ПРОБЛЕМЫ РАЗВИТИЯ СФЕРЫ УСЛУГ В ПРОЦЕССАХ ТРАНСФОРМАЦИИ СОВРЕМЕННОЙ ЭКОНОМИКИ

Аннотация

This article conducts scientific sub'yektlarning moliyaviy-iqtisodiy work to study the risks arising from the samaradorlik faoliyatini pasayishiga intensive development and digitalization of the ta'siri nuqtai nazaridan eng xavflilari service sector, and reducing their negative boʻlib makroiqtisodiy inqirozlarning consequences, norms and mechanisms aimed kombinatsiyalashgan xarakterdagilari, at preventing the problem, as well as for ya'ni bir nechta toifa inqirozlarning government authorities. to sustainably reduce elementlarini birlashtirgan ancha uzoq all types of risks in the processes of consuming muddatli inqirozlar hisoblanadi. digital services and using platforms, it is noted Masalan, 1929-1933-yillarda that this makes it possible to create a system. It AQShda shunday kombinatsiyalangan, is shown that the service sector plays an oʻta xavfli inqiroz yuz berdiki, uning important role in ensuring the growth of oqibatlari kamida oʻn yil davomida ta'sir national and global economic systems and in etdi ("Buyuk depressiya" deb atalgan). U improving the quality of life of various oʻzida ortiqcha ishlab chiqarish, population groups, and based on economic and moliyaviy bozorlar inqirozi va statistical analysis it is shown that there is a iqtisodiyotda texnologik tuzilishidagi close and direct connection between the share oʻzgarishi bilan bogʻliq inqiroz of the service sector in GDP and the level of elementlarini mujassamlashtirgan. development. 2020-2021-yillardagi jahon inqirozi Key words: national economy, service ham koronavirus pandemiyasi va sector, transformation, gross domestic moliyaviy bozorlar inqirozi sabab product, problems of development of the boʻlgan inqiroz elementlarini service sector. birlashtirgan xarakterga ega. Bundan Kirish tashqari, global virtual raqamli Bugungi taraqqiy etgan zamon iqtisodiyotning jadal rivojlanish sur'atlari iqtisodiyotining rivojlanishi turli ham zamonaviy inqirozning makroiqtisodiy va moliyaviy omillar rivojlanishiga turli ma'noda ta'sir ta'siridagi oʻsishlar va pasayishlar, xar xil oʻtkazadi. inqirozli vaziyatlarning tarmoqlarga ta'siri Umuman olganda, makroiqtisodiy bilan kuzatiladi. Shunga koʻra, mulkchilikning inqiroz turiga qarab xizmat koʻrsatish turli shakllari va iqtisodiy faoliyat turlari, shu sohasini rivojlantirishni toʻgʻri tashkil jumladan xizmat koʻrsatish sohasi bilan etilishini, ya'ni uzoq muddatli inqiroz bogʻliq boʻlgan xoʻjalik yurituvchi sub'yektlar sharoitida cheklangan moliyaviy, kadrlar faoliyatining samaradorligini ta'minlash va tashkiliy resurslardan oqilona inqirozli vaziyatlarning har xil turlariga foydalanishni taqozo etadi. Bu esa, munosabat bildirishning ilmiy asoslanganligi, xizmat bozorlari tarmogʻida talab etilgan oqilonaligi va samaradorligiga bevosita ishlab chiqarish va taqdim etish bogʻliqdir. hajmlarining nisbiy barqarorligini Shuni ta'kidlash kerakki, milliy ta'minlashga imkon beradi. iqtisodiyotdagi xoʻjalik yurituvchi 23 UNIVERSAL international scientific journal Universal International Scientific Journal 2024, 1(4) 2020-2021-yillardagi inqiroz xizmat Koʻrinib turibdiki, Kovid-19 koʻrsatish sohasining yangi yoʻnalishlarini pandemiyasi davrida kiritilgan cheklovlar rivojlanishiga olib keldi. Hozirgi inqiroz ta'siri natijasida yuzaga kelgan inqiroz ta'siri ostida shakllangan jahon iqtisodiyotida ayrim xizmat turlarida ham kuzatiladi. aholiga xizmatlarning asosiy turlarini taqdim Jumladan, 2020-yilda 2019-yilga etish hajmining oʻzgarishi 1-rasmda nisbatan turistik xizmatlar 65,8 %ga, keltirilgan. mehmonxona xizmatlari 41,3 %ga, kafe Umuman olganda, ushbu inqiroz turizm, va restoran xizmatlari 17,8 %ga, transport mehmonxonalar va umumiy ovqatlanish xizmatlari 16,9 %ga va maishiy xizmatlar tashkilotlari kabi xizmat koʻrsatish 14,4 %ga kamaygan. sohalarining faoliyatiga koʻproq salbiy ta'sir Albatta, pandemiyaning ilk davrida koʻrsatdi. Chunki 2020-yildagi vaziyatdan bu xizmat turlari oʻz faoliyatini toʻliq kelib chiqib, pandemiyaning birinchi va toʻxtatgan va ehtiyojdan kelib chiqib, ikkinchi toʻlqinlari paytida jahon boʻylab, keyinchalik xizmatni muqobil etkazib aksariyat mamlakatlarda ushbu biznes berish usullariga oʻtilgan. Ya'ni, kafe va yoʻnalishidagi sub'yektlarning vaqtincha toʻliq restoranlar taomlarni etkazib berish, yopilishi, aholi muhim guruhlari harakatining transportlar esa shu (kafe va restoranlar past darajada saqlanishi hamda real pul taomlari) va boshqa aholi ehtiyoji uchun daromadlarining kamayishi natijasida iste'mol zarur boʻlgan tovarlarni (kundalik talabining tushib ketishi fonida pasayish maishiy mollar, dori-darmon, oziq-ovqat tendensiyalari kuzatildi. va hk.) etkazib berish orqali oʻz xizmatlarini koʻrsata boshlaganlar. 1-rasm. Jahon bozorida asosiy xizmat turlarining oʻsish (pasayish) sur'atlari1 1 World Annual Report. NY., 2021. P.273. 24 UNIVERSAL international scientific journal Universal International Scientific Journal 2024, 1(4) Oʻz navbatida, tahlillarda tibbiy borgani, shu bilan birga, ushbu xizm