dıqqat penen tıńlawın aytıp ótiwi kerek. Sonda oqıwshılar taza temanı qunt penen tıńlap otıradı. Temanı túsindirip bolǵannan soń klastaǵı oqıwshılardı 3 toparǵa bólip, televizorǵa itibar beriwin sorap, oyındı bastan ayaǵına shekem túsindirip beriwi kerek. Bunda oqıwshılar ózleri qálegen ballıq sistemadaǵ