Роль общества «Знание» в пропаганде и продвижении коммунистической идеологии

Аннотация

Калит сўзлар: Мақолада коммунистик партиянинг мафкуравий сиёсати “Билим” жамияти, ва унинг мазмун-моҳияти, коммунистик мафкура ва сиёсий коммунистик партия, билимларни ёйишда “Билим” жамиятининг роли, унинг коммунистик мафкура, СССРдаги энг йирик тарғибот ва мамлакатдаги деярли барча тарғибот, ташвиқот, таълим бирлашмалари фаолиятини мувофиқлаштириб атеизм, турувчи маърифий тузилмага айланиши, йиллар давомида маърузачилар, жамият фаолиятининг ўзгариб бориши манбалар ва марксизм-ленинизм. адабиётлар асосида таҳлил қилинган. 1 PhD in Historical Sciences, Associate Professor, University of Public Safety of the Republic of Uzbekistan. Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Issue – 4 № 4 (2023) / ISSN 2181-1415 Роль общества «Знание» в пропаганде и продвижении коммунистической идеологии АННОТАЦИЯ Ключевые слова: В статье на основе источников и литературы общество «Знание», проанализированы идеологическая политика Коммунистическая Коммунистической партии и ее сущность. Рассмотрена партия, роль общества «Знание» в распространении коммунистическая идеология, коммунистической идеологии и политических знаний, его агитация, превращение в крупнейшую пропагандистскую и пропаганда, просветительскую структуру в СССР, координирующую атеизм, деятельность почти всех образовательных объединений лекторы, марксизм-ленинизм. страны, изменения в деятельности Общества за годы. КИРИШ ХХ асрнинг 20-йиллари ўрталарида Совет Иттифоқи коммунистик партияси давлат тузилмаларини тўла ўзига бўйсундириб олди. Мамлакатда тоталитар, яъни қатъиян марказлаштирилган ва ҳарбийлаштирилган тизим яратилди, унинг мақсади мамлакатни модернизациялаш ҳамда бошқа мамлакатлардаги коммунистик ва сўл экстремистик ҳаракатларни қўллаб-қувватлашдан иборат бўлди [1, 125]. Шуни алоҳида таъкидлаш лозимки, совет ҳукмронлигининг биринчи ўн йиллигида партия раҳбарияти ҳудудлардаги маданий ижодкорлик устидан назорат ўрнатишга унча қодир бўлмади. Тизим сафида маҳаллий тилларни биладиган ягона кадрлар маҳаллий зиёлиларнинг ўзи бўлиб, улар совет ҳокимиятининг маслагини фақатгина миллат призмаси орқали ажратди. Умуман, мамлакатда бирпартиявийлик тузуми ўрнатилиши, партиянинг ўзида мухолифатни тугатиб, олий партия ва давлат лавозимларини айнан бир хил шахслар қўлида тўлиқ бирлаштириш, давлат қонун ҳужжатлари мазмунининг партия кўрсатмаларидан четга чиқиши тарихига айланди. Маданий-оммавий ишларини кенгайтириш мақсадида маданий-оқартув муассасалари тармоқлари кўпайди. МЕТОДЛАР ВА ЎРГАНИЛГАНЛИК ДАРАЖАСИ Коммунистик партиянинг мафкуравий сиёсати ва унинг мазмун-моҳияти, коммунистик мафкура ва сиёсий билимларни ёйишда “Билим” жамиятининг роли, унинг СССРдаги энг йирик тарғибот ва мамлакатдаги деярли барча таълим бирлашмалари фаолиятини мувофиқлаштириб турувчи маърифий тузилмага айланиши, йиллар давомида Жамият фаолиятининг ўзгариб бориши тарихий- хронологик, анализ ва синтез, дедукция ва индукция, тарихийлик, мантиқийлик, қиёсий таҳлил каби тадқиқот усуллари орқали таҳлил қилинган. ТАҲЛИЛ ВА НАТИЖАЛАР Большевиклар бошиданоқ нафақат иқтисодиёт ва жамиятни, балки одамзоднинг ўзини ҳам ислоҳ қилмоқчи бўлган. Лекин улар татбиқ этган жаҳолатга қарши кураш, соғлиқни сақлаш ва саводсизликка барҳам бериш ҳамда аёлларнинг жамиятдаги ролини ошириш кампанияларидан аслида “совет иши”га кўмак, гўёки байналмилал бўлмиш янги сиёсий тузумни мустаҳкамлаш кўзланганди [2, 182]. Ўзбекистон Компартияси сафлари бирлигини мустаҳкамлаш ва партия кадрларини марксизм-ленинизм руҳида тарбиялашда Ўрта Осиё партия 2 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Issue – 4 № 4 (2023) / ISSN 2181-1415 кенгаши, ВКП(б) МҚ Ўрта Осиё Бюроси ва Ўзбекистон КП(б) МҚ пленумларининг қарорлари асосида қурилган сиёсий маориф ва идеология иши асосий вазифани бажарди. 1947 йилда йирик совет олимлари, жамоат, адабиёт, санъат арбоблари ва ҳарбий арбоблар ташаббуси билан халқ орасида сиёсий ва илмий билимлар тарқатувчи бутуниттифоқ кўнгилли илмий-оқартув жамияти – Бутуниттифоқ сиёсий ва илмий билимларни тарқатиш жамияти (1963 йилдан “Билим” жамияти) ташкил этилди. Жамият СССРдаги энг йирик тарғибот ва маърифий тузилма бўлиб, мамлакатдаги деярли барча таълим бирлашмалари фаолиятини мувофиқлаштириб турувчи ҳокимият, илмий жамоатчилик ва кенг омма ўртасидаги ўзига хос алоқа воситасига айланди [3, 109]. Давлат жамиятнинг моддий-техник базасини яхшилашга ҳар томонлама ёрдам берди. Бунинг натижасида айни вақтнинг ўзида иккита муҳим вазифа бажарилди: янги билимларни тарқатиш, совет фанининг ижобий қиёфасини шакллантириш ҳамда кўпчилиги партия аъзоси бўлмаган зиёлиларни назорат қилиш. СССР ҳукуматининг “Сиёсий ва илмий билимларни тарқатиш бўйича бутуниттифоқ жамиятига ёрдам бериш чора-тадбирлари тўғрисида”ги (1947 йил 16 декабрь) 4032-сон қарори билан Марказий лекторий (маъруза зали), Политехника музейи, Москвадаги Марказий политехника кутубхонаси, Марказий ёш техниклар станцияси, Москва техника уйи кабилар жамият ихтиёрига берилди. Иттифоқдош республикаларнинг ҳукуматлари