ALOE O`SIMLIGINING FOYDALI XUSUSIYATLARI

Аннотация

The most common species is Aloe vera or "true aloe". It is so named because it is cultivated as a standard source for various pharmaceutical purposes. Other species, such as Aloe ferox, are cultivated or collected from the wild for similar applications. aloe species is known for its medicinal and cosmetic properties. About 75% of aloe species are used for medicinal purposes. Key words: Aloe, flavonoids, amino acids, phenolic acids, polysaccharides, topical use, herpes simplex, lichen planus, ppsoria. ПОЛЕЗНЫЕ СВОЙСТВА РАСТЕНИЯ АЛОЭ Аннотация. Самый распространенный вид — Алоэ вера или «настоящее алоэ». Он назван так потому, что его выращивают в качестве стандартного источника для различных фармацевтических целей. Другие виды, такие как Алоэ Ферокс, выращиваются или собираются в дикой природе для аналогичных целей. Виды алоэ известны своими лечебными и косметическими свойствами. Около 75% видов алоэ используются в лечебных целях. Ключевые слова: Алоэ, флавоноиды, аминокислоты, фенольные кислоты, полисахариды, местное применение, простой герпес, красный плоский лишай, ппсориоз. Aloe o‘simligining nomi arabcha alloeh so'zidan olingan bo'lib , "achchiq va porloq modda" degan ma'noni anglatadi. Aloe - issiq, quruq iqlimda o'sadigan kaktusga o'xshash o'simlik. U dunyoning subtropik mintaqalarida, jumladan Texas, Nyu-Meksiko, Arizona va Kaliforniyaning janubiy chegara hududlarida etishtiriladi. Ko'pgina aloe turlari katta, qalin, go'shtli barglardan iborat rozetga ega. Aloe o'simligi lolaguldoshlar (Liliaceae) oilasiga mansub, bo'yi 4 m gacha yetadigan doim yashil daraxtsimon yoki o't-o'simlik. Barglari qini yordamida poyada ketma-ket joylashadi, ko'pincha poyasining yuqori qismida to'pbarg hosil qiladi. Barglari qalin, sershira, yumshoq, qilichsimon, yuqori tomoni botiq, pastki tomoni do'ng bo'lib chiqqan, qirrasi tikanlar bilan qoplangan, uzunligi 60-65 sm, qalinligi12-15 mm ga yetadi. 3 61 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ Gullari chiroyli va turli rangda bo'lib poyasining yuqori qismdagi to'pbarg o'rtasidan chiqqan uzun silindirsimon gul o'qiga joylashgan shingilni hosil qiladi. Mevasi-uch qirrali silindirsimon ko'sakcha Aloe gullari quvurli, ko'pincha sariq, to'q sariq, pushti yoki qizil bo'lib, oddiy yoki shoxlangan, bargsiz poyalarning tepasida joylashgan, zich to'plangan va marjonlarni hosil qiladi. Aloening ko'p turlari poyasiz ko'rinadi, rozet to'g'ridan-to'g'ri zamin darajasida o'sadi; boshqa navlarning go'shtli barglari bahorgi shoxlangan yoki shoxlanmagan poyasi bo'lishimumkin. 1-rasm Aloe veraning ko’rinishi O'rta Osiyoda bir yillik o'simlik sifatida yetishtirilgan. Aloening 250 dan ortiq turlari mavjud bo'lib, ulardan faqat 15 tasi dorivor hisoblanadi. Dorivor xom ashyo olish uchun aloening 4 ta turidan foydalaniladi. Bular aloe vera (aloe barbaodensis), aloe daraxti (arborescens aloe), aloe sokotrinskoe (aloe succotrina) va ajoyib aloe (aloe freaks) hisoblanadi. Aloe vera - aloe turkumiga mansub shirali oʻsimlik turi. 500 ga yaqin turga ega aloe keng tarqalgan hamda dunyoning koʻplab mintaqalarida invaziv tur sanaldi ( 1-rasm ). Aloe mahalliy (teriga surtiladi) va og'iz orqali qo'llaniladi. Akne, liken planus (terida yoki og'izda juda qichiydigan toshmalar), og'iz bo'shlig'i submukoz fibrozi, og'izning yonishi sindromi, kuyishlar va radiatsiyadan kelib chiqqan terining toksikligi uchun aloedan mahalliy foydalanish tavsiya etiladi. Aloedan og'iz orqali foydalanish vazn yo'qotish, diabet, gepatit va yallig'lanishli ichak kasalliklari (Kron kasalligi va yarali kolitni o'z ichiga olgan ichak yallig'lanishidan kelib chiqadigan kasalliklar guruhi) uchun tavsiya etiladi. Aloeni o'z ichiga olgan qayta ishlanmagan aloe odatda laksatif sifatida ishlatiladi, qayta ishlangan sharbat esa odatda sezilarli aloinni o'z ichiga olmaydi. 3 62 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ Cancer Research UK ma'lumotlariga ko'ra , T-UP deb nomlangan potentsial halokatli mahsulot konsentrlangan aloedan tayyorlanadi va saraton kasalligini davolash uchun targ'ib qilinadi. Ularning ta'kidlashicha, "hozirda aloe mahsulotlari odamlarda saraton kasalligini oldini olish yoki davolashda yordam berishi mumkinligi haqida hech qanday dalil yo'q". Klinik tadqiqotlar shuni ko'rsatadiki, aloe asosidagi jelni kuniga ikki marta (tibbiy sovun va tretinoin jeli bilan birga) topikal qo'llash akne yaxshilanishi mumkin.Klinik tadqiqotlar shuni ko'rsatadiki, aloe gelini topikal qo'llash kuyishni davolashni tezlashtirishi mumkin. Shuningdek, aloe vera bilan davolash kuyish og'rig'ini kamaytirishi mumkinligi haqida dalillar mavjud. Tadqiqotlar shuni ko'rsatadiki, aloedan topikal foydalanish, shuningdek, herpes simplex, liken planus yoki psoriaz bilan kasallangan odamlarga yordam berishi mumkin.Uchta sinov (jami 236 nafar kattalar ishtirokchisi bilan) irritabiy