TOSHKENT SHAHRIDAGI MANNON UYG‘UR KO‘CHASINING TRANSPORT-EKSPLUATATSION KO‘RSATKICHLARINI BAHOLASH.

Аннотация

This article describes the transport-operational indicators of the city streets, and the transport-operational indicators include the following: • Roughness of the road surface; • Durability of road pavement; • Coefficient of adhesion of the coated wheel; 17 MODELS AND METHODS IN MODERN SCIENCE International scientific-online conference • The speed of cars. Keywords: Speed of movement, transport-operational, composition of movement, density, accumulated density. KIRISH: Avtomobil yo‘llarda harakat xavfsizligini ta’minlash maqsadida yo‘llarining transport-ekspluatatsiya holatini baholash ishlari olib boriladi[1]. Avtomobil yo‘llarining transport-ekspluatatsion holatini baholash yo‘l korxonalarining loyihalash yoki ilmiy-tadqiqot tashkilotlarning buyurtmasi asosida amalga oshiriladi va bunda yo‘l korxonalarining injener-texnik xodimlari va bo‘lim boshliqlari ishtirok etishadi. Avtomobil yo‘llarining transport- ekspluatatsion holatini baholashda quyidagi ko‘rsatkichlarni o‘lchash zarur:  Yo‘l to‘shamasi ravonligi[3,7,9].  Yo‘l to‘shamasi mustahkamligi.  Avtomobil g‘ildiragining qoplama bilan ishlashish koeffitsienti;  Avtomobillar tezligi[5]. Quyida M.Uyg‘ur ko‘chadagi avtomobillarning harakat tezligini aniqlash natijalarini keltirib o‘tamiz. TADQIQOT NATIJALARI: Harakat tezligini o‘lchash ishlari Mannon Uyg‘ur ko‘chasining, Harakat tezligi yuqori bo‘lgan va qoplama holati yomon joylari biri bo‘lgan, Suzuk ota masjidi qarshisida 50 m uzunlikdagi yo‘l uchastkasida olib borildi. M. Uyg‘ur ko‘chasidagi avtomobil transport vositalarining tezligi jadvali va taqsimot egriligi grafigi. 1-jadval Tezlik turkumlari Tezlik Zichlik % Yig‘ilgan zichlik (%) (km/soat) takrorlanishi 20-25 1 0,8 0,8 26-30 9 7,5 8,3 31-35 14 11,7 20,0 36-40 22 18,3 38,3 41-45 25 20,8 59,2 46-50 18 15,0 74,2 51-55 14 11,7 85,8 56-60 11 9,2 95,0 61-65 6 5,0 100,0 Izoh. M.Uyg‘ur ko‘chasida Suzuk ota masjidi ro‘parasida 50 m masofada oqimning tezliklari o‘rganilganda shu narsa ma’lum bo‘ldiki, eng ko‘p takrorlangan tezlik – modal tezlik 41-45 km/soat tezlikda kuzatildi. 18 MODELS AND METHODS IN MODERN SCIENCE International scientific-online conference 25,00 20,00 15,00 т а о с 10,00 / м к 8 4 5,00 0,00 20-25 26-30 31-35 36-40 41-45 46-50 51-55 56-60 61-65 1-rasm. Harakat tezligining zichligi grafigi Izoh. Suzuk ota masjidi ro‘parasida o‘lchangan oqimdagi avtomobillar tezligiga binoan oqimda eng ko‘p takrorlangan tezlik 48 km/soat ni tashkil etdi. 120,00 100,00 95,69 100,00 87,07 75,86 80,00 55,17 60,00 36,21 40,00 18,97 20,00 7,76 1,72 0,00 20-25 26-30 31-35 36-40 41-45 46-50 51-55 56-60 61-65 2-rasm. Harakat tezligining yig‘ilgan zichligi grafigi Izoh. Grafikga ko‘ra 15%, 50%, 85%, 95 % lardagi ta’minlanganlik tezliklar mos ravishda 30-15 km/soat, 40-41 km/soat, 50-51 km/soat, 55-56 km/soat ni tashkil etdi. M.Uyg‘ur ko‘cha bo‘laklarini “Xavfsizlik koeffitsienti” usuli yordamida ko‘chaning xavflilik darajasini aniqlash. Avtomobil yo‘lining xarakatlanish uchun xavflilik darajasini aniqlash yo‘ldan foydalanishda, xarakatni to‘g‘ri tashkil qilishda, shuningdek, xarakat xavfsizligini oshirish yuzasidan tavsiyalar ishlab chiqishda yoki yo‘lni ta’mirlashda birlamchi asosiy tayanch ma’lumot bo‘lib xisoblanadi. Xarakat xavfsizligi jihatidan yo‘l bo‘laklarini baxolash usullaridan piri prof. V.F.Babkov tomonidan ishlab chiqilgan xavfsizlik koeffitsentidir. 19 MODELS AND METHODS IN MODERN SCIENCE International scientific-online conference Xavfsizlik koeffitsienti deb yo‘lning aniq bir qismidagi harakat tezligining 20 К И С shu qismga kirib kelishdagi eng yuqori tezlikka nisbatiga aytiladi V К И Р К Х  V К И С / V К И Р ; 2-jadval Xavfsizlik koeffitsientlari  0,4 0,4-0,6 0,6-0,8  0,8 Yo‘l bo‘lagining Amalda Juda xavfli Xavfli Kam xavfli xavflilik darajasi xavfsiz Avtomobil yo‘lining xavfli bo‘laklarini xavfsizlik koeffitsenti bilan quyidagi jadvaldagi qiymatlardan foydalanildi. 3-jadval PK № Km V К И Р PK V К И С К Х 1 2+20 58 2+70 49 0,85 2 2+90 57 3+40 46 0,81 6 3 6+10 55 6+60 44 0,80 4 7+35 61 7+85 52 0,85 Izoh. Xavfsizlik koeffitsenti usulida ko‘rilganda ushbu ko‘chada xavflilik darajasi amalda xavfsizdir. XULOSA VA TAVSIYALAR: M.Uyg‘ur ko‘chasi bo‘ylab harakat xavfsizligini ta’minlash bo‘yicha ishlab chiqilgan tavsiyalar. M. Uyg‘ur ko‘chasida o‘tkazilgan kuzatuv-o‘lchov ishlari natijasida ko‘chaning transport-ekspluatatsion ko‘rsatgichlari va ko‘cha bo‘laklarining xavflilik darajasini aniqladim va quydagi tavsiyalarni ishlab chiqildim. 1. M. Uyg‘ur ko‘chasida avtomobillarni harakatini to‘g‘iri tashkil qilish va og‘ir yuk avtomobillarni harakatini cheklash[6], 2. M. Uyg‘ur ko‘chasida diagnostika ishlarini o‘z vaqtida bajarish, 3. Ko‘chaning transport-ekspluatatsion ko‘rsatgichlarini vaqtida baholab borish[3,7,9]. 4. Bahorgi kuzgi va qishgi saqlash ishlarini doimoiy bajarib borish. 5. Ta’mirlash ishlarida sifatli materiallardan foydalanish[4]. M. Uyg‘ur ko‘chasidagi kesishma va tutashmalarda harakatni to‘g‘iri tashkil etish[8] Foydalanilgan adabiyotl