Общие вопросы квалификации продолжающихся преступлений

Аннотация

Ключевые слова: В данной статье представлен детальный анализ продолжительные теоретических и практических аспектов квалификации преступления, продолжаемых преступлений. Проблема рассматривалась в квалификация, двух основных направлениях: общем и специальном. Общие время совершения преступления, вопросы охватывают проблемы, возникающие при время совершения уголовно-правовой характеристике всех продолжаемых преступления. преступлений. Это включает в себя определенные неясности в законодательстве и необходимость дополнительных разъяснений для правильной квалификации преступлений. Специальные вопросы отражаются в уникальных проблемах, возникающих при квалификации конкретных видов преступлений, таких как продолжаемое хищение, сбыт наркотиков и продолжаемое взяточничество. Для решения этих вопросов необходимо совершенствовать законодательство, разрабатывать более точные подходы в судебной практике и новые методы оценки преступлений. В статье представлены возможные решения, методологии и практические рекомендации по разрешению этих вопросов. Huquqni qo‘llashning eng dolzarb muammolaridan biri – shaxsning sodir etgan qilmishida davomli jinoyat belgilarining mavjudligi yoki yo‘qligiga oid shubhalarni bartaraf etish zarurati bilan bog‘liq. Bunday shubhalar, asosan, davomli jinoyatning subyektiv belgilarini – o‘xshash ijtimoiy xavfli qilmishlarni amalga oshirishga nisbatan yagona qasd, barcha alohida harakatlarning yagona motivi va umumiy maqsadga yo‘naltirilganligini protsessual jihatdan aniqlash va isbotlashdagi qiyinchiliklar bilan bog‘liq. Ko‘pincha, huquqni qo‘llovchi subyektlar qasd mazmunini, bir necha bor sodir etilgan ijtimoiy xavfli qilmishlarning motiv va maqsadini faqatgina ishning obyektiv holatlari asosida belgilashga majbur bo‘ladilar, bu esa ko‘p hollarda davomli jinoyat alomatlarining mavjudligi yoki yo‘qligi haqida aniq xulosalar chiqarishga imkon bermaydi. Davomli jinoyatlarni bir qancha jinoyatlardan ajratish bilan bog‘liq savolga mutaxassislar o‘rtasida o‘tkazilgan so‘rovnomada ishtirok etganlarning 70%i bir nechta harakatdan iborat jinoyat avtomatik ravishda davomli jinoyat sifatida kvalifikatsiya qilinishiga olib keladi, deb fikr bildirgan. Masalan, agar shaxs O‘zbekiston Respublikasi JKning 169-moddasi 1-qismida nazarda tutilgan o‘g‘irlik jinoyatini bir nechta harakat orqali sodir etsa va talon-taroj miqdoridan kelib chiqib, qilmish O‘zbekiston Respublikasi JKning 169-moddasi 4-qismi “a” bandiga muvofiq juda ko‘p miqdorda davomli o‘g‘irlik sifatida baholansa, unda yagona qasd mavjudligiga shubha tug‘ilsa, sodir etilgan qilmish takroriy jinoyat sifatida kvalifikatsiya qilinishi kerak. Qilmish takroran jinoyat sifatida kvalifikatsiya qilinganda sud O‘zbekiston Respublikasi JKning 59-moddasida nazarda tutilgan qoidalarni hisobga olgan holda jazo tayinlashi lozim. Aytaylik, shaxs bir nechta o‘g‘irlik harakatlarini amalga oshiradi, agar ushbu vaziyatda davomli jinoyatning belgilari mavjud bo‘lsa, qilmish O‘zbekiston Respublikasi JKning 169-moddasi tegishli qismi bilan davomli jinoyat sifatida kvalifikatsiya qilinishi kerak, takroriy jinoyat sifatida emas. 189 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 12 (2024) / ISSN 2181-1415 Fikrimizcha, o‘xshash jinoyatlar (takroran sodir etilgan jinoyatlar, shu jumladan)ni kvalifikatsiya qilishda ayblanuvchining har bir qilmishga alohida yoki barcha qilmishlarga yagona qasd bilan yondashganligi borasida shubha tug‘ilsa, harakatlar ikki xil tarzda: davomli jinoyat sifatida ham, takroriy jinoyat sifatida ham kvalifikatsiya qilinishi lozim. Bunday hollarda, ikkala kvalifikatsiya varianti bo‘yicha nazarda tutilgan jazolar taqqoslanib, Konstitutsiyaning 20-moddasi 4-qismiga muvofiq, ya’ni “inson bilan davlat organlari o‘rtasidagi munosabatlarda yuzaga keladigan qonunchilikdagi barcha ziddiyatlar va noaniqliklar inson manfaatlariga mos ravishda talqin qilinishi” tamoyiliga asosan, yengilroq jazo qo‘llanilishi kerak. Davomli jinoyatlarni kvalifikatsiya qilishning umumiy muammolarini ko‘rib chiqishda uning sodir etilgan vaqtini belgilash masalasi e’tibordan chetda qolmasligi kerak. Ushbu masala amaliy ahamiyatga ega, chunki davomli jinoyatning sodir etilgan vaqti qo‘llanishi lozim bo‘lgan jinoyat qonunini tanlash (jinoyat qonunining vaqt bo‘yicha amal qilishi), jinoyat uchun javobgarlik muddati hisoblash, amnistiya qo‘llash kabi jihatlarga ta’sir ko‘rsatadi. Afsuski, jinoyat qonunchiligida davomli jinoyatning sodir etilgan vaqti aniq tartibga solinmagan. O‘zbekiston Respublikasi JKning 13-moddasida umumiy qoida mavjud bo‘lib, unga ko‘ra JK moddasida harakat yoki harakatsizlik sodir etilgan vaqt jinoyat tugallangan deb hisoblansa, ijtimoiy xavfli xatti-harakat bajarilgan vaqt jinoyat sodir etilgan vaqt deb topiladi, agar Kodeks moddasida jinoiy oqibat yuz berishi bilan jinoyat tugallangan deb hisoblansa, jinoiy oqibat yuz bergan vaqt jinoyat sodir etilgan vaqt deb topiladi. Biroq, JKning 13-moddasiga asoslanib davomli jinoyat