XALQARO HUQUQDA AYOLLARNING O'RNI

Аннотация

This article analyzes global developments in international law aimed at protecting the role and rights of women. The article examines the regulatory reforms implemented, 5 41 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 11 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ especially in the field of eliminating discrimination against women, ensuring gender equality and protecting women in international courts. Documents such as UN Resolution 1325 and the Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination Against Women (CEDAW) have been instrumental in protecting the social, political and economic rights of women. Within the framework of international law, crimes against women, especially sexual violence in war, are increasingly being prosecuted in international courts and new mechanisms have been introduced. The article also analyzes the achievements and challenges of increasing the participation of women in international law and strengthening legal assistance for them. The purpose of the study is to evaluate the effectiveness of measures aimed at strengthening the position of women in international law and ensuring gender equality. Key words: gender equality, discrimination, women in international law, crimes against women. I.Kirish Xalqaro huquqning rivojlanishi, ayniqsa ayollar huquqlarini himoya qilish borasida sezilarli o'zgarishlarga olib keldi. Yaqin o'n yilliklar davomida global miqyosda ayollarning huquqlarini ta'minlash uchun bir qator muhim normativ hujjatlar va siyosatlarda o'zgarishlar amalga oshirildi. Ammo, xalqaro huquq sohasida ayollarning o'rni hali ham to'liq amalga oshirilgan deb aytish qiyin. Ko'plab mamlakatlar, ayniqsa rivojlanayotgan davlatlarda, ayollarning huquqlarini himoya qilishda sezilarli qiyinchiliklarga duch kelmoqdalar. Ayollarga nisbatan diskriminatsiya, jinsiy zo'ravonliklar va urushda ayollarning o'z huquqlaridan foydalana olmasligi kabi masalalar haligacha dolzarb muammolarni tashkil etadi. Xalqaro huquqning ushbu sohasidagi islohotlar, asosan, ayollarni ijtimoiy va siyosiy jarayonlarda ishtirok etishini ta'minlash, urush va tinchlik jarayonlarida ayollarning roli va huquqlarini himoya qilishga qaratilgan. Shuningdek, maqolada gender tengligini ta'minlash uchun xalqaro darajada amalga oshirilgan islohotlarning samaradorligi baholanadi va bu borada kelgusida amalga oshirilishi zarur bo'lgan chora-tadbirlar va qonunchilikdagi bo'shliq va muammolar tahlil etiladi. Ayollarga qarshi jinoyatlar, urushda gender asosidagi zo'ravonliklar va ayollarni xalqaro huquq doirasida to'liq himoya qilish bo'yicha kelajakda olib boriladigan ishlar nafaqat huquqiy, balki siyosiy va ijtimoiy islohotlar bilan ham bog'liqdir. Shu bilan birga, ayni paytda ayollarni himoya qilishning global va mahalliy miqyosdagi murakkabligi davom etmoqda va bu masala barcha mamlakatlar uchun dolzarbdir.[3] II.Usullar Ushbu tadqiqot sifatli (kvalitativ) tahlil metodiga asoslanadi. Tadqiqot maqsadi — xalqaro huquqda ayollarning huquqlarini himoya qilishda erishilgan yutuqlarni va mavjud muammolarni aniqlash, shuningdek, bu jarayonda amalga oshirilgan normativ islohotlarning samaradorligini baholashdan iboratdir. Tadqiqotda quyidagi metodologik yondashuvlar ishlatilgan: 1.Normativ hujjatlar tahlil: Tadqiqotning asosiy manbalaridan biri sifatida xalqaro huquq doirasida qabul qilingan hujjatlar, konvensiyalar va rezolyutsiyalar tahlil qilindi. Bunga BMTning 1325-raqamli rezolyutsiyas, Ayollarga nisbatan diskriminatsiyani bartaraf etish to'g'risidagi konvensiya (CEDAW), va boshqa xalqaro huquqiy hujjatlar kiritilgan. 5 42 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 11 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ Bu hujjatlar, ayollarning huquqlarini himoya qilish va gender tengligini ta'minlashda qabul qilingan asosiy normativ hujjatlar hisoblanadi. 2. Qiyosiy tahlil: Ayollarning huquqlarini himoya qilishga qaratilgan xalqaro huquqiy amaliyotlarning samaradorligini baholash uchun, turli mamlakatlardagi huquqiy tizimlar va normativ hujjatlarning amalga oshirilishini qiyoslash amalga oshirildi. Tadqiqotda rivojlangan va rivojlanayotgan davlatlardagi farqlar va xususiyatlar tahlil qilindi. 3. Adabiyotlarni o'rganish: Tadqiqotda xalqaro huquq va gender tengligi bo'yicha ilmiy adabiyotlar, maqolalar va kitoblar asosida nazariy asoslar shakllantirildi. Xalqaro huquqdagi o'zgarishlar va ayollarga nisbatan huquqiy himoya tizimining evolyutsiyasini tushunish uchun keng ilmiy manbalar tahlil qilindi. Tadqiqot davomida olingan natijalar asosida, ayollarning huquqlarini himoya qilishda xalqaro huquqning roli va amaldagi islohotlarning samaradorligi baholandi. Bu metodologik yondashuvlar orqali, ayollarga nisbatan gender asosidagi diskriminatsiyani kamaytirish va ularni xalqaro darajada himoya qilish borasida qabul qilingan huquqiy normativ hujjatlarning amaliy ahamiyati tahlil qilindi. III.Natijalar Tadqiqot davomida xalqaro huquqda ayollarning