Создание благоприятной деловой среды для развития малого бизнеса и частного предпринимательства в регионах (на примере Наманганской области)

Аннотация

The article analyzes the main macroeconomic indicators of the Namangan region. There are also suggestions on increasing the economic efficiency of the region. Key words: specialization, complexity, mass, region, employment, infrastructure. Иқтисодиёт ва таълим / 2020 № 5 132 КИЧИК БИЗНЕС ВА ХУСУСИЙ ТАДБИРКОРЛИК Наманган вилоятининг ижтимоий-иқти- кичик бизнес субъектларининг улуши мос ра- содий салоҳияти, ҳозирги даврдаги тараққиёт- вишда 85,0 фоиздан 99,2 фоизга кўпайди. да эришаётган ютуқларини Ўзбекистон Респуб- Кичик бизнес субъектлари томонидан ликасининг Президенти Ш.Мирзиёев қуйидаги- амалга оширилган импорт амаллари 28,4 млн. ча таърифлайди: “Наманган вилояти юртимиз- долларни ташкил этиб, 2018 йилга нисбатан нинг тез ва илдам тараққий этиб бораётган 100,0 фоизга бажарилиши ҳамда туман жами ўлкаларидан бири саналади[2]. Дарҳақиқат, импортдаги улуши 100,0 фоизга етди (2015 кейинги йилларда Наманган вилоятида ҳам йилда жами импортдаги улуши 94,5 %ни таш- кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик субъ- кил этган). ектлари сони йилдан-йилга кўпайиб бормоқда. Ҳисобот даврида кичик бизнес субъект- Масалан, ўтган йили 1650 дан ортиқ янги ки- лари томонидан 2855 та янги иш ўринлари яра- чик бизнес субъекти ташкил этилиб, уларнинг тилиб, кичик бизнес соҳасида банд бўлганлар умумий сони 15731 тага, вилоят ялпи ҳудудий сони 63,4 минг кишига етди. маҳсулотдаги улуши 80,2 фоизга, саноатдаги Айни пайтга келиб, вилоятда фаолият улуши 61,9 фоизга етди. Ҳудудда кичик бизнес юритаётган кичик бизнес ва хусусий тадбир- ва хусусий тадбиркорликни жадал ривожланти- корлик субъектларининг сони 15,5 мингтадан риш, рағбатлантириш ва қўллаб-қувватлаш ошди. Буларнинг замирида юртимизда тадбир- мақсадида жорий йилнинг 2019 йилнинг корлик соҳаси ривожи йўлида узоқни кўзлаб январь-март ойлари давомида 95 млрд.сўм ҳаётга татбиқ этилаётган кенг кўламли тадбир- миқдорида кредит маблағлари ажратилган. лар, аввало, мазкур йўналишда қабул қилинган Кичик бизнеснинг иқтисодиёт тармоқла- қонун ва қонуности ҳужжатлари, ҳуқуқий кафо- ридаги улушини таҳлил қилинганда соҳанинг латлар турганини англаш қийин эмас. Жорий саноат соҳасидаги улуши 79,1 %ни, қишлоқ йилнинг шу кунига қадар Наманган вилоятида хўжалигидаги улуши 99,5 %, қурилиш ишлари- “Оилавий тадбиркорликдан мустаҳкам оилага” да 100,0 %, чакана савдода 94,2 %, пуллик хиз- лойиҳаси доирасида 32 нафар хотин-қизларга матда 65,0 %ни ташкил этди[3]. тижорат банкларидан жами 435 млн. сўм Наманган тумани мисолида тахлил қила- миқдорида имтиёзли кредитлар ажратилди. диган бўлсак, 2019 йил 1 январ ҳолатига жами Натижада 101 та янги иш ўринлари яратдилар. 1389 та кичик Бугунги кунда вилоятда мазкур лойиҳа дои- бизнес субъектлари (фермер хўжаликла- расида олиб борилаётган кенг кўламли ишлар рисиз) руйхатга олинган бўлиб, бу кўрсаткич давом этмоқда. Хусусан, хотин-қизларни тад- 2017 йилга нисбатан 103,0 фоизга ортди. биркорликка жалб қилиш, уларнинг иқтисо- Туманда 2018 йилда кичик корхоналар дий-ҳуқуқий билмларини бойитишга қаратил- томонидан экспортга чиқарилган маҳсулотлар ган турли ўқув семинарлари, давра суҳбатлари ҳажми 2017 йилнинг мос даврига нисбатан 4,9 ташкил этилиб, асосан, маҳаллалардаги уйда маротабага ортиб, 29,8 млн.долларни ташкил ўтирган опа-сингилларимизни, вақтинча ишсиз этди. Бунинг натижасида туман экспортидаги бўлган хотин-қизларни қамраб олишга эътибор қаратиляпти. 1-жадвал Наманган вилояти ҳудудлари бўйича рўйхатдан ўтган кичик тадбиркорлик субъектлари сони тўғрисида маълумот (деҳқон ва фермер хўжаликларидан ташқари) 1 январь ҳолатига, бирликда 2019 й.1- 2012 й. 2013 й. 2014 й. 2015 й. 2016 й. 2017 й. 2018 й. январь холатига Вилоят бўйича: 11872 12870 14105 14475 14447 15122 15731 16524 жумладан: Мингбулоқ 458 500 524 488 466 488 521 558 Косонсой 726 813 872 878 894 884 896 895 Наманган 845 914 1001 1028 1059 1150 1275 1389 Норин 357 434 501 505 447 525 546 572 Поп 688 763 871 910 925 983 986 924 Тўрақўрғон 588 717 809 825 833 902 961 967 Уйчи 576 627 656 665 662 702 755 761 Учқўрғон 676 754 813 800 778 778 747 764 Чортоқ 597 681 631 612 608 647 722 731 Чуст 915 986 1121 1128 1214 1309 1306 1318 Янгиқўрғон 493 571 648 605 597 615 675 691 Наманган ш. 4953 5110 5658 6031 5964 6139 6341 6954 Манба: Вилоят статистика бошқармаси маълумотлари асосида тузилди. Иқтисодиёт ва таълим / 2020 № 5 133 КИЧИК БИЗНЕС ВА ХУСУСИЙ ТАДБИРКОРЛИК Вилоят миқёсида ҳудудлар бўйича рўй- Наманган вилоятида келгуси беш йилда уму- хатдан ўтган кичик тадбиркорликсубъектлари мий фойдаланишдаги 198 км. йўл рекон- сони жорий йилда 16524 тани ташкил этиб, струкция қилинади ва таъмирланади, 75 км. ўтган йилга нисбатан 793 тага, 2015 йилга нис- йўл кенгайтирилади. Шунингдек, 2 та йирик батан эса 1402 тага ошган. кўприк қурилиб, 12 та мавжуд кўприклар Вилоятда хусусий ва якка тадбиркорлик реконструкция қилинади. Қишлоқ жойларда субъектларини ривожлантиришга алоҳида ичимлик суви тармоқларини кенгайтириш ва эътибор қаратилиши натижасида, ҳудуд миқё- модернизация қилиш дастури ишлаб чиқил- сида тадбиркорликнинг маз