BOLALARGA YOZISHNI O‘RGATISHDA PSIXOLOGIK XUSUSIYATLARINI HISOBGA OLISH ZARURATI

Аннотация

This article provides ideas on the use of methods and techniques in teaching preschool children to write. It covers the tasks of educators in teaching children to write, the issues of following the rules when teaching writing, and the requirements for teaching literacy. Keywords: pupil, school, preschool educational organization, textbook, standard, writing skills, innovative approach, ability, skill. НЕОБХОДИМОСТЬ УЧЕТА ПСИХОЛОГИЧЕСКИХ ОСОБЕННОСТЕЙ ПРИ ОБУЧЕНИИ ДЕТЕЙ ПИСЬМУ Аннотация. В статье излагаются идеи по использованию методов и приемов в обучении детей дошкольного возраста письму. Освещены задачи педагогов по обучению детей письму, вопросы соблюдения правил при обучении письму, требования к обучению грамоте. Ключевые слова: ученик, школа, дошкольная образовательная организация, учебник, стандарт, навыки письма, инновационный подход, умение, навык. Kirish. Keyingi yillar davomida O’zbekiston Respublikasida maktabgacha ta’limni rivojlantirish va uning samarali faoliyat ko’rsatishiga qaratilgan qator me’yoriy-huquqiy hujjatlar qabul qilindi. O’zbekiston Respublikasi Prezidentining 2016 yil 29 dekabrdagi “2017-2021 yillarda maktabgacha ta’lim tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to’g’risida”gi PQ- 6 96 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2025 VOLUME 4 / ISSUE 2 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ 2707-son1,2017yil9 sentyabrdagi “Maktabgacha ta’lim tizimini tubdan takomillashtirish chora- tadbirlari to’g’risida”gi PQ-3261-son Qarorlari, 2017 yil 18 dekabrdagi “O’zbekiston Respublikasi Maktabgacha ta’lim vazirligi va uning tizimidagi muassasalarning moddiy-texnika bazasini mustahkamlash hamda nodavlat maktabgacha ta’lim muassasalari faoliyatini qo’llab- quvvatlash to’g’risida”gi 991-son qarorlari shular jumlasidandir. Maktabgacha yoshdagi bolaga singdirilgan bilim va qadriyatlar uning kelgusidagi hayotini belgilashda muhim ahamiyatga ega. Psixologik adabiyotlarda qayd etilishicha, maktabgacha yoshdagi bola rivojlanish jarayonida ajdodlari tomonidan yaratilgan narsa va hodisalar, olam sir-sinoatlari bilan alohida munosabatga kirishadi. U insoniyat tomonidan qo’lga kiritilgan yutuqlarni faol o’zlashtirib, egallab boradi. Bolada narsa-hodisalar olami, ular yordamida amalga oshiriladigan xatti- harakatlar, ona tili va odamlar orasidagi munosabatlarni anglash, ayni zamonda faoliyat motivlarining rivojlanishi, qobiliyatlarning o’sib borishi kattalarning bevosita yordami asosida amalga oshadi. Bu oilada ota-ona, maktabgacha ta’lim tashkilotlarida esa tarbiyachilar ko‘magida yuz beradi.Asosan mana shu davrdan boshlab bolaning qobiliyati kuchaya boshlaydi. Bundan tashqari, maktabgacha yoshdagi bosqich ularda murakkab harakatlarni takomillashtirish, elementar gigiena, madaniy va mehnat ko’nikmalarini hosil qilish, yozma va og’zaki nutqini o’stirish hamda ijtimoiy axloq va estetik didning dastlabki kurtaklarini yuzaga keltirish davri hamdir. P.F.Lesgaftning fikricha, inson hayotining ayni shu bosqichida uning kelgusida qanday qobiliyat va xarakter-hislatlar sohibi bo’lishi belgilanadi va axloqiy xarakterning asoslari yuzaga chiqadi. Bu yoshdagi bola tabiatiga xos bo’lgan asosiy xususiyat – bolaning uzluksiz tarzda harakatda bo’lishi va u faoliyat natijasidan emas, balki harakatning bir xilligi va bir tomonlamaligidan charchashidir. Maktabgacha yoshdagi bolalar tabiatining asosiy qonuniyati bo‘lmish serharakatlilikni cheklamay, uni maqsadli tashkil eta bilish bu yoshdagi bolalar ta’lim- tarbiyasida kutilgan samarani beradi. Maktabgacha yoshdagi bolalar ehtiyoji va qiziqishlari jadal ravishda ortib boradi. Bu, avvalo, keng davraga chiqish, munosobatda bo’lish, o’ynash ehtiyojlarinig mavjudligidandir. Bu yoshdagi bolalar nutqni ma’lum darajada o’zlashtirganliklari va haddan tashqari harakatchanliklari tufayli ularda o‘zlariga yaqin bo’lgan kattalar hamda tengdoshlari bilan munosobatda bo‘lish ehtiyoji tug‘iladi. Qiziqish huddi ehtiyoj kabi bolani biror faoliyatga undovchi omillardan biridir. Shuning uchun ham psixologlar qiziqishni bilish jarayoni bilan bog’liq bo’lgan murakkab psixik hodisa deya baholaydilar. Maktabgacha ta’lim 1 PQ 27-07.29.12.2016. “2017-2021 yillarda maktabgacha ta’lim tizimini yanada takomillashtirish chora- tadbirlari to’g’risida”gi 6 97 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2025 VOLUME 4 / ISSUE 2 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ tashkilotlarida nutq o’stirish va badiiy adabiyot bilan tanishtirish mashg’ulotlarida bolalarga xos bo’lgan bu tabiiy xususiyatlar qiziqish va bilishga intilish sifatlaridan ularning o’zlari uchun oqilona foydalanish milliy tarbiyashunoslikning bosh maqsadi – barkamol shaxsni shakllantirish masadiga muvofiq bo’ladi. Adabiyotlar tahlili. Bolaning yozish qobiliyatini rivojlanganlik darajasi bo‘yicha O.S.Ushakova va F.A.Soxinlar tomonidan bolalarda yozma qobiliyatni shakllantirish borasida olib borilgan ishlar yozma qobiliyatning aniqlik, izchillik xususiyatlaridan tashqari boshqa xusus