НАУЧНО-МЕТОДИЧЕСКИЕ ОСНОВЫ ЭФФЕКТИВНОСТИ ПРОИЗВОДСТВА ГРЕЦКОГО ОРЕХА В ГОРНЫХ МЕСТНОСТЯХ

Аннотация

Рыночная экономика – это экономика, основанная на свободном предпринимательстве и предпринимательстве. Поэтому для формирования и развития предпринимательства в частном секторе необходимо улучшение деловой среды в экономике и тем самым повышение рентабельности отраслей экономики, увеличение занятости населения, улучшение его благосостояния. Для достижения столь приоритетных результатов реализуемые в нашей стране экономические реформы направлены на развитие предпринимательства в частном секторе и на этой основе экономический рост и обеспечение стабильного развития национальной экономики. Ключевые слова: предпринимательство в частном секторе, экономический рост, свободное предпринимательство, формы собственности, теория добавленной стоимости, формы предпринимательства, экономическая категория, признак закономерности. III SON - MART, 2024 24-3240 Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil, 2024-yil, mart www.e-itt.uz EFFECTIVE USAGE OF THE OPPORTUNITIES PROVIDED FOR BUSINESS ACTIVITIES IN THE PRIVATE SECTOR PhD, assoc. prof. Inobatov Abror Renaissance Educational University Annotation. The market economy is an economy based on free enterprise and entrepreneurship. Therefore, for the formation and development of entrepreneurship in the private sector, it is necessary to improve the business environment in the economy and thereby increase the profitability of economic sectors, increase the employment of the population, and improve their well-being. In order to achieve such priority results, the economic reforms implemented in our country are aimed at the development of entrepreneurship in the private sector and, on this basis, economic growth and ensuring the stable development of the national economy. Key words: entrepreneurship in the private sector, economic growth, free entrepreneurship, forms of ownership, theory of added value, forms of entrepreneurship, an economic category, a sign of regularity. Кirish. Mamlakatni modernizatsiyalash va texnik hamda tehnalogik qayta qurish jarayonlari kechayotgan milliy iqtisodiyotimiz taraqqiyotinining hozirgi bosqichida real mulkdorlar sinfini shakillantirish, xususiy sektorda tadbirkorlik faoliyatini yanada rivojlantirish, aholini orasida kambagʼallikni qisqartirish va aholi turmush. darajasini oshirish borasida amalga oshirilgan chora- tadbirlardan kelib chiqgan holda tadbirkorlik faoliyatini yaratish orqali aholining umumiy bandligini hamda turmush farovonligini oshirish oʼz yechimini kutayotgan eng dolzarb muammolardan biridir. Bu bizga, iqtisodiy nazariyadan maʼlumki, kapital, ishchi kuchi, resurs va tadbirkorlik qobiliyati ishlab chiqarish omillaridan biri hisoblanadi. Shunday ekan, xususiy sektordagi tadbirkorlik faoliyatida qanchalik ishlab chiqarish va xizmat koʼrsatish hajmi oshsa bu ishchi kuchiga boʼlgan talabning oshishiga va mamlakatda yalpi daromadning hamda aholi jon boshiga daromadning oshishiga sabab boʼladi. Oʼzbekistonning barqaror rivojlanish maqsadlarini kelgusida maqsadli moliyalashtirish, xususiy sektor va tadbirkorlikni qoʼllab-quvvatlash va ragʼbatlantirish, demografik rivojlanish bilan bogʼliq milliy xususiyatlarni moslashtirish, ayollar va yoshlarni qoʼllab-quvvatlash siyosatini kuchaytirish, gender tengligi boʼyicha maʼlum salohiyat va imkoniyatlarni ochib beradi. «2022-2026 yillarda Yangi Oʼzbekistonning taraqqiyot strategiyasi»ning rivojlanish maqsad va vazifalari bilan mutanosibligi va oʼzaro bogʼliqligi muhim oʼrin kasb etadi (Farmon, 2022). Oʼzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoevning mamlakatimiz tadbirkorlari bilan ochiq muloqot shaklidagi uchrashuvda soʼzlagan nutqida taʼkidlanganidek, “Tadbirkorlik muhitini yaxshilash va xususiy sektorni rivojlantirish orqali barqaror iqtisodiy oʼsish uchun barcha sharoitlarni yaratish – eng muhim vazifamizdir”.8 Adabiyotlar sharhi. Xususiy sektordagi tadbirkorlik faoliyatini yuritishda kichik biznes va xususiy tadbirkorlik faoliyatining nazariy jihatlari va uning ijtimoiy-iqtisodiy mazmunini yoritishda alohida ahamiyatga ega boʼlgan iqtisodchi olimlar: Simonenko (1996) tadbirkorlik deganda tovar va xizmatlarni ishlab chiqarish va sotish va uning asosida daromad olish uchun oʼzining yoki qarz mablagʼlari evaziga firma tuzishni tushunadi. 8 https://lex.uz/docs/5947775 25 Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil, 2024-yil, mart www.e-itt.uz Tixomirov (1996) esa bu foydani chiqarib olish xoʼjalik faoliyatining maqsadi ekanligini taʼkidlaydi. Baʼzi mualliflar ushbu faoliyatni muntazamligidan qatʼiy nazar foyda olish faoliyati sifatida koʼradilar. Talan (2002) tadbirkorlikni quyidagicha taʼriflaydi: “...foydani maksimallashtirishga qaratilgan faoliyat. Uning mazmuni tovarlarni sotish orqali uni ehtiyojlarini qondirishda mujassamlashgandir. Bunda tadbirkor oʼzi savdoni tashkil etadimi yoki vositachi sifatida namoyon boʼladimi ahamiyati yoʼqdir” “Tadbirkorlik” va “biznes” tushunchalarini farqlab muallif ikkalasi “...bir xil narsa emas. Biznes ancha keng mazmunga ega” deydi. Biznes deganda daromad yoki boshqa shaxsi