ATA-ANALAR HÁM BALALAR ARASINDAǴI MÚNASEBETLERDIŃ QÁSIYETLERI

Аннотация

This scientific work is devoted to the study of the psychological characteristics of the relationship between parents and children. The study is aimed at a deep analysis of the problem of relationships between family members. The purpose of the study is to determine the structure of the relationship between parents and children and the factors that influence their development. The study used empirical methods such as psychodiagnostics, observation, questionnaires and interviews. The results of the study highlight the composition, features of formation and dynamics of the relationship between parents and children. Keywords: family, parents, child, relationships, psychological characteristics, factors, dynamics. ОСОБЕННОСТИ ВЗАИМООТНОШЕНИЙ МЕЖДУ РОДИТЕЛЯМИ И ДЕТЬМИ Аннотация. Данная научная работа посвящена исследованию психологических особенностей взаимоотношений между родителями и детьми. Исследование направлено на глубокий анализ проблемы взаимоотношений между членами семьи. Цель исследования - определить структуру взаимоотношений между родителями и детьми и факторы, влияющие на их развитие. В исследовании использовались эмпирические методы, такие как психодиагностика, наблюдение, анкетирование и интервью. Результаты исследования освещают состав, особенности формирования и динамику взаимоотношений между родителями и детьми. Ключевые слова: семья, родители, ребенок, отношения, психологические особенности, факторы, динамика. 5 49 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 10 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ Mashqalanıń aktuallıǵı hám úyrenilgenlik dárejesi. Shańaraq aǵzaları arasındaǵı qatnaslar zamanagóy jámiyette aktual máselelerden biri esaplanadı. Ata-analar hám perzentleri arasındaǵı qatnaslar turaqlı shańaraq dúziwdiń tiykarǵı faktorı retinde tán alınadı. Bul qatnaslardıń qásiyetleri, olardı qáliplestiriwge tásir etiwshi faktorlar hám dinamikasın úyreniw shańaraq psixologiyasi pániniń zárúrli baǵdarlarınan biri esaplanadı. Tema boyınsha kóplegen izertlewler alıp barılǵan bolsada, ata-analar hám balalar arasındaǵı qatnaslardıń ayırım psixologiyalıq tárepleri jetkilikli dárejede úyrenilmegen. Atap aytqanda, olar arasındaǵı óz-ara tásirdiń qásiyetleri, qatnaslar strukturalıq dúzilisi hám rawajlanıw faktorları jetkiliklishe ashıp berilmegen. Izertlew maqseti hám wazıypaları. Bul ilimiy jumıs maqseti ata-analar hám balalar arasındaǵı qatnaslardıń psixologiyalıq qásiyetlerin, olardı qáliplestiriwshi faktorlardı hám qatnaslar dinamikasın anıqlawǵa qaratılǵan. Izertlew wazıypaları: 1. Ata-analar hám balalar arasındaǵı qatnaslardıń psixologiyalıq dúzilisin hám strukturalıq komponentlerin úyreniw. 2. Ata-analar hám balalar arasındaǵı qatnaslardı qáliplestiriwshi tiykarǵı faktorlardı anıqlaw. 3. Ata-analar hám balalar arasındaǵı qatnaslardıń rawajlanıw dinamikasın úyreniw. Izertlew metodları. Izertlew empirik hám teoriyalıq usıllar kompleksinen paydalanılǵan halda ámelge asırıldı. Psixodiagnostika, gúzetiw, anketalastırıw hám sáwbet metodları qollanıldı. Analiz hám sintez, salıstırıw, ulıwmalastırıw, statistikalıq usıllar da izertlew processinde qollanıldı. Izertlew nátiyjeleri Ata-analar hám balalar arasındaǵı qatnaslardıń psixologiyalıq qásiyetleri. Ata-analar hám balalar arasındaǵı qatnaslarda tómendegi tiykarǵı komponentler ajıratıp kórsetildi: emosional, kognitiv, minez-qulıq hám motivatsion. Bul komponentler óz-ara bekkem baylanıslı halda ámeldegi bolıp, qatnaslardıń psixologiyalıq dúzilisin belgileydi. Qatnaslar dúzilisi hám olardı qáliplestiriwdiń faktorları. Ata-analar hám balalar arasındaǵı qatnaslardı qáliplestiriwshi tiykarǵı faktorlar tómendegiler: 1) biologiyalıq faktorlar (jas, jınıs, temperament, genetikalıq ayrıqshalıqlar ); 2) shańaraqqa tiyisli-social faktorlar (shańaraq quramı, ata-analardıń tálim hám mádeniy dárejesi, materiallıq jaǵdaylar ); 3) psixologiyalıq faktorlar (ata-analardıń jeke qásiyetleri, qarawları, qızıǵıwshılıqları, bilim hám kónlikpeleri); 4) mektep hám jámiyet faktorları (tálim-tárbiya mákemeleri, qatarlaslar, mádeniy-ruwxıy ortalıq ). Ata-analar hám balalar arasındaǵı qatnaslar dinamikası. Ata-analar hám balalar arasındaǵı qatnaslar úzliksiz rawajlanıp baratuǵın process retinde kórinetuǵın boladı. Dáslepki jastan óspirimlerge ótiw dáwirige shekem qatnaslar strukturalıq komponentlerinde sezilerli ózgerisler baqlanadı. 5 50 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 10 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ Qatnaslardıń emosional hám kognitiv komponentleri rawajlanıp, olar tiykarında minez- qulıq hám motivatsion komponentler rawajlanıp baradı. Usınıń menen birge, qatnaslardıń ámeldegi dárejesi hám xarakteri ata-analar hám de balalar tárepinen óz-ara qayta qáliplesedi. Izertlew nátiyjeleri ata-analar hám balalar arasındaǵı qatnaslardıń psixologiyalıq dúzilisin, olardı qáliplestiriwshi tiykarǵı faktorlardı hám dinamikasın anıqlawǵa múmkinshilik berdi. Alınǵan juwmaqlar shańaraq