Направления повышения инвестиционной привлекательности регионов

Аннотация

Ушбу мақолада ҳудудларга инвестициялар жалб қилишнинг ўзига хос хусусиятлари, аҳамияти очиб берилган. Инвестициялар жалб қилишнинг ҳудудий ҳолати таҳлил қилиниб, инвестицион фаолликни ошириш йўналишларни ривожлантириш бўйича таклифлар асосланган. Таянч тушунчалар: инвестиция, ҳудуд, инвестициявий сиёсат, инвестициявий салоҳият, хорижий инвестициялар, эркин иқтисодий зоналар. Аннотация. Данная статья раскрывaется специфику и важность привлечения инвестиций в регионы. Проанализирована региональная ситуация привлечения инвестиций и обоснованы предложения по развитию направлений повышения инвестиционной активности. Ключевые слова: инвестиции, регион, инвестиционная политика, инвестицоонная потенциал, иностранные инвестиции, свободные экономические зоны. Annotation. In this article it will be revealed that the importance of special characteristics of attracting investment in particular regions. It is based on offers in terms of the way which improve actives of investment and applying the investment regionally is analysed. Key words. Investment, region, investing policy, investing capability, foreign investment,free economic zone Ҳозирги кунда жаҳон амалиётида инвес- билан инвестицияларни фаол жалб қилишга ва тициялардан самарали фойдаланиш, ҳар бир улардан оқилона фойдаланишга қаратилган. Бу ҳудуднинг инвестицион жозибадорлигини борадаги вазифанинг аҳамиятини Ўзбекистон оширишга қаратилган мақсадли стратегияла- Республикасининг Президенти[2] ҳам алоҳида рини ишлаб чиқиш, фаол инвестицион сиёсат кўрсатиб берди “Энг асосийси, бу ислоҳотлар юритиш борасида энг долзарб масалалардан натижасида халқимиз учун фаровон ва муносиб бири ҳисобланади. Инвестициялар самарадор- турмуш шароитини яратиб беришимиз керак. лигини оширишнинг мақбул механизмини Одамларимиз етарли даромад топиши учун энг излаб топишда нисбатан қисқа вақт ичида қулай бизнес ва инвестиция муҳитини шакл- иқтисодий жиҳатдан катта натижаларга эриш- лантириб, янги-янги корхоналар ва иш жойла- ган ривожланаётган мамлакатлар тажрибаси рини кўпайтиришимиз зарур”. Иқтисодиётни ҳам алоҳида аҳамияга эга. Янги индустриал модернизациялашнинг ҳозирги даврида мам- мамлакатлар[1] Гонкон, Сингапур, Жанубий лакатимизда амалга оширилаётган инвестиция Корея, Тайван амалиёти шуни кўрсатмоқдаки, соҳасидаги ислоҳотлар иқтисодий барқарор- иқтисодий ўсиш даражаси 10 % дан юқори кўр- лик, таркибий тузилмалар ислоҳотини белги- саткич қайд қилинган даврда мамлакат иқтисо- ловчи муҳим омил ҳисобланади. Аҳоли тур- диётига киритилган инвестициялар салмоғи муш фаровонлигини ўсиши, иқтисодий ўсиш ялпи ички маҳсулот (ЯИМ)га нисбатан 35-40 % суръатларини ошириш, иш ўринларини яра- ни ташкил этган бўлиб, уларнинг катта қисми тишга хизмат қилувчи фаол инвестиция сиёса- ички инвестициялар ҳисобига тўғри келган. тини ишлаб чиқиш ва уни ҳудудларда изчил Ўзбекистон Республикасида иқтисодиёт- амалга ошириш иқтисодий сиёсатнинг энг нинг устувор тармоқларини ривожлантириш муҳим вазифаларидан бири ҳисобланади. учун инвестицияларни жалб қилиш сиёсати – Инвестициялар ва ташқи савдо вазирли- мавжуд маблағлардан, вақт ва имкониятлардан ги маълумотлари[3] бўйича 2019 йил давомида тўғри фойдаланиш, мамлакат иқтисодиётини барча молиялаштириш манбалари ҳисобидан юксалтириш, унинг жаҳон иқтисодий тизимига инвестицияларни ўзлаштириш ҳажми 220,7 интеграциялашувини рағбатлантириш йўли трлн. сўмга етказилиб, тасдиқланган йил прог- Иқтисодиёт ва таълим / 2020 № 5 67 ИННОВАЦИЯ ВА ИНВЕСТИЦИЯ нозига нисбатан 2 барорбар ўсди. Асосий ва корхоналар молиявий таъминланганлик да- капиталга инвестициялар ҳажми 189,9 трлн. ражаси, ҳудудда истиқомат қилувчиларнинг хў- сўмни, 2018 йил кўрсаткичларига нисбатан жалик фаолиятидаги иқтисодий кўрсаткичлар, ўсиш даражаси эса 1,3 баробарни ташкил этди. соҳа, тармоқларни инвестицион юридик шарт- Асосий капиталга инвестициялар ҳажмининг шароитлари ишлаб чиқаришнинг алоҳида ялпи ички маҳсулотдаги улуши 2018 йилда 30 омилларидан фойдаланиш тартиби ва бошқа- фоиздан амалдаги 36,2 фоизга қадар ўсди лар ҳам ҳал қилувчи аҳамиятга эга. Ҳудудлар- (умумий инвестициялар ҳажмининг ялпи ички даги инвестиция жараёнларининг таҳлилла- маҳсулотдаги улуши 2019 йил натижалари ри[4]: биринчидан, чет эл инвестициялари ва билан 42,1 фоизни ташкил этди. кредитларни жалб қилиш ва ўзлаштириш жа- Инвестициялаш учун асосий объект бу раёни ҳудудлар бўйича нотекисдир; иккинчи- ҳудудларнинг инвестицион салоҳияти ҳисобла- дан, банк сектори инвестиция жараёнидан бу- ниб, танланган ҳудуднинг ишлаб чиқариш тунлай ташқарида бўлиб ҳудудлардаги корхо- омили билан таъминланганлик даражаси, аҳо- наларнинг инвестиция фаоллигига сезиларли лининг истеъмол талаби сингари кўрсаткич- таъсир кўрсатмайди. Бу борада таъкидлаш ло- ларнинг ривожланишига боғлиқ. Бунда ҳудуд- зимки, ҳудудлар миқёсида асосий капиталга нинг ижтимоий-иқтисодий ривожланиши, та- киритилган инвестицияларда ҳудудлар улуши- биий ресурслар билан таъминланганлик, меҳ- нинг ўзгариши бир-биридан кескин фарқла- нат ресурслари ва уларнинг рақобатбардошли- нади (