ПРОФИЛАКТИКА ИНСПЕКТОРИНИНГ ФУҚАРОЛАРНИНГ ХУҚУҚИЙ ОНГИ ВА ХУҚУҚИЙ МАДАНИЯТИНИ ЮКСАЛТИРИШДА ҲУҚУҚБУЗАРЛИКЛАР ПРОФИЛАКТИКАСИНИ БЕВОСИТА АМАЛГА ОШИРУВЧИ ОРГАНЛАР ВА МУАССАСАЛАР БИЛАН ХАМКОРЛИГИНИНГ ТАШКИЛИЙ АСОСЛАРИ

Аннотация

Ушбу мақолада профилактика инспекторининг фуқароларнинг хуқуқий онги ва хуқуқий маданиятини юксалтиришда ҳуқуқбузарликлар профилактикасини бевосита амалга оширувчи органлар ва муассасалар билан хамкорлигининг ташкилий асослари ёритилиган. Калит сўзлар: профилактика инспектори, фуқаролар, хуқуқий онг, хуқуқий маданият, ҳуқуқбузарлик, ҳуқуқбузарликлар профилактикаси, субъект. Профилактика инспекторининг фуқароларнинг хуқуқий онги ва хуқуқий маданиятини юксалтиришда ҳуқуқбузарликлар профилактикасини бевосита амалга ошириувчи органлар ва муассасалар билан хамкорликда профилактик фаолиятини ташкил этиш амалдаги қонун хужжатларида белгиланган хуқуқбузарликлар профилактикасининг асосий вазифалари хамда чора-тадбирларидан бири сифатида жамиятда хуқуқий онг ва хуқуқий маданиятни юксалтириш, қонунийликни мустахкамлаш, ахоли ўртасида хуқуқий тарғибот ва ташвиқот ишларини олиб бориш белгиланган. Ҳуқуқбузарликлар профилактикасини тўғрисидаги қонуннинг 9-моддасида Ҳуқуқбузарликлар профилактикасини бевосита амалга оширувчи органлар ва муассасалар кўрсатилган бўлиб, буларга: 1. Ички ишлар органлари; 2. Прокуратура органлари; 3.Давлат хавфсизлик хизмати органлари; 4.Ўзбекистон Республикаси Президенти давлат хавфсизлик хизмати органлари; 5.Ўзбекистон Республикаси Миллий гвардияси органлари; 6. Адлия органлари; 54 DEVELOPMENT AND INNOVATIONS IN SCIENCE International scientific-online conference 7.Давлат божхона хизмати органлари; 8. Давлат солиқ хизмати органлари; 9. Меҳнат органлари; 10.Таълимни давлат томонидан бошқариш органлари ва таълим муассасалари; 11. Давлат соғлиқни сақлаш тизимини бошқариш органлари ва соғлиқни сақлаш муассасалари; 12. Ўзбекистон Республикаси Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси органлари. 13. Коррупцияга карши кураш агентлиги; 14. Ёшлар агентлиги ва унинг ҳудудий бўлимлари; Профилактика инспекторининг фуқароларнинг хуқуқий онги ва хуқуқий маданиятини юксалтиришда ҳуқуқбузарликлар профилактикасини бевосита амалга ошириувчи органлар ва муассасалар билан хамкорликдаги профилактик фаолиятни ташкил этишда ҳуқуқбузарликлар профилактикаси тўғрисидаги қонуннинг бевосита ушбу 9-моддасида кўрсатилган органлар билан ҳамкорликда амалга оширади. Ушбу қонунга асосан фуқароларнинг ҳуқуқий онг ва ҳуқуқий маданиятини оширишда адлия органлари билан ҳамкорлиги асосий ўрин тутади.. Ички ишлар органларининг бошқа давлат органлари ва жамоат тузилмалари билан ҳамкорликда фуқароларнинг хуқуқий онги ва хуқуқий маданиятини юксалтириш чора-тадбирларини амалга оширишларининг самарадорлиги юқоридир. Профилактика инспекторининг фуқароларнинг хуқуқий онги ва хуқуқий маданиятини юксалтиришда ҳуқуқбузарликлар профилактикасини бевосита амалга ошириувчи органлар ва муассасалар билан хамкорликдаги фаолияти самарадорлиги биринчидан, бу жараёнда иштирок этувчи субъектларнинг бу соҳадаги ваколатларининг кенг қамровли амалга оширилишига, иккинчидан, уларнинг бу йўналишдаги фаолияти учун ҳуқуқий асос қанчалик даражада ишлаб чиқилганига учинчидан, улар ўртасида ҳамкорликнинг ҳуқуқий механизми қандай даражадалигига, тўртинчидан, ушбу ҳамкорликни ташкил этувчи кадрларнинг тайёргарлик даражасига боғлиқ. Профилактика инспекторининг фуқароларнинг хуқуқий онги ва хуқуқий маданиятини юксалтиришда ҳуқуқбузарликлар профилактикасини бевосита амалга ошириувчи органлар ва муассасалар билан хамкорлигининг объекти кенг жамоатчиликдир. Хусусан, маҳалла аҳолиси, меҳнат жамоалари (корхона, муассаса, ташкилотлар ходимлари), 55 DEVELOPMENT AND INNOVATIONS IN SCIENCE International scientific-online conference вояга етмаганлар жамоаси (мактаб, коллеж ва академик лицейлар), ёшлар жамоаси ва бошқалар. Фуқароларнинг хуқуқий онги ва хуқуқий маданиятини юксалтириш профилактик тадбирларнинг амалга оширилиши жараёнида барчага бир ҳил равишда етказиб берилиши билан ажралиб туради 14 . Профилактика инспекторининг фуқароларнинг хуқуқий онги ва хуқуқий маданиятини юксалтиришда бошқа давлат органлари билан хамкорликда фаолиятини ташкил этишда ҳуқуқбузарликларнинг содир этилиш сабаблари ва уларнинг содир этилишига имкон берган шарт-шароитларни аниқлашга қаратилган тадбирлар мухим ўрин тутади. Чунки бу жараёнда ҳудуддаги ёки маълум бир гуруҳлар ўртасидаги муаммолар, низолар ва ҳуқуқбузарликларнинг умумий кўриниши таҳлил этилади; иккинчидан, ҳуқуқбузарликлар профилактикасининг чора-тадбирларини тўғридан-тўғри амалга ошириш киради, масалан, фуқаролар билан учрашувлар ташкил этиш, маърузалар ўқиш, тарғибот- ташвиқот ишларини ташкил этиш ва амалга ошириш кабилар. Профилактика инспекторининг фуқароларнинг хуқуқий онги ва хуқуқий маданиятини юксалтиришда ҳуқуқбузарликлар профилактикасини бевосита амалга ошириувчи органлар ва муассасалар билан хамкорликдаги фаолиятининг асосий йўналишлари қуйидагилардан иборат: - ҳуқуқбузарликлар профилактикасининг чора-тадбирларини ташкиллаштириш ва ўтказиш жараёнига, ички ишлар органлари соҳавий хизматлари, ҳуқуқбузарликлар профилактикасини бевосита амалга оширувчи бошқа орган ва муассасалар ҳамда фуқароларнинг ўзини ўзи бошқ