ÕSMIRLAR HAYOTIDA PSIXOLOGNING O’RNI VA AHAMIYATI

Аннотация

ushbu maqola psixologning zamonaviylikning o'rni va ahamiyatiga bag'ishlangan. Psixolog bolalarning psixologik salomatligini qo'llab-quvvatlaydi va ularning shaxsiyatini rivojlantirish va moslashish jarayonlarida yordam beradi. Maqola psixologlarning osmirlar bilan ishlash usullari, ular beradigan imtiyozlar va ularning muhim jihatlariga e'tibor qaratadi. Kalit so’zlar: Psixolog, o'smirlik davri, shaxsiyatni rivojlantirish, psixologik yordam, moslashish, maslahat. Psixologlar osmirlar hayotida muhim rol o'ynaydi. Voyaga etganlik davri - bu shaxsning o'ziga xosligini izlash, hissiy tebranishlar va moslashish jarayonlari jadal kechadigan davr. Psixologlar bolalarning psixologik salomatligini himoya qilish va yaxshilashda, ularni moslashish jarayonlarida qo'llab-quvvatlashda muhim rol o'ynaydi. - Psixologning yordami va ko'rsatmasi: Psixologlar bolalarning hissiy va psixologik ehtiyojlarini tushunadilar va ularga yordam va yo'l-yo'riq ko'rsatadilar. Bunday yordam bolalarning shaxsiyatini rivojlantirishga ijobiy hissa qo'shishi mumkin. - Moslashuv jarayonida psixologik yordam: Ösmirlar moslashish jarayonida turli qiyinchiliklarga duch kelishi mumkin. Psixologlar ushbu jarayon davomida psixologik yordam ko'rsatish orqali bolalarga inqirozlarni boshqarish va etuklikka yordam berishlari mumkin. - Maslahat va terapiya: Psixologlar individual maslahat va terapiya mashg'ulotlarini tashkil qilish orqali odamlarga hissiy va psixologik muammolarni hal qilishda yordam berishlari mumkin. Psixologning osmirlar bilan ishlashi shaxslarning psixologik salomatligini himoya qilish va yaxshilashning muhim vositasidir. Ushbu jarayon davomida ko'rsatilgan yordam va yo'l- yo'riq Osmirlarga o'z shaxsiyatini rivojlantirishga, hissiy muvozanatga erishishga va moslashish jarayonini muvaffaqiyatli yakunlashga yordam beradi. Hozirgi vaqtda ko‘pchilik insonlar psixologiyani bilishi va shu bilan birga ma’lum darajada psixologik bilimlardan va psixologik o‘zgarishlardan xabardor bo‘lishalari mumkin. Masalan, ijtimoiy muhitdagi har bir inson psixologik ma’lumotlarni har xil internetdan, gazeta va jurnallardan, psixologik kitoblardan olishi mumkin. Shu o‘rinda psixologiya so‘ziga tarif berib o‘tsak, psixologiya so‘zining lug’aviy ma’nosi grekcha “psyuxe”- jon, ruh; “logos”- fan degan ma’noni bildiradi. Psixologiya fan sifatida psixik faktlar, ularning qonuniyatlari va mexanizmlarini o‘rganadi. Psixologiya asosan psixikani keng doirada tadqiq qiladi. Shunga ko‘ra psixikani yuzaga keltiruvchi asosiy psixik faoliyatlari ko‘rsatilgan. O‘smirlik davri — bu o‘zgarishlar va moslashuv zarurati bilan to‘laqonli qiyinchiliklar bilan kechadigan davrdir. O‘smirlar o‘zlarining shaxsiyati, manfaatlari va qadriyatlari to‘g'risida yangi anglashlarga ega bo‘ladilar, bu esa ularning hayotiy tajribalarida ko‘plab muammolarni keltirib chiqarishi mumkin. Bunday muammolarni samarali hal etishda psixologning roli beqiyosdir. Hozirgi zamonda o‘smirlar ko‘plab psixologik qiyinchiliklarga duch kelmoqdalar, masalan, o‘zini ifoda 4 ILM-FAN VA INNOVATSIYA ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI in-academy.uz/index.php/si etish, ijtimoiy bosim, ta'lim yuklamalari va karyera tanlovi. Psixolog o‘smirlarga ularning hissiyotlarini tushunishda, muammolarni hal etishda va salbiy odatlardan qochishda yordam berishi mumkin. Yosh psixologiyasi fani bevosita inson psixologiyasining namoyon bo‘lishi va rivojlanishini turli yoshlarda qanday kechish xususiyatlari, qonuniyatlari, mexanizmlarini o‘rganadi. Psixologik xususiyatlari namoyon bo‘lishining yosh xususiyatlari o‘rganilar ekan, shuni nazarda tutish kerakki, yosh psixologiyasida turli yosh davrlari bir biridan sezilarli farqlanadi. Bular: chaqaloqlik, ilk bolalik, maktabgacha ta’lim yoshi, kichik maktab yoshi, o‘smirlik, ilk yoshlik, yoshlik, yetuklik va keksalik davrlaridir. Bu davrlarning har biri o‘ziga xos xususiyatlarga, sifatlarga ega bo‘lib, ular bir-biridan odamning xronologik yosh ko‘rsatkichlariga ko‘ragina emas, balki shu davrda inson ruhiyatida kechadigan hodisalar, ro‘y beradigan o‘zgarishlar, uning ruhiyatidagi umumiy qonuniyatlarga ko‘ra ham farqlanadi. O‘smirlar hayotida psixolog bilan muloqot o‘ziga ishonch va mustaqillikni rivojlantirishda ahamiyatli hisoblanadi. Psixologning to‘g'ri yo‘naltirish va maslahatlari bilan o‘smirlar o‘zlarini yanada yaxshi tushuna boshlaydilar va ijtimoiy vaziyatlarda samarali qarorlar qabul qilish ko‘nikmalarini rivojlantira oladilar. Psixologga murojaat etish o‘smirlar uchun yangi imkoniyatlar ochadi, ularni o‘zlarining ruhiy salomatliklari va shaxsiy o‘sishlari yo‘lida qo‘llab-quvvatlaydi. Bu esa, o‘z navbatida, ularning hayoti va atrofdagilar bilan munosabatlari sifatini yaxshilashda muhim qadam bo‘ladi. Bola katta odamning, sizning xafa ekaningizni, aslida uni yaxshi bola deb bilishingizni his etish lozim. Bola bilan o‘g`rilik muammosini hal etayotib ma‘naviy ong har bir inson o‘y-xayoli va faoliyatini keng belgilashini unutmaslik lozim. Uni o‘zganing mulkini hurmat qilishga, o‘zinikini as