ПЕДАГОГИЧЕСКИЕ ИННОВАЦИИ – ВАЖНЫЙ ФАКТОР ПОВЫШЕНИЯ КАЧЕСТВА ОБРАЗОВАНИЯ

Аннотация

The article reflects the problem of students of higher education institutions using innovative technologies in practical activities. Currently, issues of organizing classes using problematic educational technologies in the development of social-edagogical competence of future primary school teachers are reflected. Key words: Problem-based education, social competence, problem-based situation, educational process, problem-based and interactive, artistically expressive, enigmatic. Innovatsiya s zi kundalik hayotimizga shunday kirib bordiki, bugun u zi inglizcha b lib noni bildiradi, y ni tizim ichki tuzilishini zgartirish, deb t riflanadi. Innovatsiya amaliyot va nazariyaning muhim qismi b lib, ijtimoiy-madaniy harakat tizimidir. Innovatsiyalar dolzarb, muhim ahamiyatga ega b lib, bir tizimda shakllangan yangicha yondashuvlardir. Ular tashabbuslar va yangiliklar asosida tu ilib, t lim sifatini rivojlantirish uchun ham istiqbolli hisoblanadi. Shu nuqtai nazardan olib qaraganda, t lim tizimidagi innovatsiyalarni quyidagicha tasniflash mumkin: faoliyat y nalishiga qarab (pedagogik jarayondagi, boshqaruvdagi); kiritilgan zgarishlarning tavsifiga k ra (lokal, modulli, tizimli); kelib chiqish manbaiga k ra (shu jamoa uchun ichki yoki tashqaridan olingan). K rinib turibdiki, innovatsiyalar bir necha muammo kesishgan paytda vujudga keladi va yangi masalalarni hal qiladi, pedagogik jarayonning uzluksiz yangilanib 230 Andijon davlat universiteti universaljurnal.uz ana shu yangilikni amaliyotga joriy etish jarayonidir. Yangilik bu alohida olingan shaxs uchun yangi b lgan oyadir, bu ahamiyat kasb etmaydi, biz uni vaqt b yicha yangilik ochilgan payt yoki undan birinchi marta foydalanilgan paytda aniqlaymiz. Yangilikni joriy qilish predmet mazmuniga k ra uchta asosiy guruhga b linadi: 1)texnik- texnologik; 2) mahsuliy; 3) ijtimoiy. Kuzatishlar va tahlillar shuni k rsatmoqdaki, t lim tizimidagi har qanday yangilik innovatsiya b rtasidagi asosiy farqlarni k rsatib tish zarur. Buning uchun islohot faoliyatining aniq shakli, mazmuni va k lami asos b lib xizmat qiladi. Agar faoliyat qisqa muddatli b lsa va yaxlit tizim xususiyatiga ega b lmasa, z oldiga muayyan tizimdagi faqat b zi elementlarini zgartirishni vazifa qilib q ygan b lsa, u holda biz novatsiya bilan muloqot qilayotgan b lamiz. Agar faoliyat m lum konseptual yondashuv asosida amalga oshirilayotgan b lsa va uning natijasi sha tizim rivojlanishiga yoki uning prinsipial zgarishiga olib kelsagina innovatsiya, deya olamiz. Har ikkala tushuncha mezonlari quyidagicha: novatsiya amaldagi nazariya doirasida amalga oshiriladi, k lam va vaqt b yicha chegaralanadi, metodlar yangilanadi va natijasi avvalgi tizimni takomillashtiradi. Innovatsiya esa tizimli, yaxshi va davomli b ladi, m t la yangilaydi. Bunda faoliyatning yangi y nalishlari ochiladi, yangi texnologiyalar yaratiladi, faoliyatning yangi sifat natijalariga erishiladi, natijada amaliyotning zi ham yangilanadi. Innovatsiyaning amaliyotga kiritilishi innovatsion jarayonlarda amalga oshiriladi. Innovatsion jarayon deb innovatsion zgarishlarga tayyorgarlik k rish va uni amalga oshirish jarayoniga aytiladi.Innovatsion jarayon bu pedagogik yangiliklar, bu yangiliklarning pedagogik hamjamiyat tomonidan zlashtirilishi va ulardan ilmiy asosda amaliyotda samarali foydalanishning zgarib boruvchi yaxlitligidir. T lim jarayonidagi innovatsion zgarishlar, t lim tizimiga har qanday yangilikning kiritilishi bevosita qituvchi faoliyatini yangilash va zgartirish orqali amalga oshirilishi ham atroflicha rganilgan. T limda innovatsion faoliyat bu uzluksiz ravishda yangiliklar asosida ishlash b lib, u uzoq vaqt davomida shakllanadi va takomillashib boradi. Yuqoridagilarga asoslangan xolda pedagog innovatsion faoliyatni asosiy belgilarini quyidagilar deb xisoblashi mumkin: ijodiy faoliyat falsafasini egallashga intilish; pedagogik tadqiqot metodlarini egallash; mualliflik konsepsiyalarini yaratish qobiliyati; tajriba sinov ishlarini rejalashtirish va amalga oshira olish; zidan boshqa tadqiqotchi pedagoglar tajribalarini q llay olish; hamkasblar bilan hamkorlik; fikr almashish va metodik yordam k rsata olishlik; ziddiyatlarning oldini olish va bartaraf etish; yangiliklarni izlab topish va ularni z sharoitiga moslashtirib borish. 231 Andijon davlat universiteti universaljurnal.uz Innovatsion faoliyat davrida yangiliklar, innovatsiyalar, tom m noda t lim jarayoniga kirib keladi. Shu sababli t lim tizimidagi innovatsiyalarni pedagogik jarayonga kiritish 4 bosqichda amalga oshirish maqsadga muvofiq: 1. Muammoli tahlil asosida aniqlash. 2. M ljallanayotgan t lim tizimini loyihalash. 3. zgarishlar va yangiliklarni rejalashtirish. 4. zgarishlarni amalga oshirish. Innovatsion faoliyatga tayyorlashdan maqsad qituvchining yangilikka intiluvchanligini, mustaqil z ustida ishlash k nikmasi va malakasini shakllantirish, yangi pedagogik texnologiyalar, interfaol metodlardan foydalanib, dars va darsdan tashqari mash ulotlarni tkazish malakasini takomillash