ОБ ЭКОЛОГИЧЕСКИХ ПРОБЛЕМАХ И НЕГАТИВНЫХ ПОСЛЕДСТВИЯХ СТИХИЙНЫХ БЕДСТВИЙ

Аннотация

This article provides information on environmental problems arising under the influence of anthropogenic factors, as well as dangerous natural phenomena and their increasing level of danger and negative consequences. Key words: ecological problems, anthropogenic factors, dangerous natural phenomena, environmental pollution. Annotatsiya: Mazkur maqolada antropogen omillar ta’sirida yuzaga kelayotgan ekologik muammolar, shuningdek xafli tabiat hodisalari va ularning xavflilik darajasini ortib borishi hamda salbiy oqibatlari xususida ma’lumotlar keltirilgan. Kalit so’zlar: ekologik muammolar, antropogen omillar, xavfli tabiat hodisalari, atrof-muhit ifloslanishi. Аннотация: В данной статье представлена информация об экологических проблемах, возникающих под воздействием антропогенных факторов, а также об опасных природных явлениях и повышении уровня их опасности и негативных последствиях. Ключевые слова: экологические проблемы, антропогенные факторы, опасные природные явления, загрязнение окружающей среды. 44 Universaljurnal.uz 26 Universal International Scientific Journal 2024, 1(6) Language: Uzbek Citation: Mahammadjanova , R., & Qoriyev , M. (2024). ON ENVIRONMENTAL PROBLEMS AND NEGATIVE CONSEQUENCES OF NATURAL DISASTERS. Universal International Scientific Journal, 1(6), 44– 49. Retrieved from https://universaljurnal.uz/index.php/jurnal/article/view/1107 Doi: https://doi.org/10.5281/zenodo.13890097 hududlarda havo harorati 47 darajagacha Dunyoda aholi sonining o’sishi, fan va texnika ko‘tarilgan; taraqqiyoti, inson ehtiyojlarining ortishi oqibatida - Rossiya sharqidagi Yoqutiston Respublikasida yer yuzida bir qator ekologik muammolar yuzaga o‘rmon yong‘inlari, rasmiy ma'lumotlarga ko‘ra, 6 keldi. Shu bois, bugungi kunda ekologik sof tabiat, mln gektar hududni qamrab olgan — bu Belgiya tabiiy ekotizim, tabiiy landshaft haqida gap yuritish hududidan ikki barobar katta; mushkul. Yer yuzida o’rmonlar maydonlarining - Jazoirdagi kuchli yong‘inlar oqibatida halok kengayishi o’rniga tobora qisqarib bormoqda, katta- bo‘lganlar uchun mamlakatda 3 kunlik motam e’lon katta tabiiy hududlar dehqonchilik qilish maqsadida qilindi. o’zlashtirilmoqda, tabiat va atmosfera havosi har xil Jiddiy talofat yetkazuvchi tabiiy ofatlardan yana chiqindi hamda zararli gazlar hisobiga biri suv toshqinlari hisoblanadi. Dunyoning turli ifloslanmoqda. Buning natijasida, atrof-muhitga burchaklarida 2021 yilning o’zida bir qator suv jiddiy talofat yetkazuvchi tabiiy ofatlar, jumladan, toshqinlari kuzatilib, atrof muhitga katta zarar suv toshqinlari, o’rmon yong’inlari, chang yetkazadi. Misol uchun: bo’ronlari va boshqa tabiiy jarayonlar miqdori va - Afg‘oniston sharqida joylashgan Nuriston ta’sir darajasi ham ortti. Misol uchun 2021 yilning viloyatida yuz bergan toshqinlarda kamida 150 kishi o’zida dunyo miqyosida bir qancha o‘rmon halok bo‘ldi; yong‘inlari yuz berdi. Jumladan: - Xitoyning Jyengjou shahrida kuchli yomg‘ir - Fransiya janubi, Ispaniya va Italiyaning yog‘ishi natijasida suv toshqinlari sodir bo‘ldi va bir Sardiniya orolida keng miqyosdagi o‘rmon qancha insonlarning hayotiga nuqta qo‘ydi; yong‘inlari natijasida minglab gektar - Hindistonning Goa va Maharashtra shtatlarida maydonlardagi o‘rmon va qishloq xo‘jalik yerlariga ro‘y bergan keng ko‘lamli suv toshqinlaridan keyin ziyon yetdi; minglab binolar vayron bo‘ldi; - 2021 yilning 13 iyul kuni Kaliforniya shimolida - Belgiyada 2021 yilning 14–16 iyul kunlari yuz boshlangan va Diksi nomini olgan keng ko‘lamli bergan toshqinlar 10 mlrd yevrodan ko‘proq zarar yong‘inlar natijasida 200 ming gektardan ziyod yetkazdi; maydonlar zararlandi; - G‘arbiy Germaniyada minglab odamlar suv - Shimoliy Makedoniya hukumati yirik o‘rmon toshqinlari sabab uylarini tark etdi, 100 mingdan yong‘inlari sababli bir oyga inqirozli vaziyat ortiq kishi elektr ta’minotisiz qoldi. rejimini joriy etdi; «Cloud to Street» kompaniyasi mutaxassislari - Anomal issiq tufayli Turkiya g‘arbi va janubida tomonidan olib borilgan tadqiqotlarga ko‘ra, XXI ham dahshatli yong‘inlar yuz berishi natijasida asr boshidan buyon suv toshqinidan jabr ko‘rgan sayyohlik tadbirlari, ekskursiyalar butunlay odamlar soni 24 foizga ortgan. Bu ko‘rsatkich to‘xtatildi. Qishloq xo‘jalik maydonlari, fermalar olimlarning prognozidan 10 barobar ko‘pdir [1]. yong‘in ichida qolib, chorva mollari nobud bo‘ldi; Olimlarning hisob-kitoblariga ko’ra, 2000 yildan - Gretsiyada ham bir necha kun davom etgan 2018 yilgacha suv toshqinlari sayyoramizning 2,23 o‘rmon yong‘inlari havo harorati 40 darajadan mln kvadrat kilometrlik hududiga zarar keltirgan, yuqori bo‘lishi oqibatida sodir bo‘lgan. Ayrim toshqinlardan 290 millionga yaqin kishi jabr ko‘rgan [2]. Universaljurnal.uz 45 38 Universal International Scientific Journal 2024, 1(6) So’nggi yillarda yuz berayotgan suv Bu hodisalarning har biridan iqlim o‘zgarishi toshqinlarining qariyb 90 foizi Janubiy va Janubi- insoniyatga qanchalik xavf tug‘dira boshlaganini Sharqiy Osiyo mamlakatlariga, ayniqsa Hind,