YASHIL IQTISODIYOT VA BARQAROR RIVOJLANISH

Аннотация

This article examines the interplay of green economics and sustainable development. The green economy is considered a bright and ideal model of sustainable economic development, which affects all aspects of life. In recent years, its concept has emerged due to its importance in reducing the manifestations of poverty and poverty and improving the lifestyle of the population and increasing the level of well-being. It should be noted that to activate the sustainable development process, it is possible to achieve it by implementing a green economy program and creating a healthy environment. It provides for the effective use of material and human resources, the support for the creation of "green jobs", the granting of the right to use resources belonging to oneself to future generations with the rational use of all natural resources, and ensuring a fair distribution of wealth. 10 ILM-FAN VA INNOVATSIYA ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI in-academy.uz/index.php/si Keywords: economic growth, financial stability, environment, pollution, poverty, green economy, development, investments, energy. Kirish. So'nggi yillarda yashil iqtisodiyot va uning barqaror rivojlanishga ta'sirini o'rganish ko'pgina tadqiqotchilar uchun muhim va dolzarb mavzulardan biri bo’lib hisoblanmoqda. Yashil iqtisodiyot - bu asosan mamlakat iqtisodiyotini yaxshilash va uni rivojlantirish, ekologik xavflarni kamaytirishga qaratilgan mexanizmdir. U iqlimdagi ifloslanishni kamaytirish orqali ekologiyani yaxshilaydi. Bundan tashqari, u bandlik va investitsiya imkoniyatlarini oshirishda, qashshoqlik va kambag’allikni bartaraf etishga olib keladigan moddiy va inson resurslari bilan ta'minlashda, va ijtimoiy sinflar o'rtasidagi tafovut bu esa o'z navbatida resurslarni kelajak avlodlarga ularning kelajagini ta'minlash uchun xizmat qiladigan tarzda saqlashda muhim rol o'ynaydi. Birlashgan Millatlar Tashkilotining Atrof-muhit bo'yicha Dasturi (UNEP) yashil iqtisodiyotni inson farovonligini yaxshilash, shu bilan birga ekologik xavflarni va ekologik resurslar tangisligini sezilarli darajada kamaytiradigan mexanizm deb ta’riflaydi. Oddiy qilib aytganda, bu kamroq uglerod chiqindilarini ishlab chigarishga va barcha ijtimoiy guruhlarni resurslar bilan ta’minlashga urg'u beradigan iqtisodiyot. Resurslar samaradorligi va energiya sarfini oshirish orqali ifloslanish va uglerod chiqindilarini kamaytirishga qaratilgan. [1] Yashil moliyalashtirishni rivojlantirish mamlakatimiz uchun atrof-muhitni muhofaza qilish mexanizmlarini yaratish, ekologiya sifatini yaxshilash, ifloslantiruvchi chiqindilarni nazorat qilish, yashil sanoatni rivojlantirish va ishlab chiqarish texnologiyasini rivojlantirishda rag'batlantirishning muhim asos bo’lib hisoblanadi. Yashil moliya kuchli ifloslantiruvchi korxonalarga nafaqat ishlab chiqarish va rivojlantirish usullariga yangi talablarni qo'yishi va ularni sanoat transformatsiyasi va modernizatsiyasini rag'batlantirishi mumkin, balki yashil loyihalar va yashil texnologiyalarni rivojlantirishni rag'batlantirishi, iqtisodiyot va atrof- muhitni birgalikda yaxshilashga imkon berishi ham mumkin. [2] Yashil iqtisodiyot milliy iqtisodiyotlar uchun inqirozni yengish uchun uzoq muddatli strategiya sifatida tavsiflangan. U iqtisodiyotni tiklash, qashshoqlikni bartaraf etish maqsadlari bilan bir qatorda barqaror rivojlanish uchun tabiiy boyliklardan foydalanishni ta'minlab iqtisodiy o'sish va rivojlanishni rag'batlantirishga qaratilgan hamda itimoiy rivojlanishdagi taraqqiyotni qo'llab-quvvatlaydi.[3] Material va metod. Iqtisodiyot barqarorligida yashil moliyalashtirishning roli bo’yicha dunyo olimlari tomonidan olib borilayotgan tadqiqodlarni tahlil qilish, mavzu yuzasidan barcha maʼlumotlarni to’plash, solishtirish, mantiqiy fikrlash kabi iqtisodiy tadqiqot usullaridan foydalanildi. Global iqlim o'zgarishi o'rtacha harorat ko'rsatkichining g'ayritabiiy o'sishiga olib keladi, bu esa mamlakatlarning iqtisodiy o'sish ko’rsatkichlariga salbiy ta'sir ko'rsatadi(Kahn va boshq., 2021) [4]. Boshqa tomondan, dunyo aholisining ko'payishi, ehtiyojlarning xilma-xilligi va iste'mol madaniyatining o’zgarishi hamda isrofgarchilikning ko’payishi bilan bir qatorda, qanoat, tejamkorlik, kamroq narsaga qanoat qilish va boshqalar kabi diniy-madaniy qadriyatlarning yemirilishi ham dunyoda resurslarning haddan tashqari ko’p iste'mol qilinishiga, noto'g'ri foydalanishga va atrof-muhitning ifloslanishiga olib keladi. Bu faktlar nafaqat hukumatlarninguglerod emissiyasini nazorat qilib ekologiyaga ko'proq e'tibor qaratishiga ta’sir ko’rsatadi, balki, moliya institutlari hamdaindividual investorlarning 11 ILM-FAN VA INNOVATSIYA ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI in-academy.uz/index.php/si investitsiya kontseptsiyasini o'zgartiradi. Buning natijasidayashil moliya va ekologik,ijtimoiy va boshqaruv jarayonlari jadal rivojlanmoqda. Yashil iqtisodiyot ekologik xavflari va resurslar tangisligini sezilarli darajada kamaytirishga qaratilganligi bois, past darajadagi uglerod, resurslardan ogilo