Moliyaviy natijalar auditini takomillashtrish

Аннотация

Ushbu maqolada tashkilotning moliyaviy natijalarini hisobga olishda auditni takomillashtirish masalalari vamoliyaviy natijalarni nazorat qilishning asosiy turlari muhokama qilinadi. Korxonaning moliyaviy natijasi uning faoliyatimuvaffaqiyatining asosiy ko‘rsatkichidir. Moliyaviy natijalar auditi buxgalteriya hisobida moliyaviy natijaning to‘g‘ri aks ettirilganligini, shuningdek, tegishli me'yoriy hujjatlar qoidalariga muvofiqligini tasdiqlash uchun amalga oshiriladi. Shuningdek, moliyaviy natijalar auditining mohiyati va vazifalarini belgilaydi. Tadqiqot ishimizda auditorlik tekshiruvlarini tashkil etishning turli usullari ko‘rib chiqilgan bo‘lib, ular auditorlik firmalarining asosi hisoblanadi va auditda zamonaviy usullardan foydalanish samaradorligini asoslaydi. Kalit so‘zlar: Audit, moliyaviy natija, auditorlik tekshiruvlari, moliyaviy natijalar auditi, ichki nazorat, hisobot, moliyaviy hisobotlar, aktivlar, uzoq muddatli aktivlar, xo‘jalik yurituvchi subyekt. Korxonalarning moliyaviy natijasi uning faoliyati muvaffaqiyatining asosiy ko‘rsatkichidir. Moliyaviy natijalar auditi aks ettirishning to‘g‘riligini, buxgalteriya hisobida korxonaning moliyaviy natijasini va tegishli me’yoriy hujjatlar qoidalariga muvofiqligini tasdiqlash uchun amalga oshiriladi.Moliyaviy natijalarni tekshirish vazifalariga quyidagilar kiradi: • sotishdan tushgan foyda yoki zararlarning buxgalteriya hisobvaraqlarida aks ettirishning to‘g‘riligini tek-shirish; • boshqa daromadlar va xarajatlarning buxgalteriya hisobvaraqlarida aks ettirishning to‘g‘riligini tekshirish; • foydalanish qonuniyligini, korxonaning sof foydasini tekshirish.Boshqa har qanday buxgalteriya bo‘limining auditi singari moliyaviy natijalar auditi ham rejalashtirish bosqichi va amalga oshirish bosqichidan iborat.[1] Rejalashtirish bosqichi, o‘z navbatida, oldindan rejalashtir-ishdan iborat va unda umumiy rejani tuzish, audit dasturini tayyorlash ishlari amalga oshiriladi.Oldindan rejalashtirish auditorda korxona faoliyatining umumiy rasmini, sohadagi vaziyatni va audit pay-tida e’tibor berish kerak bo‘lgan xususiyatlarni tushunishni shakllantirish bilan bog‘liq. Agar korxona birinchi yil tekshirilmagan bo‘lsa ham ushbu ma’lumotlar yangilanishi kerak.Umumiy reja auditor tomonidan qo‘llaniladigan usullarni tavsiflaydi va vazifalar ustida ishlash soatlarini hisoblashni o‘z ichiga oladiAudit dasturi bir qator ichki nazorat testlarini, bir xil turdagi operatsiyalarni, analitik protseduralarni, balans moddalarini sinovdan o‘tkazishni va boshqalarni o‘z ichiga oladi. Ichki nazorat tizimining holatini tekshirish, moliyaviy natijani shakllantirish va foydani taqsimlashni hisobga olish bo‘yicha operatsiyalar davomida quyidagi savollarga javoblar aniqlanadi: - tuzilgan shartnomalar bo‘yicha narxlar va mahsulotlarni sotish muddatlarining asosliligini tekshirish; 310 “MILLIY IQTISODIYOTNI ISLOH QILISH VA BARQAROR RIVOJLANTIRISH ISTIQBOLLARI” mavzusida xalqaro ilmiy-amaliy konferensiyasi - bosh buxgalter tomonidan shakllantirishning to‘g‘riligi, mahsulot tannarxi ustidan nazorat mavjudligini tekshirish; - analitik va sintetik buxgalteriya registrlarida ma’lumotlarni taqqoslashni tekshirish; - savdo hisobini yuritish, moliyaviy natijani shakllantirish va foydadan foydalanishda buxgalteriya siyo-satiga muvofiqligini tekshirish; - umumiy xo‘jalik va tijorat xarajatlarini hisobdan chiqarishni o‘z vaqtida tekshirish; - boshqa daromadlar va xarajatlar hisobvaraqlarida aks ettirishning to‘g‘riligini tekshirish; - moliyaviy va samarali hisobvaraqlarni yopish tartibiga rioya qilish;- moliyaviy natijani aniqlashning to‘g‘riligini tekshirish; - ustav hujjatlari qoidalariga muvofiq foydani taqsimlashning to‘g‘riligini tekshirish.[2] Xuddi shu turdagi operatsiyalar guruhlarining sinovlari quyidagi savollarga javoblarni aniqlashga qaratilgan bo‘ladi: - buxgalteriya hisobvaraqlari moliyaviy natijani shakllantirish bilan bog‘liq korxonaning iqtisodiy hayoti faktlarini to‘g‘ri va to‘liq aks ettiradi va bu korxonaning buxgalteriya siyosati va amaldagi qonunchilikka muvofiq amalga oshiriladi (mavjudligi, paydo bo‘lishi va to‘liqligi uchun test); - mahsulotlar va boshqa aktivlarni sotish mulk huquqi asosida amalga oshiriladi. Agar qonun hujjatlarida talab qilinsa, foyda egalarining buyruqlariga muvofiq ishlatiladi (huquq va majburiyatlarga rioya qilish); - daromadlar va xarajatlarni baholash , xarajatlar smetasi, daromad solig‘i, zaxira kapitalini hisoblash miqdori to‘g‘ri bajarilganligi hisobga olinadi (xarajatlar smetasining to‘g‘riligi); - hisobotlarda arifmetik xatolar mavjud emasligi, daromadlar va xarajatlar to‘g‘ri hisobot davrida hisobga olinadi (aniq o‘lchov); - daromadlar va xarajatlar to‘g‘ri hisobvaraqlarga kiritiladi, hisobot sanasidan keyingi voqealar oshkora aks ettiriladi, foydani taqsimlash to‘g‘risidagi ma’lumotlar taqdim etiladi (taqdim etish va oshkor qilish). Moliyaviy natijalar auditini tekshirish oxirida auditor fikrni shakllantiradi, tasdiqlovchi hujjatlarni tayyorlaydi,