ПРОЦЕССЫ РАЗВИТИЯ РЕГИОНАЛЬНОГО СЕЛЬСКОГО ХОЗЯЙСТВА И ИЗМЕНЕНИЯ В НИХ

Аннотация

Мақолада ҳудудий қишлоқ хўжалигини барқарор ривожлантиришнинг замонавий назарий, услубий ва амалий жиҳатлари кўриб чиқилган. Қишлоқ хўжалигида самарали ишлаб чиқариш ва бозор муносабатларининг қонуниятлари ва тамойиллари очиб берилган, асосий кўрсаткичларни иқтисодий-статистик таҳлил қилиш асосида ҳудудий қишлоқ хўжалигини ривожлантириш тенденциялари баён этилган. Шунингдек, ҳудуддаги ўзгаришларнинг аниқланган тенденцияларидан келиб чиқиб, қишлоқ хўжалигини ривожлантириш йўналишларига эътибор қаратилган. Иқтисодиётни модернизациялаш босқичида қишлоқ хўжалигини барқарор ривожлантиришнинг йўналишлари ва механизмини шакллантириш бўйича таклифлар берилган. Калитли сўзлар: ҳудуд, қишлоқ хўжалиги, аграр соҳа, қишлоқ хўжалиги тармоғи, ҳудудий бирлик, ўзгариш тенденциялари, диверсификациялаш тармоқ ривожланиши. ПРОЦЕССЫ РАЗВИТИЯ РЕГИОНАЛЬНОГО СЕЛЬСКОГО ХОЗЯЙСТВА И ИЗМЕНЕНИЯ В НИХ Анарматов Джасурбек Жандарбекович Национальному университету Узбекистана имени Мирзо Улугбека Аннотация. В статье рассмариваются современные теоретические, методологические и практичские аспекты устойчивого развития регионального сельского хозяйства. Выявлены закономерности и принципы эффективного производства и рыночных отношений в сельском хозяйстве, описаны тенденции развития регионального сельского хозяйства на основе экономико-статистического анализа основных показателей. Кроме того, на основе выявленных тенденций изменения региона уделяется внимание на направления развития сельского хозяйства. Даны предложения по формированию направлений и механизма регулирования устойчивости развития сельского хозяйства на этапе модернизации экономики. Ключевые слова: регион, сельское хозяйство, аграрный сектор, аграрная отрасль, территориальное единство, тенденции изменений, развитие диверсификационной отрасли. PROCESSES OF REGIONAL AGRICULTURAL DEVELOPMENT AND CHANGES IN THEM Anarmatov Jasurbek Jandarbekovich The National University of Uzbekistan named after Mirzo Ulugbek Annotation. The article examines modern theoretical, methodological and practical aspects of sustainable development of regional agriculture. The patterns and principles of efficient production and market relations in agriculture are revealed, the trends in the development of regional agriculture are described on the basis of an economic and statistical analysis of the main indicators. Based on the identified trends in changes in the territory, directions for agricultural development have been determined. Proposals for the formation of directions and a mechanism for regulating the sustainability of agricultural development at the stage of economic modernization have been substantiated. Key words: region, agriculture, agrarian sector, agricultural industry, territorial unity, change trends, diversification industry development. 220-225 VII SON - NOYABR, 2023 220 Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil, 2023-yil, noyabr www.e-itt.uz Кириш. Ижтимоий-иқтисодий жараёнларни ўрганиш соҳасида ҳудудларнинг алоҳида тармоқ хусусиятлари ва уларнинг ривожланишидаги ўзига хос жиҳатларни ўрганиш яхлит ҳудуднинг таркибий таҳлили аниқлигини оширади. Ўзбекистон Республикаси қишлоқ хўжалигини ривожлантиришнинг 2020–2030 йилларга мўлжалланган стратегиясида аграр соҳада тадбиркорлик фаолиятини ривожлантириш ва диверсификациялашни қўллаб-қувватлаш учун тажриба-синов тариқасида инвестициявий дастурларни амалга ошириш, кичик бизнес ва тадбиркорликни ривожлантириш агентлиги ҳузуридаги тадбиркорлик фаолиятини қўллаб- қувватлаш давлат жамғармаси фаолиятини такомиллаштириш масалаларига алоҳида эътибор қаратиб ўтилган (Фармон, 2019) . 2019 йил охирида жаҳон мамлакатларини иқтисодий жиҳатдан қийин ҳолатга туширган пандамия шароитида мамлакат иқтисодиётида муҳим тармоқлардан бири қишлоқ хўжалиги тармоғи бўлганлигини инобатга олиб, ҳудудлар бўйича қишлоқ хўжалиги тармоғида юз бераётган ўзгариш тенденциялари асосида уни ривожлантиришнинг стратегик йўналишларини белгилагаш бугунги кундаги долзарб масалалардан ҳисобланади. Адабиётлар шарҳи. Қатор хорижий муаллифлар томонидан ҳудудларнинг ижтимоий-иқтисодий ривожланишида қишлоқ хўжалигини стратегик бошқариш муаммолари билан боғлиқ изланишлар олиб борилган. Уларнинг ишларида ҳудудларнинг барқарор ҳамда мутаносиб ривожланишини таъминлашда тартибга солиш масалаларига алоҳида тўхталиб ўтилган. Яъни, мазкур изланишларда ҳудудларнинг барқарор ва мутаносиб ривожланишини таъминлаш, унинг инқирозини олдини олиш билан боғлиқ тадқиқотлар ҳамда бошқариш масалалари кўриб чиқилган. Қишлоқ хўжалиги ишлаб чиқаришининг ҳудудлар бўйича таҳлилига кўплаб олимлар ва тадқиқотчилар томонидан ўрганилган ва ривожлантирилган. ўрганилган. Жумладан, қишлоқ хўжалиги иқтисодиётининг ўзига хос жиҳатлари ва қонуниятларини назарий жиҳатдан ўрганишиб, ҳудудий бирликда қишлоқ ҳўжалиги ривожланишини иқтисодий жиҳатдан таҳлил қилишган. Улар ҳудудлар ривожланишида қишлоқ хўжалиги муаммоларини ўрганишнинг бозор механизмини амал қилишини, бозор конъюнктурасининг шаклланиши ва ривожланишини ўрганишга катта ҳисса қ