Ma'lumotlar bazalarining – biznesni tashil etish va samaradorligini oshirishdagi roli

Аннотация

Hozirgi vaqtda katta hajmdagi ma'lumotlar bilan ishlaydigan kompaniyalar ma'lumotlarni uzatish, qayta ishlash va tahlil qilish uchun ko'plab vositalarni faol ravishda ishlab chiqmoqdalar va takomillashtirishmoqdalar. Ushbu maqolada ko‘chmas mulk ob‘ektlarini oldi – sottisida e‘tiborga olish kerak bo‘lgan atributlarni ilmiy nuqtai nazardan tanlash metodikasi ishlab chiqish zarurligi ta‘kidlanadi. Bu atributlardan iborat berilganlar bazasi bo‘yicha yaxshi ma'lumotlarga ega bo'lish ko‘chmas mulk biznesini samarali tashkil etishda asosiy informatsiya bo‘lib xizmat qiladi. Kalit so'zlar: ma'lumotlar bazalari, biznes analitikasi, biznesni rivojlantirish strategiyalari, axborot texnologiyalari, ma'lumotlarni tahlil qilish. Biznesni rivojlantirishda ma'lumotlar bazalarining roli Ma'lumotlar bazalari o'nlab yillar davomida zamonaviy firmalarning biznes jarayonlarida asosiy rol o'ynab kelmoqda. Kompaniyalar o'z mahsulot va xizmatlarini elektron ko'rinishda taqdim etishlaridan qat'i nazar, ma'lumotlar bazasidan foydalanadilar yoki oflayn rejimda ishlaydilar. Ma'lumotlar bazasida har xil turdagi ob'ektlar (nomlar), hodisalar (operatsiyalar), odamlar (xodimlar) va joylashuvlar haqidagi ma'lumotlar mavjud [2]. So'nggi bir necha o'n yilliklarda ma'lumotlar bazalarining ahamiyati ortib bordi, chunki mavjud ma'lumotlar miqdori hisoblash texnikasi ixtiro qilinganidan beri juda katta sur'atlarda o'sdi. Lekin ma'lumotlar bazalarida nafaqat yangi ma'lumotlar yaratiladi va saqlanadi. Mavjud ma'lumotlar hajmini raqamlashtirish fan va ishlab chiqarishning turli sohalarida ham, san'at, gumanitar va ijtimoiy fanlarning ko'plab sohalarida qo'llaniladi [1]. Shuning uchun katta hajmdagi ma'lumotlar bilan muvaffaqiyatli ishlash uchun ma'lumotlar bazalari bilan qanday ishlashni va ma'lumotlarga asoslangan biznes strategiyalarini qanday ishlab chiqishni bilish kerak. Ma'lumotlar bazasi turlari Hozirgi vaqtda tuzilishi va maqsadiga ko'ra bir-biridan farq qiluvchi 3 xil ma'lumotlar bazalari mavjud [1]. Relyatsion ma'lumotlar bazalari jadvallar to'plamidan iborat bo'lib, unda ma'lumotlarni jadvallarni qayta tiklamasdan turli usullar bilan guruhlash mumkin. Bunday ma'lumotlar bazalari ma'lumotlarni qidirish va tahlil qilish ustida ishlashda juda qulaydir. Ulardan foydalanish uchun maxsus boshqaruv tizimlari ixtiro qilinadi. Ushbu turdagi ma'lumotlar bazasi bilan o'zaro ishlash uchun Structured Query Language (SQL) deb nomlangan so'rovlar va boshqaruv tili ishlab chiqilgan. Tarmoqli ma'lumotlar bazalari ma'lumotlarni va ular o'rtasidagi munosabatlarni shunday saqlaydiki, ma'lumotlar bazasidagi har bir yozuv boshqa ma'lumotlar bo'laklariga havolalar tarmog'iga ega. Ierarxik ma'lumotlar bazalari daraxt tuzilishiga ega bo'lib, unda har bir yozuv yana bir nechtasi bilan bog'langan. Bunday tuzilma juda vizual va mantiqiy ravishda qurilgan va tarmoq ma'lumotlar bazasiga qaraganda aniqroq va tushunarli ko'rinadi. Ierarxik va tarmoq ma'lumotlar bazalari SQL so'rovlar tilidan foydalanishni talab qilmaydi. Shuning uchun ular No-SQL ma'lumotlar bazalari deb ataladi. Ular katta hajmdagi ma'lumotlarni to'playdigan va tahlil qiladigan kompaniyalar tomonidan faol foydalaniladi. Netflix va Hulu kabi multimedia kontent provayderlari o'z xizmatlariga bir vaqtda yuzlab million obunachilarga xizmat ko'rsatadilar, Apache Cassandra nomli No-SQL ma'lumotlar bazasidan foydalanadilar. Ma'lumotlar bazalari bilan ishlashda ma'lumotlar to'plamining sifatini aniqlash Sifatli tayyorlangan ma'lumotlar to'plamlari to'liq bo'lmagan, ahamiyatsiz va tizimlashtirishga yaroqli bo'lmagan "keraksiz ma'lumotlar" mavjudligini istisno qiladi [4]. Keraksiz ma'lumotlar yetishmayotgan yoki takroriy yozuvlarni ham o'z ichiga oladi. Agar bunday past sifatli ma'lumotlar to'plami tahlil qilinsa, bunday tahlil natijasi noto'g'ri bo'ladi. Shuning uchun yuqori sifatli natijalarga erishish uchun tahlilchilar ish uchun ma'lumotlar to'plamini tayyorlashlari kerak. Tayyorgarlik jarayoni noto'g'ri, to'liq bo'lmagan yoki ziddiyatli 133 ma'lumotlarni tuzatish yoki olib tashlashni o'z ichiga oladi [2]. Yuqorida tavsiflangan tarzda tashkil etilgan ma'lumotlar to'plamlari bilan tahlilchilar tavsiflovchi, bashoratli ma'lumotlar yondashuvlaridan aniq natijalarni kutishlari mumkin. Biznesni rivojlantirishda ma'lumotlar bazalaridan foydalanish Kompaniyalar o‘zlarining to'laqonli va aniq ma'lumotlar bazalari yaratilganligi tufayli ular o'z mijozlariga yuqori sifatli xizmat ko'rsatish va shu bilan birga xarajatlarni kamaytirish va daromadlarni oshirish uchun biznes jarayonlarini optimallashtirishga qodir. Har qanday biznesda bunday ma'lumotlar bazalariga ega bo'lish – katta foydani kafolatlaydi. Amazon Prime, Apple Plus, Netflix kabi striming xizmatlari har kuni millionlab odamlarga ko'ngilochar video kontentini taqdim etadi. O'z ishlarida ular foydalanuvchi ma'lumotlarini keyinchalik tahlil qilish va foydani oshirish uchun jamlaydi, saqlaydi va boshqaradi. Bunday xizmatlar uchun obunaga bo'lgan qiziqishni yo'