РАЗВИТИЕ КОММУНИКАЦИОННОЙ КОМПЕТЕНТНОСТИ СТУДЕНТОВ

Аннотация

maqolada talabalarning muloqot kompetensiyasini rivojlantirishning nazariy asoslari, ularning ona tilini bilishi va nutqiy muloqot kasbiy muhim sifatlar, Kirish. Talabaning muloqot qila olish, undan zavqlanish xususiyatini qilishga erishish shular jumlasidandir. Mana shunday muloqot asosida talaba kompetensiyasini rivojlantirish muhim ishlardan hisoblanadi. Jamiyat taraqqiyoti natijasida til ham takomillashib borishini inobatga olib, kasb etmoqda. Bilim oluvchilarga jamiyat rivojlanishn natijasida ona tilimiz sirlarini interfaol va innovatsion metodlar asosida mukammal va milliy-mental sirasiga kiradi. U -uslubiy www.namspi.uz universaljurnal.uz INNOVATSIYALAR Respublika ilmiy-amaliy konferensiya MATERIALLARI Namangan.10-11-oktabr, 2024-yil Adabiyotlar tahlili. [1] etish alohida ahamiyat kasb etmoqda. etib shakllantirishga qaratilgan asosli ilmiy- olimlari tomonidan qayd etilgan. Jumladan, ped.fan.doktori, prof. U.I.Inoyatov nazariy va tashkiliy metodik asoslariga diqqat qaratadi va ularning kasbiy-insoniy fikrlashlaridagi omillardan [2]. Metodist olima M.Sobirovaning fundamental tadqiqotlarida kasbiy mutaxassislikni rivojlantirishda oshirishdagi nazariy va amaliy jihatlari yoritiladi[3]. Tadqiqotchi O.A.Abduquddusov tadqiqotlarida [4] [5], D.Yuldasheva [6] mutaxassislarni kasbiy mahoratli va komil nutq egasi etib tayyorlash muammosi yechimiga karatilgan, asosli yondashuvlar va tafakkur, til va nutq muammosining -tadqiqot ishlari [7,8,9, 10,11,12] maydonga kelganki, ularda, asosan, kasbiy mahorat shakllantirish va rivojlantirish masalalari yoritilgan. Ibragimova G., Azimova I., Ziyodullayeva G. va Murodova A. [13,14,15,16,17] larning izlanishlarida interfaol kreativlik qobiliyatlarini rivojlantirish, o www.namspi.uz universaljurnal.uz INNOVATSIYALAR Respublika ilmiy-amaliy konferensiya MATERIALLARI Namangan.10-11-oktabr, 2024-yil rivojlantirishning psixolingvistik asosi, kommunikativ kompetensiyani Tadqiqot metodologiyasi. Maqolada o tahlil qilinadi. Tahlillar va natijalar. Tahlillar islohotlar amalga oshirilyapgani, kompetentliligini shakllantirish va rivojlantirish borasidagi ilmiy-metodik tadbirlar alohida diqqatga molik. Endi tilni faqat aloqa vositasi sifatidagina emas, balki uni maqsadga muvofiq tarzda foydalana bilish malakalarini tarbiyalash tamoyili etnografiyasi va urf-odatlari uning tilida saqlanib kelayotganligini aniq va ravshan qiyoslash va umumlashtirish texnologiyalaridan, metodlaridan samarali va natijali www.namspi.uz universaljurnal.uz INNOVATSIYALAR Respublika ilmiy-amaliy konferensiya MATERIALLARI Namangan.10-11-oktabr, 2024-yil talab qilinadi. fikrlarga tayangan holda shuni aytish qaysi davrda, qaysi jamiyatda yaxshi xulq va yaxshi nutqiy jihatlar jamiyat oshadi, tinchlik-totuvlik hukmronlik qiladi. dastlab kasbiy Tabiiyki, muloqotning bir qancha funksiyalari mavjuddir. Ulardan doimiy - - zbeklarda oddiygina samimiy salom- Muloqotning zaruriy jihatlaridan yana biri u kishini faollikka undaydi. www.namspi.uz universaljurnal.uz INNOVATSIYALAR Respublika ilmiy-amaliy konferensiya MATERIALLARI Namangan.10-11-oktabr, 2024-yil fikr olishuvida yozuv chalasavodligi bilan tengdir. Nutqiy muloqotning tarkibiy qismlari sifatida quyidagi jihatlarni sanab a) kommunikativ axborotni uzatish; b) interaktiv hamkorlikda harakat qilish; s) perseptiv birgalikda idrok etish. kuzatilishi mumkin. Muloqotning dastlabki bosqichi sifatida kommunikativ -bir mavzuni tushuntirar ekan, eng avvalo, interaktiv harakatlar (hamkorlikda harakat qilish)ni talab qiladi. Amaliy va seminar savollar bilan talabalarga murojaat qiladi va shu usul orqali ularni tegishlicha (interaktiv) harakat qildi ham deylik, ammo bildirilayotgan fikrni birgalikda idrok etmas ekan, mohiyatni birdek anglamas ekan, bu holda muloqotning perseptiv darak beradi. Agar muloqot jarayonida mana shu jihatlarga beparvolik bilan qaralsa, natijada bir-birini anglamaslik yuzaga keladi. Umuman, talabalarning nutqiy muloqot madaniyatini rivojlantirish ham kichik- parametrlar sifatida oldindan belgilab chiqilishi kerak. Masalan, dialogdagi replikalar mazmuni ham alohida birliklarni tashkil etadi. Nutqiy muloqot faqat www.namspi.uz universaljurnal.uz INNOVATSIYALAR Respublika ilmiy-amaliy konferensiya MATERIALLARI Namangan.10-11-oktabr, 2024-yil savol- aks savol berish, savolni rad etish, suhbatdoshning savoliga aks savol bilan murojaat etish, uni biror ish-harakatga undash, taklif qilish kabi turli shakllarda va foydalaniladi. Sh masalasiga keng yondashish talab etiladi. Kuzatishlarimizda talabalar tomonidan tuzilib, taqdim etilgan gaplarning yasovchi, shakl yasovchi hamda sintaktik munosabat hosil qiluvchi alabalarining ona talab etiladi. mutaxassislarning lisoniy-nutqiy kompetentligini rivojlantirish ijodkorlikka, konstruktorlik, ratsionalizatorlik, loyihalarni amalga oshirishda, ularni tatbiq etishda, har qanday rasmiy hujjatlar bilan ishlashda, nazorat qilish, tashkilotchilik, tadqiqotchilik, diagnoz va tahlil kilishda milliy va umumxalq, davlat tili maqo