Вопросы совершенствования государственной и бюджетной политики в области рациональной организации государственных финансов

Аннотация

Ушбу мақолада Ўзбекистон иқтисодиётининг ривожланиш шароитида, амалга оширилаётган молиявий сиёсат, фискал сиёсат, тадбиркорликни қўллаб-қувватлаш ва мамлакат турмуш даражасини оширишдаги муаммолар ва бошқа муаммоларни ҳал этиш масалалари кўрилган. Таянч сўзлар: Молиявий сиёсат, фискал сиёсат, тадбиркорлик фаолияти, даромадлар ва харажатлар, солиқлар, аҳоли турмуш даражаси. Аннотация: В данной статье рассматриваются вопросы финансовой политики, бюджетной политики, поддержки предпринимательства, проблемы повышения уровня жизни населения страны и другие проблемы в условиях развития экономики Узбекистана. Ключевые слова: Финансовая политика, налоговая политика, предпринимательская деятельность, доходы и расходы, налоги, уровень жизни населения. Annotation: In this article, discusses of financial policy, fiscal policy, support of entrepreneurship and problems of increasing the country's standard of living and other problems are discussed in the conditions of development of the economy of Uzbekistan. Key words: Financial policy, fiscal policy, entrepreneurial activity, income and expenditure, taxes, standard of living of the population. Бугунги кунда Ўзбекистон Республика- рида 2 триллион сўм қолди. Бир йилда тад- сининг иқтисодиётида амалга оширилаётган биркорлар ихтиёрида шунча маблағ қолиши, туб ислоҳотлар молиявий сиёсатни, шу би- албатта уларга ўз бизнесларини ривожлан- лан бир қаторда фискал сиёсатни иқтисо- тириш учун жуда катта қўшимча имконият- диётни барқарор ривожлантиришдаги аҳа- лар яратади” деб алоҳида таъкидлади[1]. миятини оширмоқда. Иқтисодий барқарор- Макроиқтисодий барқарорликни таъ- ликни таъминлаш борасида Ўзбекистон Рес- минлашда иқтисодий ўсишдек асосий мақ- публикаси Президенти Ш.М.Мирзиёев ўзи- садларга эришиш учун нархлар барқарор- нинг 2020 йил 24 январда Олий Мажлис лиги ва тўлов балансининг барқарорлигини Сенати ва Қонунчилик палатасига Мурожа- таъминлаш керак. Пул-кредит ва бюджет-со- атномасида “Янги солиқ сиёсати доирасида лиқ сиёсатини мувофиқлаштиришни амалга иш ҳақига солиқ юки 1,5 баробарга камайти- оширишда тўғри қарорлар қабул қилиш му- рилди. Натижада, расмий секторда ишлаёт- ҳим аҳамиятга эга, чунки ушбу сиёсатлар- ганлар сони йил давомида 500 мингтага кў- нинг ҳар бирида қўлланилган чора-тадбир- пайди. Қўшилган қиймат солиғи ставкаси 20 лар якунда иқтисодий фаолликка ўз таъси- фоиздан 15 фоизга туширилди. Бунинг ҳисо- рини кўрсатади. Шунинг учун бу сиёсатлар- бидан ўтган йили солиқ тўловчилар ихтиё- нинг мувофиқлаштирилмаслиги молиявий Иқтисодиёт ва таълим / 2020 № 2 101 МОЛИЯ ВА СОЛИҚЛАР берқарорликка олиб келади, фоиз ставкала- давлатнинг изчил олиб борилаётган молиявий рининг ортиши, валюта курси номутаносиб- сиёсатидир. лиги, инфляция суръатининг ошиши кузати- Шу билан бирга, иқтисодиёт турғунлик лади, ниҳоят бу иқтисодий ўсишга салбий ёки пасайиш даврида бўлган вазиятларда дав- таъсир кўрсатади. лат томонидан рағбатлантувчи фискал сиёсат- фискал экспансия, иқтисодиётда тўлиқ банд- Ҳукуматимиз томонидан бугунги кунда лик ва ортиқча талаб натижасида инфляция олиб борилаётган ислоҳотларнинг замирида келиб чиқиши мумкин бўлган вазиятларда солиқ юкини босқичма – босқич камайтириш чекловчи фискал сиёсат - фискал рестрикция назарда тутилмоқда. Бу эса ўз навбатида олиб борилади. Чекловчи фискал сиёсат давлат бюджет-солиқ сиёсати соҳасидаги қарор- харажатларини камайтириш ёки солиқларни ларнинг самарали бўлишини, даромадлар ва ошириш ёки бўлмаса иккала тадбирни бир харажатларни режалаштиришда илмий асос- вақтда олиб бориш орқали иқтисодиётнинг ланган ва таҳлил этилган иқтисодиётнинг даврий ўсишини чегаралашдан иборат. Ушбу турли соҳаларини барқарор ривожлантиришга фарқ фискал сиёсат воситаларини танлашда қаратилган меъёрий-ҳуқуқий ҳужжатларни муҳим рол ўйнайди. Агар ҳукумат давлат сек- мезонлар асосида ишлаб чиқиш ва амалиётга торини кенгайтирмоқчи бўлса, даврий паса- тадбиқ этишни талаб этади. Шунингдек, дав- йишни тугатиш учун ўз харажатларини оши- лат молиясини стратегик такомиллаштиришда риши, инфляцияни чеклаш учун эса солиқлар- фискал ва иқтисодий функцияларнинг муво- ни ошириши мақсадга мувофиқ бўлади. Шу фиқлигини таъминлаш борасидаги мавжуд сабабли фискал сиёсатни амалга оширишда муаммоларни бартараф этиш барқарор фискал моҳирлик талаб қилинади. сиёсатини амалга ошириш учун хизмат қилади, Фискал сиёсатнинг энг асосий вазифаси шу билан бир қаторда ушбу муаммоларни ил- иқтисодий сиёсатни амалга ошириш учун мар- мий жиҳатдан тадқиқ этиш долзарб масала- казлашган давлат пул фондларини ташкил лардан бири ҳисобланади. Бундан кўринадики, этиш ва ишлатиш орқали иқтисодий барқарор- мамлакат иқтисодиёти ва мамлакатда исти- ликни таъминлашдан иборат. Бундай асосий қомат қилаётган ҳар бир инсоннинг тақдири фондлардан бири - давлат бюджети ҳисоб- ҳукуматнинг фискал сиёсатини қандай амалга ланади. Давлат бюджети – давлатнинг давлат ошираётганига боғлиқ бўлиб қолмоқда. вазифалари ва функцияларини молиявий Фискал сиёсатнинг иқтисодий моҳияти жиҳатдан таъминлаш учун мўлжалланган ҳамд