НАПРАВЛЕНИЯ СОВЕРШЕНСТВОВАНИЯ КАЗНАЧЕЙСКОГО ИСПОЛНЕНИЯ ГОСУДАРСТВЕННОГО БЮДЖЕТА В УСЛОВИЯХ ЦИФРОВОЙ ЭКОНОМИКИ

Аннотация

Digitalization of public administration is becoming an important tool for accelerated economic development and improving interaction between government agencies, citizens and businesses. In the context of the growth of digital technologies, digitalization allows optimizing the processes of providing public services, reducing the administrative burden on businesses and increasing the efficiency of state financial control. Keywords: digitalization, public administration, digital technologies, public services, treasuries. 162 162-169 www.e-itt.uz III SON. 2024 Кириш. Ғазна давлат молиявии тузилмасининг асосии элементи сифатида иқтисодие тнинг барқарор ривожланишини таъминлашда марказии у рин тутади. Глобаллашув ва молия тизимларининг жадал у згаришлари шароитида ғазначилик нафақат давлат ресурсларининг сақловчиси, балки бюджет жарае нларини бошқариш, кредит сие сати ва макроиқтисодии барқарорликни таъминлашнинг фаол иштирокчисига аи ланиб боради. Замонавии ғазначилик тизими давлат бошқарувининг мураккаб тизимида фаолият юритади, унинг функциялари молиявии ресурсларни режалаштириш, назорат қилиш ва тақсимлашни у з ичига олади. Ғазначилик тизимининг самарали фаолият ку рсатиши нафақат давлатнинг ижтимоии мажбуриятлари бажарилишини таъминлаи ди, балки иқтисодие тнинг реал секторига сармоя киритилишини рағбатлантиради, бу эса у з навбатида аҳоли фаровонлиги ошишига хизмат қилади. Иқтисодии трансформациялар жарае нларининг у згариши ғазна тизимидан замонавии технологиялар ва бошқарув усулларини қу ллашни талаб қилади, бу эса молиявии операцияларнинг шаффофлигини ва давлат институтларига бу лган ишончни оширади. Шу муносабат билан ғазначилик тизими ролини у рганиш долзарбдир, сабаби у нафақат давлатнинг молиявии ҳолатини акс эттиради, балки иқтисодии ва стратегик режалаштиришга ҳам таъсир қилади. Адабиётлар шарҳи. Методологик нуқтаи и назардан ғазначилик тизими ку плаб таркибии элементларни у з ичига олган мураккаб иқтисодии тизим сифатида намое н бу лади. Шунингдек унинг моҳиятини у рганиш унинг институционал асосларинии талқин этиш муҳим аҳамият касб этади. Қу и ида биз аи рим тадқиқотчи олимларнинг фикрларини келтириб у тамиз. Қадим замонлардан буе н давлат бюджетини ижро этиш функцияси энг муҳим бошқарув стратегияси ва мамлакатнинг ижтимоии -иқтисодии ривожланишига кучли таъсир ку рсатиш дастаги бу либ келган (Абазова ва бошқ., 2015). Романова ва бошқалар (2018) у зларининг тадқиқотларида қу и идагиларни таъкидлаи дилар, яъни ҳозирги шароитда Федерал Ғазначилик ишининг сифати ва ту ғрилиги бутун мамлакатнинг барқарор ривожланиши учун зарур шартга аи ланмоқда. Глушакова (2017) ҳар қандаи мамлакатнинг макроиқтисодии ва молиявии барқарорлик даражаси давлат молиявии оқимларини бошқаришнинг устувор и у налишларини танлаш контекстида унинг ғазначилик тизимини лои иҳалашни белгилаи ди. Тадқиқотчи Ҳамдамов (2024) у з тадқиқотларида қу и идагиларни таъкидлаи ди, жумладан, У збекистон Республикасида давлат молиясини бошқариш тизимида олиб борилае тган ислоҳотлар, қатор вазифалар билан биргаликда, давлат буджетининг ғазна ижросига босқичма-босқич у тишни ва унинг фаолият механизмларини такомиллаштиришни назарда тутади. Бунда замонавии ахборот технологиялари е рдамида давлат маблағларининг ҳаракати ту ғрисидаги маълумотларни жамлаш, қаи та ишлаш, узатиш усулларини у злаштириш асосида давлат молиясини бошқаришнинг самарали усул ва воситаларини шакллантириш ва мувофиқ ҳолда ишлашини таъминлаш зарур бу лади. Стецюнич (2017) фикрига ку ра, барча даражадаги бюджет маблағларини самарали бошқариш, даромадлар ҳисобини шакллантириш ва харажатларни марказлаштирилган тақсимлаш, бюджет ижроси ту ғрисида тезкор маълумот олиш фақат битта федерал назорат органининг ваколатлари доирасида барча молиявии ресурсларни бирлаштириш орқали амалга оширилиши мумкин. 163 www.e-itt.uz III SON. 2024 Федерал Ғазначиликни янги инновацион е ндашувлар нуқтаи и назаридан у згартиришнинг жиҳатлари қу и идагилардан иборатдир, хусусан: ˗ бу лимнинг ички ташкилии тузилмаси ва бошқарувидаги у згаришлар; ˗ Федерал Ғазначиликнинг функционал фаолиятининг янги соҳаларига нисбатан инновацион е ндашувларни жории этиш; ˗ фаолиятнинг анъанавии функционал и у налишларини ривожлантириш ва такомиллаштиришга янги е ндашувларни излаш. (Потапов ва бошқ., 2014). Шунингдек тадқиқотчи Абдурахмонов (2020-2024) и илларда рақамли иқтисодие тнинг ривожланиши натижасида юзага келае тган иқтисодии , молиявии ва ижтимоии рискларнинг таснифи, ҳамда улардан самарали ҳимоя механизмлари тадқиқ этган. Тадқиқот методологияси. Тадқиқот жарае нида маҳаллии ва хорижии иқтисодчи олимларнинг ғазначилик тизимига берилган молиявии -иқтисодии , ижтимоии тарифлар, мавзуга боғлиқ бу лган ку плаб назарии адабие тлар, эмпирик тадқиқотларга таянган ҳолда мантиқии фикрлаш, илмии мушоҳада, тизимли е ндашув усулларидан кенг фои даланилди. Таҳлил ва натижалар муҳокамаси. Давлат сие сатининг рақамли иқтисодие тларнинг у сиш суръатларини жадаллаштириш ва иқтисодие тнинг турли тармоқларига рақамли технологияла