ЭФФЕКТИВНОСТЬ АКТИВОВ КОММЕРЧЕСКИХ БАНКОВ ЗАРУБЕЖНЫЙ ОПЫТ ПОВЫШЕНИЯ

Аннотация

Ensuring the quality of asset portfolios of commercial banks, the need to ensure their financial stability and liquidity is considered one of the current issues. In this scientific article, an attempt was made to develop a scientific proposal and practical recommendations on ways to increase the efficiency of the assets of commercial banks. Keywords: bank, bank assets, risk, national economy, bank portfolio, asset quality, banking system, loan portfolio, investment. Language: Uzbek Citation: Kholmuradov , M. (2025). FOREIGN EXPERIENCE IN INCREASING THE EFFICIENCY OF COMMERCIAL BANKS’ ASSETS. Universal International Scientific Journal, 2(1), 3– 10. https://doi.org/10.69891/3060-4540.2025.12.38.001 Doi: https://doi.org/10.5281/zenodo.14636059 Google scholar: https://scholar.google.co.in/scholar?q=https://inlibrary.uz/index.php/universaljurnal/article/view/60038 Crosreff doi: https://doi.org/10.69891/3060-4540.2025.12.38.001 KIRISH tamoyil va me’yoriy qonunchilikga amal O‘zbekiston Respublikasining bank qilgan holda faoliyat ko‘rsatayotgan bank qonunchiligida “Tijorat banklarining aktivlari tizimi iqtisodiyotning rivojlanishini va milliy - kredit, mikrokredit, overdraft, lizing, valyutaning barqarorlashuvini ta’minlaydi. faktoring, qimmatli qog‘ozlar, investitsiyalar, Albatta, bank faoliyati samaradorligi va boshqa banklardagi mablag‘lar, hisoblangan iqtisodoy tamoyillarga amal qilishi qancha foizsiz daromadlar, bankning boshqa hususiy yuqori bo‘lsa, u shunchalik ko‘p foyda ko‘radi mulki, bo‘lib-bo‘lib sotilgan mol-mulk, va natijada barqaror moliya institutga balansdan tashqari buyumlar (qaytarib aylanadi. Shuning uchun bank faoliyati bo‘lmaydigan)) kredit majburiyatlari, samaradorligini oshirish har qanday ijtimoiy foydalanilmagan kredit liniyalari, rivojlanish darajasida har bir davlatda muhim akkreditivlar, kafolatlar) va boshka barcha vazifa hisoblanadi. talablar, hisoblangan foizlardan tashqari”. Moliyaviy institut sifatida bank faoliyati Aktivlar bilan bog‘liq munosabatlarning likvidlilik holatini ta’minlab, risklarni mavjudligi aktivlar bilan bog‘liq kamaytirib, qo‘yilma egalari va operatsiyalarni keltirib chiqaradi. aksiyadorlarning xuquqlarini saqlagan holda Dunyoning barcha mamlakatlarida yuqori daromad olishga qaratilgan faoliyatdir. aholining yirik qismi, davlat va davlat O‘zbekiston Respublikasi bank tizimining tashkilotlari, korporativ mijozlar va boshqa rivojlanish bosqichida bank faoliyati barcha tashkilotlar tijorat banklarining samaradorligi masalasi o‘zgacha ma’no kasb xizmatlaridan foydalanadilar. Iqtisodiy etadi. 4 Universaljurnal.uz Universal International Scientific Journal 2025, 2(1) Ushbu masalalarning aksariyat qismi masalasi xal qilinmagan. “Banklarga banklarning barqaror resurs bazasiga ega qo‘yilgan depozitlarning 70 foizi qisqa bo‘lishi, daromad keltiruvchi aktivlarni muddatli bo‘lgani holda, kreditlarning 90 ko‘paytirgan holda bank foydasini oshirish foizi uzok muddatga berilgan”. hamda bu orqali samaradorlikni oshirish orqali Shuningdek, respublikamiz tijorat yechimga ega bo‘lish mumkin. banklarida transformatsiya riski cho‘qurlashib MAVZUGA OID ADABIYOTLAR ketgan. Bundan tashqari, mamlakat tijorat SHARHI banklarining qimmatli qogozlar bilan amalga Dunyo mamlakatlarida tijorat oshiriladigan investitsion operatsiyalari banklarining kredit va qimmatli qogozlar rivojlanmagan. portfellarining sifatini oshirish, hususan, “Bugungi kunda, respublikamiz tijorat kreditlarning daromadliligi va risk darajasi banklarining qimmatli qog’ozlarga qilingan o‘rtasidagi mutanosiblikni ta’minlash, yuqori investitsiyalarining brutto aktivlar hajmidagi likvidli va korporativ qimmatli qogozlarga salmog‘i atigi 1,1 foizni tashkil etadi”3 va yo‘naltirilgan investitsiyalar o‘rtasidagi ushbu ko‘rsatkich banklarning qimmatli optimal nisbatni ta’minlash masalalari ilmiy qogozlar bilan amalga oshiriladigan asosda tadqiq qilinmoqda. investitsion operatsiyalarining Ammo, mazkur tadqiqotlarda moliyaviy rivojlanmaganligidan dalolat beradi. risklar darajasi yuqori bo‘lgan, banklarning Xalqaro bank aktivlari aktivlar portfellari diversifikatsiya darajasi samaradorligidagi turli xil nomutanosibliklar past bo‘lgan sharoitda aktivlar portfelining halqaro bank sektoridagi inqirozga va halqaro sifatini oshirishning o‘ziga xos hususiyatlari iqtisodiy o‘sishning pasayishiga olib keladi. va imkoniyatlari ochib berilmaganligi tijorat Bu, o‘z navbatida, bir qator rivojlangan banklari aktivlar portfellari sifatini oshirish mamlakatlarda ishlab chiqarishning masalasini ilmiy asosda tadqiq qilish pasayishiga, ishsizlikning o‘sishiga va zaruriyatini yuzaga keltiradi. banklarning bankrotligiga olib keldi. Shu O‘zbekistonda ham tijorat banklarining nuqtai nazardan, halqaro miqyosda bank kreditlari iqtisodiyotni rivojlantirishning tizimining mexanizmlarini o‘rganish, xalqaro muhim omili sifatida qaralmoqda. “Istiqbolli bank aktivlarini shakllantirish va taqsimlash investitsiya loyihalarini hamda kichik biznes tamoyillarini o‘rgani