Особенности и тенденции развития сезонного предложения турпродукта в Урхандарьинской области

Аннотация

This article discusses the features of seasonality and trends in the development of tourism products in the field of improving regional tourism using the example of the Surkhandarya region. Surkhandarya region is not only the southern region of Uzbekistan, but also one of the regions rich in natural tourism resources. The rapid growth of tourism potential contributes to the awakening of positive experiences for visiting tourists. The rapid development of tourism in the region creates a number of problems, which can be called "problems of growth." Based on the results of the analysis conducted by the author, the development trends of regional tourism are forecasted. Key words: Surkhandarya region, tourism, tourist products, seasonality, seasonality features, offer of tourist products, tourism organization. Кириш. Мамлакатимизнинг жадал ри- ларга кўра 2019 йилда Ўзбекистонга жами 8279 вожланиш стратегиясида туризм соҳаси алоҳи- минг киши ташриф буюрган, яъни туристик да аҳамиятга эга. Бунинг биринчи сабаби оқим 2018 йилга нисбатан 1846 минг кишига Ўзбекистоннинг туристик ресурсларга бойлиги кўпайган.[1] Ташриф буюрувчилар таркибини бўлса, иккинчи сабаб эса туризм ватанимизни тахлил қилсак, улардан 92,5% ёки 7661,4 минг халқаро ҳамжамиятга кириб боришининг му- киши МДҲ давлатларидан бўлса, 7,5%и ёки ҳим омил бўлиб хизмат қилишидир. Туризмга 617,6 минг киши узоқ хорижий давлатларидан бўлган эътиборни охирги йилларда туристик келган. Шу билан биргаликда, бугунги кунда фаолиятнинг хуқуқий асосларини такомллаш- Ўзбекистоннинг туристик салоҳиятидан фойда- тирига қаратилган меъёрий ҳужжатлар қабул ланиш даражасини қониқарли деб бўлмайди. қилинишидан кузатишимиз мумкин. Бунда Айниқса, туристик оқимларни яшаш ва овқат- Ўзбекистон Республикаси Президентининг лантириш объектлари билан таъминлашда 2019 йил 13 августдаги “Ўзбекистон Республи- кўплаб ҳал этилмаган муаммолар мавжуд мав- касида туризм соҳасини янада ривожлантириш жуд. тўғрисида”ги ПФ-5781-сонли Фармони алоҳида Асосий қисм. Ўзбекистон иқтисодиётида аҳамиятга эга. Ушбу фармонда туристик бозо- туризмнинг ўрнини ошириш бўйича мамлака- ридаги таклифни усиб бораётган талабга мос- тимиз Президенти Ш.М. Мирзиёев «…туризмни лаштиришга қаратилган чоралар белгилаб бе- иқтисодиётнинг стратегик тармоғига айланти- рилган, ҳусусан туристларга хизмат кўрсатувчи риш биз учун устувор вазифа бўлиб қолади» субъектларига қатор имтиёзлар бериш кўзда деб алохида урғу бериб ўтган.[2] Ушбу вазифа- тутилган. нинг бажарилиши соҳадаги тадбиркорлик Амалга оширилаётган тизимли чора-тад- субъектларидан фаолликни ошириш, хизмат бирлар натижасида Ўзбекистонга кириб кела- кўрсатиш турлари ва мазмунини бойитишга ётган хорижий фуқароларнинг сони кундан эътиборни кучайтиришни талаб қилади. Ай- кунга ошиб бормоқда. Статистик маълумот- ниқса, вилоятлардаги туристик ресурсларнинг Иқтисодиёт ва таълим / 2020 № 5 235 РЕКРЕАЦИЯ ВА ТУРИЗМ жозибадорлигини ошириш, туристик оқимлар- архитектура объектлари, 39 та монументал нинг географиясини кенгайтириш долзарб ма- санъат ёдгорликлари, 42 та диққатга сазовор сала бўлиб қолмоқда. жойларни ҳамда бундан ташқари, 3 та музейлар Сурхондарё вилояти Ўзбекистоннинг на- ташқил қилади. [3] 2019 йил январ-декабр фақат жанубий вилояти, балки табиий турис- ойларида вилоятга 622 мингга яқин туристлар тик ресурсларга бой ҳудудларидан бири ҳисоб- ташриф буюрган, шулардан 502 мингга яқини ланади. Ўзининг бетакрор табиати, архаеоло- маҳаллий сайёҳлар бўлса, 120 мингга яқини хо- гик ва бошқа тарихий ресурслари билан вилоят рижий давлатлар фуқароларидир. Сурхондарё туризм соҳасида катта салоҳиятга эга. Бугунги вилоятида туристик таклифнинг ривожлани- кунда Сурхондарё вилоятида моддий маданий шини қуйидаги маълумотларда кўришимиз мерос объектлари 561 тани ташкил қилиб, мумкин (1-жадвал). шундан 450 та архелогия объектлари, 30 та 1-жадвал Сурхондарё вилоятида 2019 йилда туристик ташкилотларнинг ривожланиши Миқдори Ўзгариш т/р Кўрсаткич номи 2018 йил 2019 йил +/- % 1 Жойлаштириш воситалари сони, дона 33 46 +16 139,4 2 улардаги ўринлар сони, ўрин 1409 1988 +579 141,1 3 Ҳусусий мехмон уйлари, дона 1 65 +64 - 4 Сайёҳлик ташкилотлар сони, дона 16 36 +20 225,0 5 Туристик транспорт воситалари, дона 22 24 +2 109,1 Манба: Жадвал Сурхондарё вилояти статистика бошқармаси маълумотлари асосида тайёрланган. Жадвал маълумотларидан кўриниб ту- туризм соҳасининг жадал ривожланиши бир рибдики, 2019 йил Сурхондарё вилояти турис- қанча муаммоларни вужудга келтиради, уларни тик соҳасида бурилиш йили бўлган. Туристик “ўсиш муаммолар” деб аташ мумкин. Бундай салоҳиятнинг юқори суръатлар билан ошиб бо- хулосага келишимиз 2018 йилга нисбатан ту- риши келаётган сайёҳлар учун ижобий таассу- ристлар оқимининг кескин ошишидир (2-жад- ротлар ўйғонишига туртки бўлмоқда. Вилоятда вал). 2-жадвал 2015-2019 йилларда Сурхондарё вилояти туризм соҳасининг ривожланиши Йиллар бўйича миқдори т/р Кўрсаткич номи 2015 2016 2017 2018 2019 1 Туристлар сони жами, киши 42051 49986 58318 82350 621556 Шу жумладан 2 Хорижий ту