Экономика и инновационные технологииКаримов Норбой Ганиевич, Султанов Махмуд Ахмедович2018
АНАЛИЗ ОЦЕНКИ РЕЙТИНГА КОММЕРЧЕСКИХ БАНКОВ С ПОМОЩЬЮ ОБЯЗАТЕЛЬНЫХ ЭКОНОМИЧЕСКИХ НОРМАТИВОВ ЦЕНТРАЛЬНОГО БАНКА
PhD Карабев Нодир Абдуҳамидович
Экономическое развитие и анализ · 2024
Аннотация
Ушбу мақолада Марказий банклар орқали тижорат банкларини назорат қилувчи турли нормативлар орқали уларни реййтингини баҳолаш масалалари ўрганилган. Шунинг билан бирга турли хорижий давлатлардаги банкларни бошқариш ёки уларни назорат қилувчи органларни иқтисодий нормативлар кўрсаткичлари орқали банк рейтингларини баҳолашнинг турли усуллари таҳлил қилинган. Калит сўзлар: рейтинг, банк рейтинги, Марказий банк, мажбурий иқтисодий нормативлар, активлар сифати, молиявий оммабоплик, пул-кредит сиёсати. АНАЛИЗ ОЦЕНКИ РЕЙТИНГА КОММЕРЧЕСКИХ БАНКОВ С ПОМОЩЬЮ ОБЯЗАТЕЛЬНЫХ ЭКОНОМИЧЕСКИХ НОРМАТИВОВ ЦЕНТРАЛЬНОГО БАНКА PhD Карабев Нодир Абдуҳамидович Ташкентский государственный экономический университет Аннотация. В данной статье исследуются вопросы оценки их регулирования с помощью различных нормативных актов, контролирующих коммерческие банки через центральные банки. В то же время были проанализированы различные методы оценки банковских рейтингов с помощью показателей экономических нормативов руководства банков в разных зарубежных странах или контролирующих их органов. Ключевые слова: рейтинг, банковский рейтинг, Центральный банк, обязательные экономические нормы, качество активов, финансовая популярность, денежно-кредитная политика. ANALYSIS OF THE ASSESSMENT OF THE RATING OF COMMERCIAL BANKS THROUGH THE MANDATORY ECONOMIC REGULATIONS OF THE CENTRAL BANK PhD Karabev Nadir Abduhamidovich Tashkent State University of Economics Annotation. This article explores the issues of evaluating their regulation through various normatives controlling commercial banks through central banks. At the same time, various methods of assessing bank ratings through indicators of economic normatives of the management of banks in different foreign countries or the bodies controlling them have been analyzed. Keywords: rating, bank rating, Central bank, mandatory economic norms, asset quality, financial popularity, monetary policy. II SON - FEVRAL, 2024 427-445 427 Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil, 2024-yil, fevral www.e-itt.uz Кириш. Тижорат банклари рейтингини аниқлашда турли давлатларда турлича ёндашувлар мавжуд. Рейтингни аниқлаш тизимини ривожлантиришда фақат ташқи рейтинг асосларига эмас балки, ички банк рейтингини ҳам доимий эълон қилиб бориш зарур ҳисобланади. Бугунги кунда жаҳон амалиётида ички банк рейтингини аниқлашда банк назоратини олиб бораётган органларнинг белгилаб қўйган иқтисодлий меъёрларидан фойдаланиш ҳолатлари кузатилмоқда. Банк назоратини амалга ошираётган турли органлар фаолиятини Марказий банк, агентликлар ва Молия вазирликлари билан боғлаш мумкин. Кўплаб давлатларда Марказий банк фаолияти банкларни назорат қилувчи ташкилот сифатида қабул қилинган. Кўпгина мамлакатларда марказий банклар модернизация қилинмоқда, яъни улар бозор иқтисодиёти шароитида марказий банкдан кутилаётган функцияларни бажариши учун зарур бўлган оператив ўзгаришларни амалга оширадилар. Айрим мамлакатларда банк назорати бу функциялардан бири бўлса, бошқаларида мустақил давлат органи ёки айрим ҳолларда Молия вазирлиги зиммасига юкланади. Ушбу хилма-хиллик натижасида модернизация жараёнида банк назоратини марказий банк зиммасига юклаш вазифаси тез-тез муҳокама қилинади. Пул-кредит сиёсатининг асосий мақсади валютанинг ички ва ташқи барқарорлигини сақлаш, банк назоратининг мақсади эса банк тизимининг хавфсизлиги ва барқарорлигини таъминлашдан иборат. Банк назоратини марказий банкка ўтказиш тарафдорлари пул-кредит сиёсати ва банк назорати бир-бири билан чамбарчас боғлиқлигини ва уларнинг мақсадларига мустақил равишда эришиш мумкин эмаслигини, яъни банк инқирози даврида инфляцияни назорат қилиш қийин бўлади. Соғлом ва барқарор молиявий тизимга эга бўлиш беқарор макроиқтисодий муҳитда кураш бўлади. Бироқ, банк назоратини марказий банкка топширишга қарши бўлганлар пул-кредит сиёсати ва банк назоратининг мақсадлари баъзан бир-бирига зид келиши мумкинлигини таъкидлайдилар. Масалан, банк назоратчисининг ҳаракатлари марказий банкнинг кредитлаш ва ликвидликни оширишга уринишларига путур етказиши мумкин. Капитал меъёрларини қондириш учун активларнинг ўсишини тартибга солувчи чеклашлар, муаммоли кредитлар бўйича резервларни кўпайтириш ва кредитларни депозитларга нисбатан фоизда чекловчи ликвидлик коэффициентлари бозор ликвидлиги ошишига жавобан банкларнинг кредитлаш фаоллигини ошириш имкониятларини чеклаши мумкин. Бошқа томондан, фоиз ставкалари, марказий банкнинг қайта молиялаш қобилияти, кредит чегаралари ва мажбурий резервларнинг ўзгаришига олиб келадиган пул-кредит сиёсати банкларнинг ликвидлиги ва рентабеллигига таъсир қилади. “Жамғармага аъзо мамлакатларда ўтказилган сўров шуни кўрсатдики, банк назорати 60 фоиздан ортиқ ҳолларда марказий банк томонидан амалга оширилади ва Ғарбий ярим шарда бу фоиз 50 фоизга тушган ягона минтақадир. Бироқ, Осиё, Африка ва Яқин Шарқ мамлакатларининг 80 фоиздан ортиғида банк назорати Марказий банкнинг вазифаси ҳисобланади. Ғарбий ярим шарда марказий банклари банк назорати ваколатига эга бўлмаган мамлакатларга Боливия, Канада, Чили
Доказательный фрагмент
«Ушбу мақолада Марказий банклар орқали тижорат банкларини назорат қилувчи турли нормативлар орқали уларни реййтингини баҳолаш масалалари ўрганилган.»
Образец извлечения
Демо-превьюУшбу мақолада Марказий банклар орқали тижорат банкларини назорат қилувчи турли нормативлар орқали уларни реййтингини баҳолаш масалалари ўрганилган. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.
- Цитирований
- 0
- Тип
- Журнал
- Страна
- Узбекистан
- Ключевые слова
- rating, bank rating, Central bank, mandatory economic norms, asset quality, финансовая популярность, денежно-кредитная политика, банк рейтинги, рейтинг, Центральный банк, Марказий банк, качество активов, мажбурий иқтисодий нормативлар, пул-кредит сиёсати, молиявий оммабоплик, банковский рейтинг, monetary policy, обязательные экономические нормы, financial popularity, активлар сифати
Смежные источники
Цифровая экономикаMENEJMENT VA MARKETING, Eldorbekov Gʻofurbek Iskandarbek oʻgʻli +12026
The American Journal of Applied sciencesShohista Qobiljonovna Yuldasheva, Okhistaxon Khabibjonova2021
Медицина и инновацииМ Сабиров, О Скосырева +12021