Перспективы развития рынка туристических услуг в Узбекистане

Аннотация

This article explores the scientific and theoretical foundations of the international tourism market, analyzes the hotel business in the tourism market, defines the role and importance of the tourism industry, catering and transport services, and improves the competitiveness of services in the international tourism market, ways and means of determining responsibilities and activities. Keywords: tourist market, catering, transport services, outbound tourism, inbound tourism, quality of service. Туристик тармоқ, туристик хизматлар- риш, иш билан бандликни таъминлаш, аҳо- ни кенгайтириш ва жаҳон бозори ҳамда ист- лининг турмуш даражаси ва сифатини оши- еъмолчиларнинг эътиборини миллий турис- риш бўйича тизимли чора-тадбирларни тик маҳсулотга жалб этиш иқтисодиётни амалга ошириш”[1] - деб таъкидладилар. ривожлантиришнинг стратегик йўналишла- Ҳар қандай мамлакатда туризм соҳаси- ридан бири ҳисобланади. Мамлакатимиз нинг ривожланиши энг аввало, туризм инф- иқтисодиётини ривожлантиришда ва ислоҳ ратузилмасининг ривожланиш даражасига қилишни чуқурлаштиришда туристик хиз- боғлиқ. Бу эса ушбу соҳага йирик инвести- матлар бозорининг аҳамияти юқори. цияларни жалб этишни тақозо этади. Айни Замонавий туристик хизматлар бозо- вақтда туризм ривожланиши иқтисодиёт- рида истеъмолчиларга нафақат яшаш ва нинг бошқа тармоқлари ривожланиши би- овқатланиш хизматлари, балки транспорт, лан чамбарчас боғлиқ. алоқа, кўнгил очиш, саёҳат хизмати, тиббий, Ўзбекистонда туризм бозори ривожла- спорт хизматлари, гўзаллик салонлари ва нишига таъсир кўрсатаётган мухим омил- бошқалар бўйича кенг хизматлар доирасини лардан бири – бу туризм ишлаб чиқариш тақдим этади. Аслида туристик хизматлар потенциалининг худудлар кесимида номут- бозори меҳмондўстлик таркибида таянч ва- тоносиб жойлашгани. Ушбу масала махалий зифаларни бажаради, чунки истеъмолчилар- олимларимизнинг илмий тадқиқотларида га мажмуавий меҳмонхона маҳсулотини хам ўз аксини топган. Хусусан Х. Очилова- шакллантирадилар ҳамда таклиф этадилар, нинг номзодлик диссертациясида жами иш- уни шакллантириш ва илгари суришда лаб чиқариш потенциалининг 40% Тошкент туризм ва меҳмондўстлик саноатининг бар- ва Тошкент вилояти, 37% Бухоро, Самарқанд ча секторлари ва унсурлари иштирок этади. ва Хоразм вилоятида, 16%га яқини Фарғона Шундан келиб чиққан ҳолда меҳмонхона водийси ва Сурхандарё вилояти, 7%и бизнесини туризмнинг йирик комплекс тар- мамлакат худудининг 50% қисмини қамраб кибий қисми сифатида ягона туризм ва меҳ- оладиган вилоятлар хиссасига тўғри келади. мондўстлик саноати билан маълум даражада Бунинг асосий сабабла-ридан бири тарихий- қиёслаган ҳолда ажратиб кўрсатиш ҳамда архитектура ёдгорликларининг аксарият уни мустақил кўриб чиқиш мақсадга муво- қисми юқорида номлари келтирилган фиқ бўлади. худудларда жойлашган[2]. Ҳақиқатдан хизмат кўрсатиш соҳаси Ҳеч кимга сир эмаски, юртимизга таш- республикамизда иқтисодиётнинг энг тез риф буюраётган туристларнинг асосий мақ- ривожланаётган тармоғи бўлиб қолмоқда. сади тарихий-маданий мерос объектларини Бу борада Ўзбекистон Республикаси зиёрат қилиш ҳисобланади. Сўнгги вақтлар- Президенти Ш.Мирзиёев “Туризмни ривож- да юртимизда археологик қазишмалар му- лантиришнинг яхлит концепциясини шакл- ваффаққиятли амалга оширилаётгани ҳам лантириш ва изчил амалга ошириш, туризм- туризмнинг тарихий-маданий кўринишида- га иқтисодиётнинг стратегик сектори мақо- ги турида имкониятларимизнинг ошишига мини бериш, ушбу соҳани барча ҳудудларни туртки бермоқда ва 1-жадвалдан буни кў- ва ўзаро боғлиқ тармоқларни комплекс ра- риш мумкин. Ушбу рўйхат Ўзбекистон Рес- вишда жадал ривожлантиришнинг етакчи публикаси Вазирлар Маҳкамасининг 335- кучига айланиши лозим бўлган иқтисодиёт- сонли қарори билан тасдиқланган. ни диверсификациялаш, таркибий ўзгарти- Жадвалдан кўриниб турибдики, Ўзбе- риш ва барқарор ривожланишнинг қудратли кистон ўзининг тарихий ёдгорликлари би- воситасига айлантириш, яратиладиган ялпи лан мақтанарли даражада салоҳиятга эга ички маҳсулотда, маҳаллий бюджет даро- эканлигини таъкидлаб ўтишимиз мумкин. мадларида туризмнинг улушини кўпайти- Иқтисодиёт ва таълим / 2020 № 2 211 РЕКРЕАЦИЯ ВА ТУРИЗМ 1-жадвал Ҳудудлар бўйича туристик объектлар рўйхати[3] Археологик Меъморчилик Диққатга сазовор Вилоят Ҳайкаллар объектлар объектлар жойлар Андижон 61 94 109 0 Бухоро 237 522 19 7 Жиззах 274 31 59 0 Қашқадарё 926 183 50 1 Қорақолпоғистон 111 41 86 3 Навоий 121 70 48 0 Наманган 170 121 5 0 Самарқанд 1105 451 0 0 Сирдарё 10 0 0 Сурхондарё 294 19 39 3 Тошкент ш. 25 271 24 0 Тошкент в. 248 16 0 0 Фарғона 139 193 38 0 Хоразм 139 27 95 0 Жами 3846 2058 572 14 2017-йилда юртимизга ташриф буюр- мамлакатдан келганини 2-жадвалдан кўриш ган икки миллионга яқин хорижий давлат мумкин. фуқароларини келишдан мақсади, қайси 2-жадвал 2017-йилда Ўзбекистонга кириб келган хорижий давлат фуқароларининг сони, келишдан мақсади[4] Келишдан мақсади Давлатлар номи Жами Хизмат сафари Яқинларни Таълим Ишлашга Туризм юзасидан кўриш Жами келганлар 2034253 113760 10227 36412 166814 1555776 М