ВОПРОСЫ ИСПОЛЬЗОВАНИЯ ФИНАНСОВОГО МОНИТОРИНГА ПРИ ОРГАНИЗАЦИИ ДИСТАНЦИОННЫХ ПРОВЕРОК

Аннотация

The article describes the use of financial monitoring when organizing a remote audit. During the audit, scientific works and regulatory documents on the use of financial monitoring were analyzed, and conclusions and suggestions were given. Keywords: financial control, audit, remote audit, auditing standards, monitoring. 332 332-337 www.e-itt.uz III SON. 2024 Кириш. Малакатимизда Давлат бюджети харажатларининг самарадорлигини ошириш, бюджет қонунчилиги бузилишининг профилактикасини кучаи тириш ва масофавии молиявии назоратни кенгаи тириш, замонавии ахборот технологиялари ва маълумотлар базаси воситасида текшириш объектлари ва мақсадларини аниқлаш и у ли билан кам самарали текширишларни қисқартиришга қаратилган қатор чора-тадбирлар амалга оширилмоқда. У збекистон Республикаси Президентининг 2021 и ил 27 августдаги “Давлат молиявии назорати тизимини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари ту ғрисида”ги ПФ-6300-сон ва 2024 и ил 10 июлдаги “Бюджет маблағларидан фои даланиш устидан молиявии назоратни кучаи тириш бу и ича қу шимча чора-тадбирлар ту ғрисида”ги ПФ- 100-сон фармонлари қабул қилинди. У збекистон Республикаси Президентининг 2024 и ил 10 июлдаги “Бюджет маблағларидан фои даланиш устидан молиявии назоратни кучаи тириш бу и ича қу шимча чора-тадбирлар ту ғрисида”ги ПФ-100-сон фармонида вазирликлар ва идораларда - бюджет маблағлари тақсимловчиларида ички аудит тизимини такомиллаштириш, шунингдек Давлат бюджети маблағларидан мақсадли ва самарали фои даланишни таъминлаш учун жамоатчилик иштироки ва назоратини кенгаи тириш мақсадида: Ҳисоб палатаси томонидан У збекистон консолидациялашган бюджети ижросининг ташқи аудити у тказилади ва унинг натижалари бу и ича тегишли хулосалар таи е рланади; 2025 и илдан бошлаб устав фондида (устав капиталида) давлат улуши 50% ва ундан ортиқ бу лган и ирик ташкилотлар фаолияти аудитдан у тказилади; стратегик ва ахборот-технологик аудит турлари жории этилади деб белгилаб қу и илган. Бизнинг фикримизча, стратегик ва ахборот-технологик аудит турларидан бири бу либ, масофавии аудит ҳисобланади. Давлат молиявии назорати ва молиявии мониторинг ягона ахборот базасига эга бу либ, бу бухгалтерия ҳисобини такомиллаштириш шароитида молиявии ку рсаткичларнинг у заро боғлиқ тизими, бухгалтерия ҳисоби ва ҳисобот тизимини яратишнинг ягона услубии тамои иллари қу лланилишида намое н бу лади. Адабиётлар шарҳи: У збекистон Миллии Энциклопедияси – ҚОМУС.ИНФОда мониторинг қуи идагича эътироф этилган: “Мониторинг (инг. мониторинг — кузатиш, назорат қилиш) — маълум бир ҳодиса е ки жарае ннинг ҳолатини кузатиш, ҳисобга олиш, баҳолаш ва истиқболини белгилаш. Мониторинг кундалик ҳае тнинг барча соҳаларида қу лланади. Маc, экология соҳасида ер фонди ҳолати бу и ича кузатишлар тизими ер Мониторинги деб аталади. Бундаи Мониторинг ердаги у згаришларни у з вақтида аниқлаш, уларни баҳолаш, салбии жарае нларнинг олдини олиш ва бартараф этиш мақсадини ку злаи ди” (Энциклопедия, 2022). Мониторинг су зининг тор маъноси кузатиш, назорат қилишдир. Инглиз тилидан су зма-су з таржима қилинган "мониторинг" атамаси жарае ннинг исталган натижага е ки дастлабки тахминларга мувофиқлигини аниқлашни англатади. Халқаро стандартлаштириш ташкилоти мониторингни талаб қилинадиган е ки кутилае тган самарадорлик даражасидаги у згаришларни аниқлаш учун у тказиладиган тизимли текширувлар, кузатувлар, су ровлар ва шартларни аниқлаш, деб таърифлаи ди (Словарь, 2009). Мониторинг – бу жарае нларнинг му лжалланган тарзда ишлашини таъминлаш учун одатда раҳбарият томонидан бошқариладиган доимии жарае н. Мониторинг - бу 333 www.e-itt.uz III SON. 2024 жарае нда самарали детектив назорат. Мониторинг ҳаракатларининг типик хусусиятлари қуи идагилардан иборат: -ку пинча аудит усулларидан фои даланиш мумкин бу лса-да, аудитга қараганда камроқ тузилган; -аудитга бо'лган эҳтие жни аниқлаши мумкин; -ички аудит е ки мувофиқликни у з ичига олиши мумкин (ahia.org, 2022). Варфоломеевнинг (2021) қаи д этишича, молиявии мониторинг - бу назорат ва қонун талаблари е ки бошқа норматив ҳужжатлар талабларини бузган тақдирда жавобгарлик белгилашдир. Бошқа манбада,”Молиявии мониторинг - бу молиявии интизомни мустаҳкамлаш ва уни бошқариш учун масъул бу лган давлат органлари томонидан бюджет маблағларидан фои даланиш самарадорлигини ошириш мақсадида субъектларнинг молиявии -ху жалик фаолияти ку рсаткичларини танлаш, қаи та ишлаш ва таҳлил қилиш жарае ни” сифатида эътироф этилган. Синцованинг (2024) таъкидлашича, “Ҳозирги вақтда ташкилотда молиявии оқимларни текшириш ва фаолиятнинг молиявии жиҳатлари мониторинг қилиш усуллари долзарб масала ҳисобланади. Ҳозирги вақтда ички аудит, молиявии назорат ва молиявии мониторинг давлат молиявии назоратининг муҳим воситалари сифатида қаралмоқда”. Козновнинг (2024) е зишича , Молия вазирлигининг 2024 и ил 6 июлдаги 282-сон буи руғи билан “Фаолияти Украина Молия вазирлиги томонидан амалга ошириладиган бирламчи молиявии мониторинг субъектлари томонидан молиявии мониторингни амалга ошириш, давлат томонидан тартибга солиш ва наз