VOYAGA YETMAGANLAR TOMONIDAN SODIR ETILADIGAN JINOYATLARNI TERGOV QILISH VAZIYATLARI TAVSIFI

Аннотация

soha. настоящая дипломная работа содержит описание ситуаций расследования преступлений, совершаемых несовершеннолетними, их специфику, требования, предъявляемые к следователю в данном процессе и его компетентность, порядок осуществления этих процессов, содержание правовых норм и законов, относящихся к предмету, проблемы, связанные с резким сокращением числа преступлений путем предупреждения и профилактики преступности среди несовершеннолетних, способы их решения. о путях Ключевые слова: сообщения. несовершеннолетний, преступление, расследование, правовая основа, право, профилактика, нормативные акты, Annotation. закон и подзаконные акты, статья, социальнаясфера. this thesis provides a description of the circumstances of the investigation of crimes committed by minors, their specifics, the requirements and competence of the investigator in this process, the procedure for carrying out these processes, the content of legal norms and laws on the topic, problems related to a sharp reduction in the number of crimes by preventing and Keywords: prophylactic crimeamong minors, recommendationson waystosolvethem. minor, crime, investigation, legal basis, Law, prevention, regulatory documents,law and legislative acts, article, social sphere. 188 SOLUTION OF SOCIAL PROBLEMS IN MANAGEMENT AND ECONOMY International scientific-online conference Jinoyatlarni tergov qilishda tergovchi tomonidan tergovni rejalashtirish jarayonida tergov vaziyatlaridan kelib chiqib turli tusmollar ilgari suriladi. Tusmollar jinoyatning alohida belgilari va jinoyat ishi holatlaridan kelib chiqadi. Tipik vaziyatlardan kelib chiqib to‘g‘ri tanlangan tusmol va uni tekshirish tergovchining vaqti behuda sarflanmasligiga olib keladi. Noto‘g‘ri tanlangan tusmolni tekshirish jarayonida jinoyatchilar izlarni va dalillarni yo‘q qilishga ulgurishi mumkin. Bu esa jinoyat ishini chigallashtiradi. Shu kabi qiyinchiliklarni bartaraf etish maqsadida tergov tusmollarining to‘g‘ri ishlab chiqilishi jinoyat ishini tergovqilishda muhimahamiyatkasb etadi. Ilgari surilgan “tergov tusmoli” tushunchasining ta’riflarini tahlil etadigan bo‘lsak, G‘.Abdumajidov tergov tusmolini bu tergovchining tekshirilayotgan hodisa mohiyati va sabablari, aybdor shaxslar va ular aybining xususiyati, ishning boshqa holatlari to‘g‘risidagi taxmini; tekshirilayotgan hodisalarning tergovchi tasavvurida fikran yaratilgan obrazi, modeli, shakl-shamoyili; fikrlash jarayonining uchta jihati: bilishga oid, mantiqiy va ruhiy jihatlari birligining natijasi; tasavvur mahsuli tergov qilinayotgan hodisaning har jihatdan to‘kis axborot beradigan mantiqiy modeli sifatida ta’riflaydi. Fikrimizcha, mazkur ta’rifda tergov tusmolining qator belgilari o‘z aksini topmagan, jumladan, tergov tusmoli aniqlangan faktlar yoki mavjud ma’lumotlar asosida shakllanishi, tergov tusmollari nafaqat tergovchi, balki boshqa ishtirokchilar tomonidan ham ilgari surilishi mumkinligiholatlarigae’tibor qaratilmagan. Tusmolni farazning bir turi sifatida baholagan holda muallif tusmolni boshqa farazlardan farqlovchi belgilari quyidagilarda namoyon bo‘lishini uqtiradi: 1)amal qilishsohasida (jinoyat sudlov ishlariniyuritish); 2) mazmunida (ish uchun ahamiyatli faktik ma’lumotlar o‘rtasidagi taxmin qilinganaloqalar); 3) tekshirishning o‘ziga xos usullarida (dalillarni to‘plashning protsessual usullari); 4)pirovard maqsadda(jinoyat sudlov ishlari bo‘yichahaqiqatgaerishish). Mualliffikricha, tergov tusmoli quyidagixususiyatlarga egabo‘lishi zarur: -real daliliy ma’lumotlarni o‘rganish asosidatuzilganbo‘lishi; -ilmiy ma’lumotlargamos kelib, ulargaqarshi chiqmasligi; -mantiqan to‘g‘ri tuzilganva qarama-qarshiliklargaegabo‘lmasligi. R.Shakurov, Sh.Djumanov, N.Toshtemirov, D.Turaeva, O.Allanazarovlarning fikricha, tergov tusmollari jinoyat va jinoyatchi (hodisa joyida topilgan izlar va predmetlar, jinoyat sodir etilishi usuli, jinoyatchining jinoyat sodir bo‘lgan 189 SOLUTION OF SOCIAL PROBLEMS IN MANAGEMENT AND ECONOMY International scientific-online conference hudud haqidagi ma’lumotlarga egaligi darajasi, jinoyat soxtalashtirilishi imkoni mavjudligi) haqidagi tergovchida mavjud ma’lumotlarning majmui asosida ishlabchiqiladi. Boshqa bir guruh olimlar tergov tusmolini tergovchining qo‘l ostida bo‘lgan materiallardan kelib chiquvchi hamda jinoiy voqea yoki uni sodir qilgan shaxslar to‘g‘risidayetarli darajadaasoslantirilganehtimollari sifatida baholagan. Bunda asosiy urg‘u tergov tusmolining asoslantirilganligi va tergov materiallarida aksettirilgan holatlardankelibchiqishigaqaratilgan. Tergov tusmollari haqidagi qarashlarni o‘zida aks ettiruvchi xorijiy adabiyotlarda “tergov tusmoli” tushunchasi turli nuqtai nazardan kelib chiqib ta’riflanadi. Chunonchi, V.Kornouxov tomonidan ishlab chiqilgan ta’rifga tayanadigan bo‘lsak, tergov tusmollari jinoyat sodir etilishi holatlari borasidagi tergovchining faktik ma’lumotlargaasoslangan taxminlaridir. A.V.Shmonin tomonidan tergov tusmoliga quyidagicha ta’rif berilgan: “tergov tusmoli alohida ho