TRIGONELLA FOENUM-GRAECUM ЛЕКАРСТВЕННОГО РАСТЕНИЯ ОЦЕНКА ВЛИЯНИЯ РИОСФЕРНЫХ МИКРООРГАНИЗМОВ НА РАЗВИТИЕ РАСТЕНИЙ.

Аннотация

This article presents the results of o the study of the growth conditions of the medicinal j c UNIVERSAL xalqaro ilmiy jurnal plant Trigonella foenum-graecum in different if it n nutrient media. It will serve as an important source e ic s Ochiq ma’lumotlar: of raw materials for the preparation of natural la n medicines for the medical industry in the future. It o https://universaljurnal.uz/index.php/jurnal it will be possible to grow in different regions of our a n Maxfiylik bayonoti republic. r e t Materialni istalgan vosita yoki formatda nusxalash va Key words: Trigonella foenum-graecum, n qayta tarqatish hamda maqoladan toʻgʻri iqtibos keltirish i L DNA, RNA, ATR, Phosphorus, soil, vitamins, A va litsenziyasini koʻrsatish sharti bilan istalgan maqsadda S phytohormones. R foydalanish mumkin. E V IN U 30 www.universaljurnal.uz Universal International Scientific Journal 2024, 1(2) foydali ta’sir ko’rsatadigan Mamlakatni oziq-ovqat va qishloq mikroorganizmlar hisoblanadi. xo’jaligi mahsulotlari bilan ta’minlash uchun Mikroblarning foydali ta’siri, yana o’simlik mahsulotlaridan yuqori va sifatli hosil shundaki, ular mikroorganizmlarning olish, tuproq unumdorligini oshirish zarur. boshqa foydali guruhlari: nitrifikatorlar Qishloq xo’jaligida hosildorlikni oshirishning va azot fiksatorlarning rivojlanishini muhim shartlaridan biri o’simliklarni fosfor faollashtiradi, buning natijasida azotning bilan ta’minlash darajasidir. o’zlashtirilish foizi oshadi. Bu bir nechta Fosfor-biosferaning o’ta muhim biogen sabablarga bog’liq: mikroorganizmlar elementi bo’lib, DNK, RNK, ATR, tomonidan vitaminlar va fosfolipidlar va ba’zi kofaktorlar sifatida fitogormonlarning chiqarilishi, ularning makromolekulalar tarkibiga kiradi. patogenlarning rivojlanishiga to’sqinlik Tuproqdagi noorganik fosforning yalpi qiluvchi antibiotiklar ishlab chiqarilishi, zahiralari juda katta, ammo u o’simliklar mineral elementlarni o’simliklar uchun uchun o’zlashtirilib bo’lmaydigan shaklda. o’zlashtiriladigan shaklga o’tishi. Mineral o’g’itlardan olinadigan Shunday qilib, rizosferada o’simliklarning moddalardan foydalanish yashovchi mikroorganizmlar orasida darajasi juda past, ya’ni: fosfor (P)- atigi 15- fosfatlarning qiyin eriydigan shakllarini 20%, azot (N)- 50% va kaliy (K)- 60-70%. mobilizatsiya qilishga qodir bo’lgan Tabiatda fosforning aylanishi bo’lmagani ko’plab bakteriyalar va zamburug’lar uchun va u hosil bilan birga tuproqdan olib ma’lum. chiqib ketiladi, shuning uchun tuproqdagi Ular orasida bakteriyalarning fosfor yetishmasligi faqat tegishli o’g’itlar quyidagi turlari keng tarqalgan: kiritilganda tiklanishi mumkin. Pseudomonas, Bacillus, Rhizobium, Birlamchi minerallar tarkibida neytral Enterobacter, Achromobacter, yoki ishqoriy tuproqlarda fosfat kuchsiz Agrobacterium, Microccocus va eriydigan kalsiy fosfat va marganets, kislotali boshqalar. Organik fosfor birikmalari tuproqlarda temir va alyuminiy birikmalar parchalash xususiyatiga ega, mikromitset tarkibida uchraydi. Fosfor o’simlik avlodlaridan Aspergillus, Rhizopus, organizmlarida energiya almashinuvida juda Trichotecium, Alternaria, drojji muhim rol o’ynaydi. Rhodotorula, Saccharomyces, Sandida, Qishloq xo’jaligi ekinlarining fosfor Nansenula. bilan oziqlanishini yaxshilashning istiqbolli Shunday qilib, qishloq xo’jaligida yo’nalishi tuproq mikroorganizmlari fosforli o’g’itlar yetishmasligini hisobga (bakteriyalar, aktinomitsetlar, zamburug’lar) olib, tarkibida fosforning oson eriydigan yordamida biologik fosfat mobilizatsiyasi shakllarini o’z ichiga olgan yuqori bo’lib, u tuproqdan va o’g’itlardan qiyin samarali bioo’g’itlarni yaratish va eriydigan fosfor birikmalarini yuqori metabolitlar sintezini faollashtirish, o’simliklar uchun o’zlashtiriladigan shakllarga azotfiksatsiyalovchi, fosfat erituvchi, o’tkazishga yordam beradi. o’sishni jadallashtiruvchi va Fosfat mobilizatsiya qiluvchi fitopatogenlardan himoya qiluvchi mikroorganizmlar- organik va noorganik mikroorganizmlar ishtirokida tuproqdagi fosfor birikmalarining erishi qiyin bo’lgan mikrobiologik, biokimyoviy jarayonlarni fosfatlarini o’simliklar uchun faollashtirishning yangi usullarini ishlab o’zlashtiriladigan shaklga aylantiradigan, chiqish zarur. o’simliklarning o’sishi va rivojlanishiga UNIVERSAL international scientific journal 31 Universal International Scientific Journal 2024, 1(2) Tadqiqot ob’yekti. Trigonella foenum- 3. Faol rizobakteriya kulturalarining graecum, o‘simlik ildizlari tomonidan erishi qiyin bo’lgan tuproq fosfatlaridan azotning fiksatsiyasiga hissa qo‘shadigan alfa- R O ni mobilizatsiya qilish xususiyatini 2 5 proteobakteriyalar sinfining o’rganish. Faol rizobakteriya Rhodospirillaceae oilasiga mansub kul’turalarining Ca (PO) ni parchalash 3 2 bakteriyalar turiga mansub bo‘lgan xususiyatini aniqlashda N.V.Sergeyeva Azospirillum. usulidan foydalaniladi [7-8]. 1. Mahalliy rizobakteriya shtammlarini Rizobakteriya kul’turalari Ca (PO) 3 2 ajratish va faol shtammlarni kislota hosil qilish fosfor bir