ОСНОВНЫЕ МЕТОДИЧЕСКИЕ ТРЕБОВАНИЯ К МУЗЫКАЛЬНОМУ ОБРАЗОВАНИЮ

Аннотация

This article describes the main methodological requirements, methods and their types for teaching music. Key words: music, methodology, pedagogy, theory, didactics. ОСНОВНЫЕ МЕТОДИЧЕСКИЕ ТРЕБОВАНИЯ К МУЗЫКАЛЬНОМУ ОБРАЗОВАНИЮ Аннотация. В данной статье описаны основные методические требования, методы и их виды обучения музыке. Ключевые слова: музыка, методика, педагогика, теория, дидактика. Muzıka sabaǵın joqarı dárejede ótiwimizde oqıtıw metodikası, pedagogika páni sıpatında tájriybede sınalǵan islerdi teoriyalıq bilimlerin ulıwmalastırıp ámeliyatqa sapalı nátiyjeler bergen oqıtıw metodların usınıs etedi. Metodika tiykarınıń pedagogika, psixologiya estetika hám kórkem óner tanıwın izertlewshilik nátiyjelerine tiykarlanadı . Bul qosıq oqıtıwdıń nızam qaǵıydaların táriyplep beredi, keleshek jas áwladtı tárbiyalawda qollanılatuǵın zamanagóy metodlardı belgileydi. Metodika, tálim tárbiya professinde oqıtıwshınıń oqıwshıları menen islew usıllarınıń mazmunın ańlatadı. Muzıka oqıtıw metodikası oqıtıwshıdan talant, qábilietleri hám sezimelriniń payda bolıwın talap etedi, yaǵınıy kórkem óner pedagogikası mashaqatlı hám júdá juwapkershilikli tarawdur. Házirgi kúnde muzıka oqıtıw metodikası birden ǵana kelip qáliplesken pán emes, bálki buǵan shekem belgili pánniń qáliplesiwi dóretiwshilik hám qıyın jolların basıp ótken. Respublikamızda muzıka oqıtıw metodkasın qáliplestiriwde jergilikli alımlar, metodistler, tájriybeli oqıtıwshılardıń qatar izleniwleri, oqıw qollanbalarınıń áhmiyeti úlkne boldı. Kórkem pedagogikanıń metodika tarawındaǵı sanlı tabısları, studentlerdi pedagogika xızmteine tayarlaw, olardıń metodik bilim hám sheberligi menen qurallandırıw, muzıka oqıtıw metodikasın iyelewge járdem beriwdi tiykarǵı maqset qılıp qoyǵan. Bul maqsetke erisiw ushın 248 ResearchBib IF-2023: 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 1 Issue 7 ISSN: 3030-3753. VOLUME 1, ISSUE 2 ámeliy shınıǵwlar barısında uzaq dóretiwshi miynet qılıw talap etiledi. Málim mektepte oqıwshılardıń jas fiziologik ózgeshelikleri kónlikpe hám tájriybelerine qarap, muzıka oqıtıw metodikası qollanıladı. Bul jerde tálim usılı, oqıw materialların (oqıw jobası, baqdarlama) tálim princpleri, oqıw tárbiyalıq isleriniń ulıwma maqset hám wazıypaları eń zárúr áhmiyetke iye. Demek muzıka oqıtıw metodikası oqıwshılardı muzıka kórkem ónerine úyretiwdiń mazmunı, wazıypaları hám metodların úyretiwshi hám oqıw processinde shólkemlestiriwshi forma hám jolların járiyalawshı pán. «Metodika» sózi grekshe sóz bolıp «Izleniw jolı», «Biliw usılı»- degen maǵananı ańlatadı hám tálim tárbiyasınıń ayrıqsha bólimi borlıp esaplanaıdı. Olardıń jıyındısı muzıka oqıtıw metodları delinedi. Muzıkanıń oqıtıw metodları degende mektep oqıwshılarınıń bilim sheberligin, tájriybelerin iyelewge olardıń dóretiwshilik qábilietlerin rawjlandırıwda hám dún’ya qarasın keńeytiwde qollanılǵan is usılları túsiniledi. Muzıka oqıtıw metodikası wazıypaların ámelge asırıwda, muzıka oqıtıwdıń qatar metodları menen birgelikte, pedagogikanıń ámeliy jónelisin menshik (optimal) metodlar iyelep, muzıka sabaǵında qollaw zárúr áhmiyetin payda etedi. Muzıka oqıtıw metodikası wazıypaların ámelge asırıwda, muzıka sabaǵın oqıtıwdıń optimal jeke metodların ónimli paydalanıwǵa baylanıslı. Jetik alımlarımızdıń izleniwshilklerinde mektep oqıwshılarınıń ózligine hám oǵan bolǵan professional studentler hám oqıwshılar múnásebetin menshik metodlardan paydalanıw processinde sheshiw lazımlılıǵın ilimiy tiykarda táreplep berilgen. Menshik metodikası bir pánnen ámeliy hám dóretiwshi islerdiń mazmunın hám temasınıń keń jarıtılıp beriliwi hám bekkemleniwinde, oqıwshı hám oqıtıwshı xızmetinde óz ara baylanıslılıǵın hám oqıwshılardı biliw processinde izleniwge iytermelewshi metodlar, oqıtıw xızmetine hám maqsetine qarap tórtke bólinedi 1. Sabaqtı muzıkalı ulıwmalastırıw metodı 2. Ótiletuǵın sabaqlarǵa aldınan «juwırıp» baylanıstırıp ótiw hám aldınǵı ótilgenlerine qaytıw metodı. 3. Sabaq mazmunı emocional dramaturgiya metodı. 4. Sabaqtıń pedagogikalıq jaǵınan baqlanıwı hám bilimleriniń bahalanıw metodı. Sabaqtı muzıkalıq ulıwmalastırıw metodı, jetekshi metodlardıń biri bolıp, oqıwshılardıń muzıka qabıllawı logikalıq kórkem pikirlew qábiletin rawajlandırıwǵa qaratılǵan. A) Oqıtıwshı sabaqta sheshiliwi lazım bolǵan konkret wazıypalardı júzege keltiredi. B) Oqıtıwshı hám oqıwshı birgelikte máseleni sheshedi. С) Oqıwshılar tárepinen juwmaqlawshı, juwmaq shıǵarıladı. 1. «Aldınǵa juwırıp ótiw» yaǵnıy ilgeri ótilgen materiallardan paydalanıp oqıwshılardı jańa materialdı ózlestiriwge tayarlıǵın sınap kóriw hám bunnan aldın iyelegen bilimlerine súyeniw ushın paydalanıladı. 2. Emocional dramaturgiya metodı menen sabaqtıń logikalıq mániligine erisiledi. Bunda sherek teması tiykarında sabaq jobası ushın shıǵarmalar tańlanıladı. Tańlanǵan temalarda maqsetke muwapıq bolıp baslanıwı hám juwmaqlanıwına baylanıslı. Oqıtıwshı sabaqtı 249 ResearchBib IF-2023: 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 1 Issue 7 ISSN: 3030-3753. VOLUME 1, ISSUE 2 atqarıwshılıq sheberligi men