АНАЛИЗ СОСТОЯНИЯ РАЗВИТИЯ ЭКОНОМИКИ УЗБЕКИСТАНА В 2017-2023 ГГ.

Аннотация

Ушбу мақолада мамлакатимизда амалга оширилаётган ислоҳотлар, уларнинг иқтисодиётга таъсири, 2023 йилда Ўзбекистон Республикасининг ялпи ички маҳсулоти (ЯИМ), аҳоли жон бошига ҳисобланган ЯИМ ва унинг ўртача йиллик ўсиши, иқтисодиёт тармоқларида яратилган ялпи қўшилган қиймат, охирги етти йилда ЯИМ ўсиш суръатлари ҳамда қурилиш, хизматлар соҳаси, саноат тармоғи ҳамда қишлоқ, ўрмон ва балиқчилик хўжалигининг ЯИМ ўсишига таъсири таҳлил қилинган. Калит сўзлар: ЯИМ, аҳоли жон бошига ҳисобланган ЯИМ, ўсиш, иқтисодиёт тармоқлари, ялпи қўшилган қиймат, қурилиш, хизматлар, саноат, қишлоқ, ўрмон ва балиқчилик хўжалиги. АНАЛИЗ СОСТОЯНИЯ РАЗВИТИЯ ЭКОНОМИКИ УЗБЕКИСТАНА В 2017-2023 ГГ. PhD Мамаджанов Аброрали Аширалиевич Агентства статистики при Президенте Республики Узбекистан Аннотация. В данной статье проанализированы реформы, реализуемые в нашей стране, их влияние на экономику, валовой внутренний продукт (ВВП) Республики Узбекистан в 2023 году, ВВП на душу населения и его среднегодовой прирост, валовая добавленная стоимость, созданная в отраслях экономики, темпы роста ВВП и влияние строительства, сферы услуг, промышленности, сельского, лесного и рыбного хозяйства на рост ВВП за последние семь лет. Ключевые слова: ВВП, ВВП на душу населения, рост, отрасли экономики, валовая добавленная стоимость, строительство, услуги, промышленность, Сельское, лесное и рыбное хозяйство. ANALYSIS OF THE DEVELOPMENT STATE OF THE UZBEKISTAN ECONOMY IN 2017-2023 PhD Mamajanov Abrorali Ashiralievich Department Statistics Agency under the President of the Republic of Uzbekistan Annotation. This article analyzes the reforms being implemented in our country, their impact on the economy, the gross domestic product (GDP) of the Republic of Uzbekistan in 2023, GDP per capita and its average annual growth, gross added value created in economic sectors, GDP growth rates and the impact of construction, services, industry, agriculture, forestry and fisheries on GDP growth over the past seven years. Key words: GDP, GDP per capita, growth, economic sectors, gross value added, construction, services, industry, Agriculture, forestry and fisheries. II SON - FEVRAL, 2024 472-478 472 Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil, 2024-yil, fevral www.e-itt.uz Кириш. Мамлакатимизда амалга оширилаётган ислоҳотлар мамлакатимиз иқтисодиётини модернизация қилиш, жамият ҳаётининг барча жабҳаларини либераллаштириш, давлат ва жамиятни демократлаштиришга қаратилган. Иқтисодиётни модернизация қилиш, жамият ҳаётининг барча жабҳаларини либераллаштириш, давлат ва жамиятни демократлаштиришга қаратилган ислоҳотлар мамлакатимиз иқтисодиётида ҳам ўз ифодасини топмоқда. Ўзбекистон Республикаси Президентининг “2022-2026 йилларга мўлжалланган янги Ўзбекистоннинг тараққиёт стратегияси тўғрисида”ги 60-сон Фармонида жаҳон миқёсидаги мураккаб жараёнларни ва мамлакатимиз босиб ўтган тараққиёт натижаларини чуқур таҳлил қилган ҳолда кейинги йилларда «Инсон қадри учун» тамойили асосида халқимизнинг фаровонлигини янада ошириш, иқтисодиёт тармоқларини трансформация қилиш ва тадбиркорликни жадал ривожлантириш, инсон ҳуқуқлари ва манфаатларини сўзсиз таъминлаш ҳамда фаол фуқаролик жамиятини шакллантиришга қаратилган ислоҳотларнинг устувор йўналишлари белгилаб берилган (Фармон, 2022). Макроиқтисодий барқарорликни мустаҳкамлаш ва юқори иқтисодий ўсиш суръатларини таъминлаш, ялпи ички маҳсулотда саноат улушини оширишга қаратилган саноат сиёсатини давом эттириш, мамлакатда инвестиция муҳитини янада яхшилаш ва унинг жозибадорлигини ошириш, экспорт салоҳиятини ошириш, қишлоқ хўжалигини илмий асосда интенсив ривожлантириш орқали деҳқон ва фермерлар даромадини ошириш, ҳудудларнинг инфратузилма тизими ҳамда хизмат кўрсатиш соҳаларини ривожлантириш мазкур йўналишлардан энг муҳимлари ҳисобланади. Адабиётлар шарҳи. Дунёда ЯИМ ва у билан боғлиқ макроиқтисодий кўрсаткичлар ҳисоб-китолари Миллий ҳисоблар тизими (МҲТ) халқаро стандарти тавсияларига асосланади. МҲТ назарий асосларининг вужудга келиши ҳамда ривожланиши кўп йиллик тарихга эга бўлиб, халқаро миқёсда тан олинган биринчи МҲТ халқаро стандарти “МҲТ-1953” ҳисобланади. Ушбу қўлланма 1968, 1993 ва 2008-йилларда янгиланиб, такомиллаштирилиб борилди. “МҲТ-1968”нинг ишлаб чиқилиши миллий ҳисобчиликнинг ривожланишига катта ҳисса қўшди. Ушбу стандарт тамойиллари асосида БМТ миллий ҳисоблар бўйича йиллик статистик тўплам чоп этишни йўлга қўйди ҳамда кўпгина давлатлар “МҲТ- 1968”ни миллий статистика амалиётига жорий қилиш ишларини амалга оширдилар. 1970-йилда Европа ҳамжамияти МҲТнинг европача вариантини ишлаб чиқди. Шу йўсинда халқаро ташкилотлар ва олимларнинг тинимсиз изланишлари натижаси “МҲТ-1993” халқаро стандарти ишлаб чиқилди ва БМТ томонидан қабул қилинди. Ушбу стандартни ишлаб чиқилишида Р.Стоун, В.Леонтев, П.Хилла, J.Xiks, Нанси Раглс, Роберт Айзнерларнинг қўшган ҳиссалари беқиёс. Мазкур стандартда иқтисодий статистиканинг турли бўлимлари ўртасидаги гормонизацияга ҳам эътибор қаратилган. Бунда миллий ҳисоблардаги ташқи дунё ҳисоби тўлов баланси билан мувоф